Buổi Sáng Không Có Khói Bếp

Chúng tôi tới điểm cao ấy vào một buổi sáng cuối tháng hai. Sương dày như tấm chăn ẩm phủ kín sườn núi, cây cối đứng im lìm, không một tiếng chim.

Điều khiến tôi chú ý đầu tiên là phía dưới thung lũng không có khói bếp.

Những ngày trước, cứ tờ mờ sáng là khói từ các bản nhỏ bay lên từng cột mỏng. Dù xa đến đâu, chỉ cần nhìn thấy khói là chúng tôi biết: dưới kia vẫn còn sự sống.

Nhưng hôm đó, thung lũng trống trơn.

Trung đội trưởng nói nhỏ:
“Hôm nay phải giữ bằng được vị trí này.”

Chúng tôi đào công sự suốt buổi sáng. Đất đá cứng như đá, cuốc xuống bật cả tia lửa. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo dù gió lạnh vẫn thổi rát mặt.

Đến trưa, tiếng động từ phía bên kia sườn núi bắt đầu vang lên. Lúc đầu chỉ là những âm thanh rời rạc, rồi dày dần như cơn mưa đá.

Mọi người im lặng. Ai cũng hiểu điều sắp tới.

Trận đánh kéo dài suốt buổi chiều. Thời gian lúc ấy không còn tính bằng giờ nữa, mà bằng từng đợt sóng âm thanh dội lên sườn núi rồi lắng xuống.

Khi tiếng súng cuối cùng tắt, trời đã nhá nhem tối. Sương lại kéo về, che phủ mọi thứ trong màu xám mờ.

Chúng tôi ngồi dựa lưng vào chiến hào, thở dốc. Không ai nói gì. Không ai còn sức để nói.

Đúng lúc ấy, từ phía thung lũng, một cột khói mỏng bất ngờ bay lên.

Rồi thêm một cột nữa.

Và thêm một cột nữa.

Ai đó bật cười khẽ:
“Họ về rồi.”

Tôi nhìn xuống những làn khói mỏng đang tan vào hoàng hôn. Lần đầu tiên trong ngày, tôi thấy cổ họng mình dịu lại.

Tối hôm đó, chúng tôi vẫn không đốt lửa. Nhưng chẳng ai thấy lạnh nữa.

Vì dưới thung lũng, những mái bếp đã cháy lại.

Và chúng tôi biết mình đã giữ được điều quan trọng nhất của ngày hôm đó: buổi sáng mai sẽ снова có khói bếp bay lên.