CÁC PHONG TRÀO ĐẤU TRANH YÊU NƯỚC TRƯỚC KHI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI
Ngay từ những ngày đầu đến khai căn lập nghiệp, người dân các tộc họ trên đất Duy Sơn đã gắn bó đoàn kết với nhau, qua quá trình khai hoang phục hoá, phát triển sản xuất, cùng nhau chống thiên tai, thú dữ, chống các thế lực bành trướng, bảo vệ quê hương và không ngừng bồi đắp đề quê hương tươi đẹp như ngày nay.
Dưới chế độ phong kiến, nhân dân lao động các làng thuộc Duy Sơn đã tích cực đấu tranh chống bọn quan lại, địa chủ cường hào bóc lột, áp bức, chống bắt đi phu, đi lính, chống sưu cao thuế nặng.
Khi thực dân Pháp nổ súng đánh vào Đà Nẵng (1858) mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta, ngọn lửa đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược được thổi bùng lên ở khắp nước. Dưới ngọn cờ Cần Vương, cuộc khởi nghĩa chống Pháp lan rộng ở Quảng Nam, phong trào Nghĩa hội do Trần Văn Dư, Nguyễn Duy Hiệu lãnh đạo. Hưởng ứng phong trào này, ở đất Duy Sơn có các sĩ phu Võ Giáo, Phạm Hưng Trị (tức Cổn), Ngô Thi (Long), Lãnh Triều, Phạm Khải, Nguyễn Quang Oai, Lương Tịnh... đã tham gia tích cực và vận động đồng bào trong vùng đóng góp tiền bạc, lương thực, quần áo, rèn sắm vũ khí cung cấp cho nghĩa quân, đồng thời nuôi giấu, bảo vệ nghĩa quân tại các vùng nông thôn để chống Pháp.
