CA MỔ LÚC 3 GIỜ SÁNG

Ở vùng rừng phía tây Quảng Trị, năm 1972 có một trạm phẫu dã chiến chỉ là vài căn lán lợp lá, xung quanh là hầm trú ẩn. Bàn mổ là một tấm ván, đèn mổ là cái đèn bão, thuốc men thiếu thốn, dụng cụ có khi phải luộc đi luộc lại.

Bác sĩ Lương, hồi đó chưa đến 30 tuổi, là người phụ trách chính.
Năm 2025, ông Lương đã ngoài 80 nhưng trí nhớ còn rất rõ. Ông nói:

“Tau không nhớ hết tên những người mình đã mổ.
Chỉ nhớ những ca mình… suýt không cứu được.”

Đêm đó, khoảng 3 giờ sáng, trời mưa tầm tã. Đơn vị chuyển tới một thương binh đặc biệt: vết thương xuyên bụng, mất nhiều máu, mặt tái nhợt, mồ hôi lạnh toát.
Anh lính ấy theo giấy tờ là Nguyễn Văn Tám, quê Quảng Bình.

Hoàn cảnh éo le: đường máu bị chặn, thuốc mê ít, đạn pháo địch có thể rơi bất cứ lúc nào. Bên ngoài, tiếng mưa, tiếng pháo; bên trong, tiếng thở dốc, tiếng dao kéo va vào nhau loảng xoảng.

Ông Lương quyết định mổ ngay.
Trợ lý của ông là một nữ y tá trẻ mới 19 tuổi, tay run nhưng mắt rất cứng cỏi.

Trước khi gây tê, anh Tám nắm tay ông Lương:

“Bác sĩ… nếu em không qua khỏi, nói giùm với đơn vị là em xin lỗi…
Em chưa kịp làm được chi nhiều cho mặt trận…”

Ông Lương đáp ngắn gọn:
“Còn thở là còn chiến đấu. Giờ nhiệm vụ của em là… nằm yên cho bác sĩ mổ.”

Ca mổ kéo dài suốt hơn 2 giờ. Có lúc, đèn bão bị gió tạt gần tắt, y tá phải dùng tay che ngọn lửa. Có lúc, cả lán rung lên vì một quả pháo rơi gần, đất đá đổ xuống mái lá. Nhưng tay ông Lương không được phép run.

“Chỉ cần tau cắt lệch một chút, là mất thêm một người.” – ông nói.

Cuối cùng, phép màu xảy ra: mạch đập dần ổn định, hơi thở đều hơn.
Khi tỉnh lại, anh Tám cười mà mắt hoe đỏ:

“Bác sĩ ơi… rứa là em… sống hả?”

Ông Lương đùa:

“Sống chớ. Chưa kịp làm chi cho mặt trận mà đòi chết là không được.”

Nhiều năm sau chiến tranh, ông Lương vẫn giữ trong tủ một chiếc khăn tay cũ. Đó là khăn của anh Tám gửi tặng trước ngày xuất viện, trên đó có dòng chữ nguệch ngoạc:
“Tặng bác sĩ đã sinh ra tôi lần thứ hai.”

“Chiến tranh không chỉ có người cầm súng.
Có những người cầm dao mổ, tay dính đầy máu,
mà nhiệm vụ là giành từng người lại với sự sống.”