Cách mạng thời “Hoa lửa “ vào những năm 1945

“Thời Hoa Lửa “ với những người sống giữa hòa bình là cách gọi vừa kiêu hãnh , vừa bi tráng - Nơi lý tưởng hòa cùng mất mát , nơi hy sinh không đồng nghĩa với lãng quên . Nhưng đối với những người đi qua chiến tranh , thì nó lại không đáng được phủ lên một lớp lãng mạn hóa như vậy , chiến tranh không đẹp và cũng không bao giờ đẹp . Liệu có mấy người trẻ bây giờ khi thốt ra cụm từ “Thời hoa lửa “có thể nhớ được những mất mát của người đã nằm xuống , thấu được khát vọng và sự lưỡng lự giữa sự sống và cái chết của một thời cha anh .

Đặng Đình Mười , cụ sinh năm 1923 . Nay cụ cũng không còn nhưng có câu chuyện cụ kể làm em nhớ mãi . Cụ là một cựu chiến binh từng là một tự vệ chiến đấu trong đội Thành niên cứu quốc thành Hoàng Diệu .Ngày ấy cụ mới 22 tuổi .Cụ là người con Nam Định,cụ tham gia chiến đấu tại Hà Nội , sau đó sinh sống tại đó , để đến năm 1999 cụ mới được con cháu đưa về sinh sống tại Nam Định . Vào năm em lớp 2-3 , em biết đến cụ , lúc ấy em cũng không nhớ rõ nhưng sau này lớn và được mọi người kể lại thì chẳng hiểu sao những kí ức về câu chuyện cụ kể lại ùa về .Ngày cụ về làng , người ta thường truyền tai nhau rằng cụ là người “Điên” , mỗi khi cụ đi lang thanh trong làng , rồi nói ú ớ , chẳng ai hiểu , mấy đứa trẻ con thấy đều chạy mất .Nhưng khi nhìn thấy cụ , em thấy cụ lại có vẻ mặt vô cùng phúc hậu , lúc đó em cảm thấy tội nghiệp cụ vô cùng , nhưng chính em lại hùa theo đám bạn chạy đi .Lúc đó không hiểu tại sao bản thân lại sợ . Lần duy nhất em nói chuyện với cụ có lẽ là một lần trong đình làng , khi em và em gái đang ngồi nói chuyện thì cụ đi đến , dơ hai ngón tay và hỏi em “ Biết cái gì đây không “. Có lẽ có người sẽ hỏi sao em không chạy đi , như bao lần khác , nhưng lúc ấy em lại thấy một sự thương cảm , tự trách sau bao nhiêu lần tự lừa bản thân mình rằng mình sợ cụ .Em không hiểu hai ngón tay cụ dơ lên là gì và chắc hẳn ai cũng tò mò . Cụ đã nói với mình rằng “B52 đấy “ , rồi cụ kể với giọng hơi lấp lửng , không rõ chữ ,có những câu em không nghe rõ nhưng không dám hỏi lại vì thấy cụ hăng say kể nhưng đại khái những gì em nhớ được là :

Khi ấy không khí bí bách .Vào đêm 18/8 cụ đc giao việc canh gác tại nhà tù Hỏa lò ,khi mà nơi ấy vắng lạnh,đèn đường tắt hết .Ở đó cụ cứ nghe tiếng giày đinh của lính Nhật đi tuần . Chúng đi như nào cụ sợ ra sao có lẽ là em không thể kể lại được , vẻ mặt cụ khi kể như cụ đang trải lại lần nữ cảm giác ấy. Sáng hôm sau , cụ cùng anh em cầm cờ tiến về nhà hát lớn .Cụ chính là nhóm xung kích tiến vào phủ khâm sai . khi ấy người dân đổ ra đường như thác lũ , lúc tràn được vào trong , tận mắt thấy lá cờ tổ quốc được kéo lên , cụ thấy vui thế nào .Cụ cứ nhắc đi nhắc lại ,dường như đó vừa là những tháng ngày tự hào vừa là nỗi ám ảnh . Cụ tôi bảo, hồi đó nhiều người tưởng chỉ có đi biểu tình, nhưng với anh em đội Hoàng Diệu các cụ thì đúng là một chiến trường thực sự, lằn ranh giữa cái sống và cái chết nó mỏng lắm.Lúc ở trại Bảo An binh , cụ và đồng đội chỉ có súng kíp mà định thì có cả tá yểm trợ và vũ khí . Lúc đó chỉ cần một người lỡ tay bóp cò là phố phường thành biển máu ngay.Cụ bảo: 'Lúc đấy chả nghĩ gì đến chết chóc đâu, chỉ thấy máu trong người nó sôi lên, chỉ đợi một tiếng hô là lao vào chiếm kho súng'

Lúc nghe cụ kể , em vừa thấy thương vừa thấy tự hào , em thấy tội cho tấm thân ấy , khi người trong làng luôn xa lánh , con caius bỏ bê cụ . Cái bóng của cụ , một người chống gậy , túi bóng đeo đầy người cứ quanh quân khắp làng , trên người cứ mặc bộ quân phục màu xanh ô-liu sẫm gắn đầy các huy hiệu ấy .Câu nói cuối cùng của cụ rằng “ các cháu học giỏi nhé , đừng đeo huy chương như cụ “ đến bây giờ nhớ lại em vẫn phải rơi nước mắt .Có lẽ trong mắt người khác cụ chỉ là một người già lú lẫn , nhưng với em , đó lại là một người dữ làng vô cùng canđảm và sâu sắc.