HOA LỬA MÙA MANG THEO BÚT NGHIÊN

HOA LỬA MÙA MANG THEO BÚT NGHIÊN

Năm 1946, Hà Nội khoác lên mình cái lạnh đầu đông cắt da cắt thịt, nhưng dưới lòng thành phố, một luồng nhiệt sôi hừng hực đang âm bỉ cuộn chảy. Tại giảng đường Đại học Đông Dương, cậu sinh viên khoa Văn tên Nam vẫn đang mải miết bên những trang giáo trình dở dang. Như bao trí thức trẻ thời bấy giờ, Nam nuôi ước mơ dùng tri thức để xây dựng đất nước. Nhưng lịch sử đã không cho thế hệ của anh quyền được lặng yên bên bàn học.

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, pháo đài Hương Mông phát lệnh. Đèn điện toàn thành phố vụt tắt. Giữa không gian đen đặc vang lên lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đanh thép mà điềm tĩnh truyền đi khắp không trung:

"Hỡi đồng bào toàn quốc! Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa!

Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.

Hỡi đồng bào!

Chúng ta phải đứng lên!

Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước.

Hỡi anh em binh sĩ, tự vệ, dân quân!

Giờ cứu nước đã đến. Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước. Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta!

Việt Nam độc lập và thống nhất muôn nǎm!

Kháng chiến thắng lợi muôn nǎm!"

Lời kêu gọi ấy như ngọn lửa châm vào khối thuốc nổ yêu nước đang dồn nén. Ngay trong đêm, Nam gấp lại cuốn sách triết học, cẩn thận nhét chiếc bút máy vào túi áo ngực rồi bước ra khỏi cổng trường. Cùng đi với anh là hàng trăm sinh viên, học sinh chuyên nghiệp — những người học trò hôm qua còn nâng niu từng trang sách, hôm nay đã khoác lên mình chiếc áo trấn thủ, tay cầm súng bộ binh, tay ôm bom ba cạnh.

Họ thành lập nên những đại đội Tự vệ Hà Nội, cùng các chiến sĩ Trung đoàn Thủ Đô thề "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".

Những ngày đêm chiến đấu ở Liên khu 1 trôi qua như một thước phim tráng lệ. Nam cùng đồng đội biến từng ngôi nhà, góc phố, từng bức tường ch chít vết đạn thành pháo đài. Giữa tiếng bom dội và khói bụi mịt mù, những người lính trẻ vẫn giữ nguyên vẻ lãng mạn của thế hệ trí thức: đêm dừng nghỉ, họ lại quây quần bên ngọn đèn dầu vặn nhỏ, chuyền tay nhau đọc thơ, chép nhật ký, hay cùng hát những bài ca cách mạng.

Nam nhớ mãi hình ảnh anh anh hùng Nguyễn Văn Thiềng (nhân vật "Bom ba cạnh") cùng các chiến sĩ dũng cảm lao thẳng vào xe tăng địch, hay khí thế sục sôi của toàn quân dưới sự chỉ dẫn chỉ huy sắc bén của Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp. Tinh thần oanh liệt của các thế hệ đi trước — từ thời Trần Hưng Đạo kiên cường, Quang Trung thần tốc đến bài thơ thần của Lý Thường Kiệt — như chảy cuộn trào trong huyết quản của những người lính trẻ tuổi hai mươi.

60 ngày đêm bám trụ Thủ đô, kìm chân địch để trung ương rút lên chiến khu an toàn, đội quân sinh viên ấy đã viết nên một chương thiên sử thi chói lọi. Nhiều đồng đội của Nam đã ngã xuống ngay trên mảnh đất ngàn năm văn hiến, máu của họ hòa vào lòng đất Mẹ, hi sinh khi tuổi đời còn phơi phới thanh xuân. Ngày rút quân qua sông Hồng để lên chiến khu Việt Bắc, Nam ngoái đầu nhìn lại Hà Nội chìm trong khói lửa. Chiếc bút máy trong túi áo anh chèn chặt cùng một lời thề: "Ngày về, chúng ta sẽ mang theo chiến thắng."

Lời thề ấy đã đi cùng Nam và cả một thế hệ qua suốt những năm tháng gian khổ của chiến dịch Biên giới 1950, rồi vút cao đến đỉnh cao chói lọi Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" năm 1954, và tiếp tục trải dài cho đến ngày đất nước hoàn toàn trọn niềm vui thống nhất.

Mấy mươi năm trôi qua, mái đầu Nam giờ đây đã bạc trắng. Chiếc bút máy ngày xưa vẫn nằm tĩnh lặng trên bàn làm việc, mang theo vết xước của mảnh bom năm nào. Mỗi lần nhìn lại nó, anh như thấy lại ngọn lửa hừng hực của đêm 19 tháng 12 — ký ức về một "thời hoa lửa" kiên cường, nơi thế hệ trẻ Việt Nam đã gác lại những giấc mơ riêng để viết nên khúc ca hùng mạnh nhất cho độc lập, tự do của dân tộc.