Buôn Cháy Ea M’droh – khi cả buôn làng Ê Đê đứng về phía cách mạng

Bà H’Răng Niê, một người cao niên của buôn, từng kể lại rằng người dân trong buôn đều tin và đi theo cách mạng. Báo Đắk Lắk ghi lại ký ức của bà về những năm tháng buôn làng bị địch càn quét, đốt phá và dồn dân lập ấp.

Những người dân Ê Đê khi ấy phải đối mặt với một lựa chọn rất khó khăn.

Ở lại có thể bị bắt.

Vào rừng thì thiếu ăn, thiếu mặc.

Nhà cửa có thể bị đốt.

Rẫy nương có thể bị phá.

Nhưng họ vẫn không từ bỏ cách mạng.

Có những lúc cả buôn phải rời nhà cửa, tìm nơi trú ẩn trong rừng. Những ngôi nhà dài vốn là nơi sinh hoạt của gia đình và cộng đồng trở thành mục tiêu bị đốt phá.

Từ những đống tro tàn ấy, cái tên “Buôn Cháy” ra đời.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những ngôi nhà bị thiêu rụi thì chưa thể hiểu hết câu chuyện của Ea M’droh.

Điều quan trọng hơn là sau mỗi lần bị phá, người dân lại tìm cách trở về.

Sau mỗi lần bị đốt, họ lại gây dựng lại cuộc sống.

Và quan trọng nhất, họ vẫn giữ niềm tin vào cách mạng.

VTV khi phản ánh về Buôn Cháy đã ghi lại lời kể của bà H’Răng Niê Kdăm về việc đồng bào giữ bí mật, không theo địch và sẵn sàng hỗ trợ bộ đội khi cần. Từ đó, Ea M’droh trở thành một minh chứng sinh động cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân ở Tây Nguyên.

Khi Chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu vào mùa Xuân năm 1975, những buôn làng như Ea M’droh tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hậu phương, giữ bí mật và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Những cuộc hành quân lớn của đối phương không thể che giấu trước mắt nhân dân, nhưng chính đồng bào đã biết giữ bí mật, bảo vệ cán bộ và giúp đỡ bộ đội khi cần thiết.

Điều đặc biệt của câu chuyện Ea M’droh là ở đây không có một người duy nhất được gọi tên như một người hùng.

Cả buôn làng là một người hùng.

Những người mẹ góp từng nắm gạo.

Những người cha che chở cán bộ.

Những thanh niên tham gia lực lượng cách mạng.

Những người già giữ gìn ký ức và truyền lại cho thế hệ sau.

Những đứa trẻ lớn lên giữa chiến tranh nhưng vẫn chứng kiến cha mẹ mình một lòng với cách mạng.

Đó chính là sức mạnh của đồng bào Ê Đê trong những năm tháng “hoa lửa”.

Ngày nay, Ea M’droh đã thay đổi. Những ngôi nhà mới mọc lên trên vùng đất từng chỉ còn lại tro tàn. Đường làng được mở rộng, đời sống người dân ngày càng khởi sắc. Nhưng ký ức về “Buôn Cháy” vẫn còn đó như một lời nhắc nhở về những năm tháng mà đồng bào Ê Đê đã phải chịu đựng và hy sinh để bảo vệ căn cứ cách mạng.

Từ một buôn làng từng bị đốt phá, Ea M’droh hôm nay trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống.

Nhìn những ngôi nhà bình yên hôm nay, chúng ta càng hiểu giá trị của hòa bình.

Nhìn những cánh đồng, những con đường và cuộc sống yên bình của đồng bào Ê Đê hôm nay, càng thấy rõ cái giá mà thế hệ cha ông đã phải trả.