Cách ứng đáp mẫn tiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Năm 1946 một nhà văn là uỷ viên thường trực Ban vận động Đời sống mới đến gặp Hồ Chủ tịch để xin ý kiến Người về nội dung cuộc vận động. Bác Hồ nói nên vận động nhân dân thực hiện mấy chữ: Cần, Kiệm, Liêm, Chính. - Thƣa cụ, mấy chữ ấy rất hay nhƣng nghe có vẻ cổ. Cụ có thể thay bằng mấy chữ khác không ạ? - Thế cơm ông cha ta đã từng ăn hàng ngàn năm trƣớc, hiện nay chú và tôi hằng ngày vẫn ăn, chú thấy có cổ không? Không khí ông cha ta đã từng hít thở, ngày nay chúng ta vẫn tiếp tục hít thở, chú thấy có cổ không? Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mấy chục vạn quân Tƣởng kéo vào tìm cách khiêu khích để lấy cớ tiêu diệt cách mạng Việt Nam, Bác Hồ đã triệu tập các vị lãnh đạo cao cấp đề xử lý một vấn đề “hệ trọng”, Bác nói: - Tƣớng T. V, của quân đội Trung Hoa dân quốc có gửi cho tôi một bức công văn, nội dung nhƣ sau: “Kính thưa Cụ Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Yêu cầu Cụ cho mượn một cái nồi nấu cơm''. Không cần phải nói ai nấy đều có thể hình dung không khí tức giận bao trùm lên cuộc họp. Có những ý kiến đòi đánh. Với phong thái bình tĩnh, ung dung, Bác Hồ nói: “Nền độc lập ta vừa mới giành đƣợc giống nhƣ một chiếc bình ngọc. Nay có những con kiến bò trên miệng bình, nếu ta dùng gậy đập kiến chƣa chắc kiến đã chết mà bình ngọc vỡ. Nếu ta lấy một cái que bắc cầu cho chúng xuống thì kiến sẽ đi hết, nhƣ vậy có hơn không? Còn trong sự việc vừa đem ra bàn, họ mƣợn các nồi nấu cơm thì ta cho họ mƣợn, việc gì các chú phải nổi nóng nhƣ vậy?'' Khoảng giữa năm 1949, một nhà báo Thái Lan trực tiếp phỏng vấn Hồ Chủ tịch để thăm dò xem Việt Nam đứng về phía nào trong cuộc chiến Quốc - Cộng ở Trung Quốc. .- Thƣa Cụ Chủ tịch, nƣớc Việt Nam của Cụ đứng về phía ông Tƣởng hay ông Mao? Xin Cụ miễn cho câu trả lời đứng trung lập''.- Chúng tôi đứng trung lập. Cũng nhƣ Thái Lan của ông đang đứng trung lập giữa Anh và Mỹ! - Nghe nói quân giải phóng nhân dân Trung Hoa đã gửi cho Cụ súng cối và súng liên thanh. Cụ đã nhận đƣợc chƣa, nếu chƣa thì Cụ có định nhận không? - Chúng tôi chƣa nhận đƣợc gì hết. Còn đúng nhƣ ông nói là họ có ý định gửi cho chúng tôi thì trong trƣờng hợp này, ông khuyên chúng tôi nên làm nhƣ thế nào? Ngày 5-10-1959, ông Sira Isi Bôn, cố vấn biên tập báo Axahisinbun Nhật Bản phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều vấn đề, trong đó có việc Chính phủ Nhật Bản dự định bồi thƣờng chiến tranh mà phía Nhật Bản lại chọn Việt Nam lúc đó do nguỵ quyền Sài Gòn kiểm soát làm đối tác. Câu hỏi và trả lời nhƣ sau: Hỏi: Việc đàm phán về vấn đề bồi thƣờng chiến tranh đã đƣợc tiến hành giữa Chính phủ Nhật Bản và Nam Việt Nam. Ngay ở Nhật Bản cũng có ngƣời chỉ trích việc đàm phán này và tin tức cho biết là nƣớc Ngài không hài lòng. Theo ý Ngài, nhân dân Nhật Bản cần đƣợc hiểu vấn đề này nhƣ thế nào? Theo ý Ngài, vấn đề này cần đƣợc giải quyết nhƣ thế nào mới đúng? Trả lời: Trong cuội Đại chiến lần thứ hai, quân phiệt Nhật Bản đã xâm chiếm nƣớc Việt Nam và gây ra nhiều tổn thất cho nhân dân ViệtNam từ Bắc chỉ Nam. Toàn thể nhân dân Việt Nam có quyền đòi Chính phủ Nhật Bản bồi thƣờng những thiệt hại đó. Nhƣng hiện nay Chính phủ Nhật Bản đã tiến hành đàm phán và ký kết bồi thƣờng chiến tranh với chính quyền miền Nam Việt Nam là không hợp pháp. Nhân dân Việt Nam và Chính phủ nƣớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thấy rằng, việc đòi Nhật Bản bồi thƣờng sẽ là một gánh nặng cho nhân dân Nhật Bản. Vấn đề cốt yếu trong quan hệ giữa hai nƣớc không phải là việc đòi bồi thƣờng, mà tình đoàn kết hợp tác giữa hai dân tộc Việt - Nhật đấu tranh chống chiến tranh và bảo vệ hoà bình là quý hơn hết.
