CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 – MÙA THU ĐỘC LẬP VÀ KHÁT VỌNG HÒA BÌNH

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một sự kiện đặc biệt quan trọng trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Thắng lợi của cuộc cách mạng đã chấm dứt chế độ quân chủ ở Việt Nam, đưa nhân dân trở thành người làm chủ đất nước và mở ra một thời kỳ mới – thời kỳ độc lập dân tộc. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bối cảnh lịch sử

Trong những năm trước năm 1945, Việt Nam nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Từ năm 1940, quân đội Nhật tiến vào Đông Dương và từng bước kiểm soát chính quyền.

Nhân dân phải chịu nhiều khó khăn do chiến tranh, áp bức và thiếu lương thực. Nạn đói năm 1944–1945 gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm hàng triệu người chết.

Trước tình hình đó, phong trào đấu tranh giành độc lập ngày càng phát triển. Mặt trận Việt Minh được thành lập ngày 19 tháng 5 năm 1941, tập hợp nhiều tầng lớp nhân dân cùng hướng tới mục tiêu giành độc lập.

8

Thời cơ lịch sử xuất hiện

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật tiến hành đảo chính Pháp tại Đông Dương và trực tiếp nắm quyền.

Đến tháng 8 năm 1945, Nhật Bản đứng trước thất bại hoàn toàn trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ngày 15 tháng 8 năm 1945, Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh vô điều kiện.

Tình hình chính trị ở Việt Nam nhanh chóng thay đổi. Bộ máy cai trị cũ suy yếu, tạo ra thời cơ thuận lợi để nhân dân Việt Nam đứng lên giành chính quyền.

Trước thời cơ đó, Đảng và Việt Minh chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước.

Những ngày Tổng khởi nghĩa

6

Ngày 19 tháng 8 năm 1945, nhân dân Hà Nội tiến hành tổng khởi nghĩa và giành chính quyền.

Sự kiện ở Hà Nội có ý nghĩa quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ cho phong trào giành chính quyền ở nhiều địa phương khác.

Ngày 23 tháng 8, nhân dân giành chính quyền tại Huế.

Ngày 25 tháng 8, nhân dân Sài Gòn và nhiều tỉnh Nam Bộ giành chính quyền.

Tại nhiều địa phương, chính quyền được chuyển giao trong thời gian ngắn. Đến cuối tháng 8 năm 1945, chính quyền cách mạng về cơ bản đã được thiết lập trên cả nước.

Ngày Quốc khánh 2 tháng 9 năm 1945

5

Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập trước đông đảo nhân dân.

Mở đầu bản Tuyên ngôn, Người trích dẫn những tư tưởng về quyền con người trong Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1789, sau đó khẳng định quyền độc lập của dân tộc Việt Nam.

Bản Tuyên ngôn tuyên bố:

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập.”

Từ thời điểm đó, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chính thức ra đời.

Ý nghĩa lịch sử

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã tạo ra bước ngoặt lớn trong lịch sử Việt Nam.

Thắng lợi của cách mạng:

• Chấm dứt ách thống trị của thực dân và phát xít tại Việt Nam.

7

Câu chuyện về hòa bình

Cách mạng Tháng Tám diễn ra trong bối cảnh Chiến tranh thế giới thứ hai vừa kết thúc. Nhân dân Việt Nam đã trải qua nhiều năm chiến tranh, áp bức, đói nghèo và mất mát.

Vì vậy, bên cạnh khát vọng độc lập, người dân còn khao khát một cuộc sống không còn chiến tranh, được tự do lao động và xây dựng quê hương.

Tuy nhiên, nền độc lập năm 1945 chưa đem lại một thời kỳ hòa bình lâu dài. Không lâu sau đó, Việt Nam bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, rồi tiếp tục trải qua những năm tháng chiến tranh.

Nhìn lại Cách mạng Tháng Tám hôm nay, điều chúng ta càng cảm nhận rõ là giá trị của độc lập và hòa bình. Độc lập tạo điều kiện để một dân tộc tự quyết định con đường phát triển của mình; còn hòa bình tạo điều kiện để người dân được sống, học tập, lao động và xây dựng tương lai.

Thông điệp

“Mùa thu năm 1945 đã mở ra một trang mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Từ khát vọng độc lập của cha ông, thế hệ hôm nay càng hiểu rằng hòa bình là thành quả đáng trân trọng. Mỗi người cần biết giữ gìn độc lập, đoàn kết, học tập và đóng góp cho quê hương để đất nước luôn phát triển trong hòa bình và thịnh vượng.”