Bút Chiến Lịch Sử Với Kẻ Bán Nước Tôn Thọ Tường
Cuộc đối đầu bằng văn chương kinh điển giữa Phan Văn Trị và Tôn Thọ Tường – kẻ theo chân giặc Pháp.
Sau khi Nam Kỳ rơi vào tay Pháp, Tôn Thọ Tường – một người bạn cũ trong nhóm thơ của Phan Văn Trị – đã ra làm quan cho chính quyền thực dân. Để biện hộ cho hành vi phản bội Tổ quốc của mình, Tôn Thọ Tường đã viết bài thơ "Tôn Cực" và nhiều bài thơ khác gửi cho các sĩ phu Nam Bộ, hòng lôi kéo, dụ dỗ họ ra hợp tác với giặc.
Nhận được thơ của Tôn Thọ Tường, Phan Văn Trị đã lập tức viết bài thơ hoạ lại để đập tan những luận điệu xảo ngôn, ngụy biện. Cuộc "bút chiến" giữa Phan Văn Trị và Tôn Thọ Tường trở thành cuộc đối đầu văn chương lịch sử nổi tiếng nhất thế kỷ XIX. Bằng những vần thơ đanh thép, giàu tính chiến đấu và tràn đầy đạo lý nhân nghĩa, Phan Văn Trị đã vạch trần bản chất tay sai, phản dân hại nước của Tôn Thọ Tường, đồng thời khẳng định lập trường yêu nước sắt đá không bao giờ lay chuyển của giới sĩ phu chân chính.
