Ca trực giao thừa trong hầm công binh

Cựu chiến binh Đậu Xuân Thi kể rằng suốt những năm chiến tranh, ông trải qua nhiều cái Tết xa nhà. Nhưng cái Tết khiến ông nhớ nhất là đêm giao thừa năm 1974 tại một hầm công binh ở Quân khu II.

Hôm ấy đơn vị đang làm nhiệm vụ sửa đường và gia cố cầu tạm để xe vận tải qua kịp trước chiến dịch mới. Công việc gấp rút nên dù đã cận Tết, anh em vẫn chia nhau trực suốt đêm.

“Lính công binh thời chiến ít khi được nghỉ đúng giao thừa,” ông nói.

Chiều 30 Tết, cả đơn vị chỉ có một bữa cơm đơn giản với ít thịt hộp và nồi rau rừng. Không bánh chưng, không cành đào, cũng chẳng có pháo hay không khí sum họp như ở quê.

Nhưng anh em vẫn cố tạo không khí Tết.

Một chiến sĩ khéo tay lấy vỏ thùng đạn cắt thành mấy bông hoa nhỏ treo trong hầm. Người khác kiếm được ít lá dong khô liền gói tượng trưng một “chiếc bánh chưng” bằng nắm cơm trộn muối lạc khiến ai nhìn cũng bật cười.

Tối đến, ông Thi nhận ca trực từ 11 giờ đêm đến gần sáng.

Ngoài trời rét buốt, sương phủ kín lối đi.

Trong hầm công binh chỉ có ngọn đèn dầu leo lét và tiếng cuốc xẻng thi thoảng vọng từ phía công trường sửa đường.

Khoảng gần giao thừa, một chiến sĩ trẻ quê Nghệ An lấy trong ba lô ra cây sáo nhỏ mang theo từ nhà.

Cậu hỏi:
“Anh em nghe sáo cho đỡ nhớ nhà nhé?”

Rồi giữa căn hầm đất chật hẹp, tiếng sáo cất lên khe khẽ.

Một điệu dân ca buồn man mác.

Ông Thi bảo lúc ấy cả hầm im lặng. Ai cũng nghĩ về quê nhà, về mâm cơm tất niên và người thân đang chờ đón năm mới.

Có người quay mặt đi lau vội khóe mắt rồi cười gượng:
“Khói đèn cay quá.”

Đúng khoảnh khắc giao thừa, từ xa vọng lại vài tiếng pháo địch nổ trên chiến trường.

Không ai nói gì.

Mọi người lặng lẽ siết chặt tay nhau rồi lại tiếp tục công việc như mọi ngày.

Ông Thi nhớ rằng gần sáng hôm ấy, khi đoàn xe đầu tiên an toàn qua cây cầu vừa sửa xong, cả tổ công binh đứng nhìn theo trong màn sương lạnh mà thấy lòng nhẹ nhõm.

“Đó là cách lính đón giao thừa,” ông cười hiền.

Nhiều năm sau hòa bình, mỗi dịp Tết đến, cựu chiến binh Đậu Xuân Thi vẫn nhớ tiếng sáo giao thừa trong hầm công binh năm ấy — một đêm không pháo hoa, không sum họp, nhưng đầy tình đồng đội và ý chí của những người lính trẻ giữa thời chiến.