Các chiến sĩ tại CHIẾN DỊCH QUANG TRUNG 1951

Những người lính giữa đồng bằng – Chiến dịch Quang Trung năm 1951

Mùa hè năm 1951, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn mới. Sau những thắng lợi quan trọng, quân ta mở Chiến dịch Quang Trung, còn gọi là Chiến dịch Hà Nam Ninh, trên địa bàn ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình, từ ngày 28 tháng 5 đến ngày 20 tháng 6 năm 1951. Đây là một trong những chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân ta ở đồng bằng Bắc Bộ.

Đêm cuối tháng 5, những người lính của các đại đoàn chủ lực âm thầm hành quân về phía đồng bằng. Họ đã quen với núi rừng Việt Bắc, nhưng chiến trường lần này khác hẳn. Đồng bằng rộng và trống trải, đường sá bị đối phương kiểm soát, trong khi pháo binh và máy bay Pháp có ưu thế lớn.

Một chiến sĩ trẻ đi bên cạnh người đồng đội, trên vai là khẩu súng và chiếc ba lô đã bạc màu.

“Chúng ta sắp đến trận địa rồi phải không?”

Người đồng đội khẽ gật đầu:

“Ừ. Lần này phải đánh thật chắc.”

Đó cũng là tinh thần của chiến dịch: chỉ đánh khi có điều kiện chắc thắng, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích.

Đêm 28 rạng sáng 29 tháng 5, tiếng súng mở màn vang lên ở hướng Ninh Bình. Các đơn vị tiến công những vị trí của quân Pháp, trong đó có khu vực Non Nước. Trận đánh diễn ra quyết liệt. Giữa bóng tối, những người lính bám sát đội hình, từng bước tiếp cận mục tiêu.

Ở phía sau, nhân dân địa phương cũng ngày đêm phục vụ chiến dịch. Có nơi người dân góp tre, thuyền, lương thực, làm cầu phao và tổ chức lực lượng cứu thương để giúp bộ đội. Tinh thần “tất cả cho chiến dịch Quang Trung” trở thành nguồn sức mạnh quan trọng.

Trong một trận đánh ở khu vực núi Non Nước, tổ chiến đấu của Giáp Văn Khương đã thực hiện cách đánh thọc sâu, chia cắt và đột kích vào vị trí đối phương. Giữa lúc bị truy kích, người chiến sĩ ấy đã dũng cảm nhảy từ đỉnh núi xuống sông để thoát hiểm. Câu chuyện về tổ chiến đấu sau đó trở thành một giai thoại được nhắc lại trong lịch sử chiến dịch.

Những ngày tiếp theo, chiến sự lan rộng trên cả ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Các chiến sĩ phải đối mặt với bom đạn, thiếu thốn và địa hình khó khăn. Người bị thương được đồng đội tìm cách đưa về phía sau. Người còn khỏe tiếp tục tiến lên.

Có những đêm, sau một ngày chiến đấu, những người lính ngồi bên nhau dưới một mái nhà dân. Một người lấy từ trong ba lô ra mảnh giấy nhỏ đã nhàu và nói:

“Sau này hòa bình, tôi sẽ về quê. Nhưng trước hết phải đánh thắng trận này đã.”

Không ai biết ngày trở về sẽ là ngày nào. Họ chỉ biết phía trước là nhiệm vụ và phía sau là quê hương, là những người dân đang đặt niềm tin vào mình.

Đến ngày 20 tháng 6 năm 1951, chiến dịch kết thúc. Quân ta đạt những kết quả quan trọng về quân sự và chính trị, góp phần phá vỡ một phần hệ thống phòng thủ của Pháp ở khu vực đồng bằng, tiêu diệt và làm suy yếu một bộ phận lực lượng đối phương, đồng thời thúc đẩy chiến tranh du kích phát triển.

Những người lính còn ở lại

Sau chiến dịch, nhiều chiến sĩ lại tiếp tục lên đường tới những mặt trận khác. Có người mang theo vết thương, có người không bao giờ trở về. Nhưng những ngày tháng chiến đấu giữa Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình năm ấy đã góp phần rèn luyện và chứng minh sự trưởng thành của quân đội ta trong tác chiến ở đồng bằng.

Chiến dịch Quang Trung năm 1951 vì thế không chỉ được nhớ bằng những trận đánh, mà còn bằng hình ảnh những người lính trẻ vượt qua gian khổ, cùng nhân dân chiến đấu và hy sinh.

Giữa những cánh đồng, dòng sông và làng quê Bắc Bộ năm xưa, họ đã để lại một dấu ấn không thể phai mờ: một thế hệ dám đi vào nơi hiểm nguy, lấy lòng dũng cảm và tình đồng đội làm điểm tựa để bảo vệ quê hương.