Cả cuộc đời đấu tranh cho nạn nhân da cam

Cuộc hôn nhân ấy không chỉ là kết tinh của tình yêu, mà còn là điểm tựa để bà Nguyễn Thị Ngọc Toản tiếp tục con đường khoa học nhiều nỗ lực và cống hiến.

Từ một nữ sinh viên y khoa rời giảng đường để vào chiến trường, sau này bà trở thành một nhà khoa học ngành y, đảm nhiệm nhiều trọng trách trong đào tạo và nghiên cứu y học tại Việt Nam.

Tên tuổi của bà gắn với nhiều thế hệ sinh viên y khoa, với những công trình góp phần xây dựng nền y học nước nhà trong thời kỳ hậu chiến và đặc biệt là hành trình đấu tranh cho các nạn nhân chất độc màu da cam.

Bà đã nhận diện được chất độc da cam khi chưa ai có khái niệm gì về nó, nhưng vẫn còn chưa thể xác định rõ.

Theo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, năm 1967, bà từng tham gia đợt khảo sát, nghiên cứu hiện tượng mất kinh nguyệt của hơn 1.000 nữ thanh niên xung phong ở khu vực Trường Sơn.

Cuộc điều tra đưa ra kết luận: sức ép tâm lý, sự cận kề cái chết, thiếu thốn vật chất và tuổi đời còn quá trẻ, nhiều người khai tăng tuổi để được ra chiến trường, là những nguyên nhân chính gây nên rối loạn trong cơ thể của các nữ thanh niên xung phong.

Hầu hết những người này đã có kinh nguyệt trở lại sau khi được chuyển vào môi trường sống tốt hơn.

Nhưng cũng từ khi ấy, bà có một dự cảm không lành. Sau đó, bà từng tham gia xét thương tật cho các đối tượng nữ.

Một lần nữa, chất độc da cam, “kẻ thù giấu mặt”, vẫn chưa bị lộ diện. Nhiều người phụ nữ trở về lành lặn, không có vết thương trên thân thể, nhưng sau này vĩnh viễn mất cơ hội làm mẹ, làm vợ, phải chịu đựng những nỗi đau âm thầm.