Ca hát mà lấy đồn giặc

" Cất tiếng hát lấy được đồn giặc quả là chuyện hiếm có. Ấy vậy mà lại là sự thực đối với ông Huỳnh Khánh (từng công tác tại Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh Cà Mau) và nghệ sỹ Minh Đương (là Trưởng đoàn nghệ thuật Hương Tràm).

Hát trước đồn là một hoạt động tuyên truyền binh vận của văn công. Ông Hình Thanh Ân, Giám đốc Đài phát thanh - truyền hình Sóc Trăng kể lại: Hồi kháng chiến chống Mỹ, các ông lấy tấm ni lông căng rộng ra, khoét lỗ ở giữa để phát thanh nhằm làm cho tiếng nói phân tán ra để địch khỏi biết mình ở chỗ nào. Khi đó, ở Sóc Trăng, tuyên truyền phải dùng tiếng Việt, sau đó là tiếng Khmer, đã vậy lại ca 2 bài 6 câu. Vọng cổ hiện đại phải bớt câu đi.

Đối với Minh Đương, anh nói phải có “chiến thuật ca binh vận”. Ca rồi ngưng 5 phút để nói chuyện rồi lại ca tiếp. Nói chuyện tuyên truyền rồi nghỉ 5 phút để giặc chờ… nếu ta có rút đã đi được một quãng đường xa an toàn.

Huỳnh Khánh đánh đàn, Minh Đương ca quanh đồn Thứ Giải (Bình Phú). Những bài ca Sóng Tam Giang, Xuân Tình đêm ấy đã thay súng đạn gọi giặc ra hàng. Thế mới biết sức mạnh của văn nghệ không thể lường hết."