Cách mạng Tháng Tám qua hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Cách mạng Tháng Tám qua hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khắc họa những thời khắc quan trọng tháng 8-1945: Bác Hồ ốm nặng vẫn khẳng định quyết tâm giành độc lập, Hội nghị toàn quốc của Đảng ngày 14-8, và lễ xuất phát của đơn vị Giải phóng quân tiến về Nam chiều 16-8 tại Tân Trào.
Cà Mau19/10/2026Đoàn MTTQ Việt Nam TP Hà Nội (Đoàn Thanh niên các cơ quan Đảng thành phố Hà Nội)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
Có những chiến sĩ cách mạng đã hòa mình vào dòng thác cách mạng mùa thu tháng Tám năm 1945, rồi sau này trở thành tướng lĩnh giữ các trọng trách trong Quân đội, và đã để lại những dòng ký ức sâu sắc về Cách mạng Tháng Tám cho thế hệ hôm nay và mai sau.
“Tổng tập Hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp”, phần “Từ Nhân dân mà ra”, đã khắc họa vô cùng sinh động những thời khắc quan trọng trong quá trình chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa. Hồi ký của Đại tướng, Tổng tư lệnh cho thấy những ngày đầu tháng 8-1945 Bác Hồ ốm nặng; lúc nào tỉnh, Bác chỉ nói chuyện tình hình và Người khẳng định: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Ngày 14-8, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp. Bác vừa dứt cơn sốt và tới dự họp, người còn võ vàng. Hội nghị nhận định “cơ hội rất tốt cho ta giành quyền độc lập đã tới”, quyết định mục đích của cuộc chiến đấu là giành quyền độc lập hoàn toàn cho đất nước, thành lập chính quyền nhân dân, thi hành 10 chính sách của Việt Minh, định chính sách ngoại giao đối với Đồng minh.
Để đạt mục đích đó, phải huy động toàn thể nhân dân gồm tất cả các giới, các đảng phái tham gia phong trào cứu quốc, phải gấp rút vũ trang nhân dân chống Nhật và mở rộng Giải phóng quân Việt Nam. Hội nghị định ra nhiệm vụ quân sự cần kíp, những nguyên tắc của kế hoạch tác chiến, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Giải phóng quân Việt Nam; gấp rút củng cố và phát triển bộ đội, thống nhất biên chế, kỷ luật, tăng cường công tác chính trị; tổ chức Đảng trong quân đội, lấy trung đội làm đơn vị cơ sở.
“Sang ngày 15-8, được tin đích xác Nhật Hoàng đã ra lệnh cho quân đội đầu hàng, Hội nghị toàn quốc của Đảng đang họp quyết định thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc để lãnh đạo Tổng khởi nghĩa và lập Bộ tư lệnh Giải phóng quân Việt Nam. Một số chúng tôi ngừng họp và nhận nhiệm vụ mới. Tôi sẽ cùng Giải phóng quân tiến về phía Nam. Anh Song Hào về phía Tuyên Quang cùng các đồng chí ở đấy lãnh đạo nhân dân cướp chính quyền các tỉnh phía Tây”, hồi ký của Đại tướng có đoạn đề cập.
Chiều 16-8, một đơn vị Giải phóng quân tập hợp dưới cờ làm lễ xuất phát tiến về Nam. Các đại biểu về dự Quốc dân đại hội đều có mặt dưới cây đa cổ thụ, cạnh ngôi nhà Hội đồng cứu quốc xã Tân Trào, để tiễn bộ đội lên đường chiến đấu. Chưa bao giờ Tân Trào lại đón tiếp một đoàn người nhiều màu sắc như vậy: cùng với màu chàm rừng núi quen thuộc, còn có màu nâu dày dạn của đồng bằng và những màu sắc tươi sáng của đô thị. Những chiến sĩ Giải phóng quân, quần áo đủ kiểu, mang trên người dấu vết của những cuộc vật lộn ác liệt với quân thù trên các nẻo đường rừng, trên các triền núi đá Việt Bắc, tề tựu nghiêm trang dưới cờ nghe đọc bản Quân lệnh số 1 của Ủy ban khởi nghĩa. Đoàn quân giải phóng, áo vải chân đất, rầm rập tiến về phía Nam trước những bàn tay vẫy chào chúc mừng thắng lợi.
