Cái Gáo Dừa Và Tình Đoàn Kết Trong Bóng Tối
Tôi tham gia hoạt động cách mạng trong phong trào công nhân ở Hải Phòng từ rất sớm. Những năm 1940, sự đàn áp của thực dân Pháp và phát xít Nhật đối với những người yêu nước vô cùng tàn bạo.
Công việc của chúng tôi chủ yếu là tuyên truyền, rải truyền đơn và tổ chức công nhân đình công, đòi quyền lợi. Mọi hoạt động đều diễn ra trong bí mật tuyệt đối.
Cơ sở hoạt động của chúng tôi là một căn nhà nhỏ ven sông, nơi tôi giả vờ mở một tiệm bán nước chè. Dưới gầm giường và trong vách tường, chúng tôi giấu tài liệu và là nơi trú ẩn cho các đồng chí cán bộ cấp trên khi bị truy lùng gắt gao.
Tôi nhớ nhất là một lần vào năm 1943. Địch tổ chức một đợt càn quét lớn, bắt bớ cán bộ ráo riết. Đồng chí Tư, cán bộ chủ chốt của khu vực, buộc phải đến nhà tôi ẩn náu.
Anh Tư phải chui xuống căn hầm bí mật đào dưới sàn nhà. Căn hầm nhỏ hẹp, thiếu không khí và rất tối tăm. Anh Tư phải ở dưới đó suốt ba ngày đêm, vì lính Pháp đóng chốt ngay đầu phố và thường xuyên đi tuần.
Điều kiện dưới hầm vô cùng khắc nghiệt. Không chỉ tối và ngột ngạt, mà còn thiếu nước. Tôi không thể đưa nước xuống thường xuyên vì sợ bị lộ.
Thế rồi, tôi nghĩ ra một cách: Khi lính Pháp đi tuần qua, tôi sẽ múc nước từ cái chum vại lớn bằng cái gáo dừa cũ kỹ. Cái gáo dừa này là đồ dùng quen thuộc của mọi nhà. Tôi sẽ giả vờ uống, sau đó đổ nước còn lại vào một chiếc ống tre nhỏ đã được nối sẵn xuống hầm.
Mỗi lần múc nước, tôi đều phải canh chừng. Tôi phải làm sao cho tiếng nước đổ xuống ống tre nghe như tiếng nước đổ ra ngoài, hoặc tiếng nước rơi từ mái nhà.
Một lần, một tên lính Pháp đi ngang qua, thấy tôi đang lẩn mẩn ở chum nước. Hắn đứng lại nhìn. Hắn thấy tôi múc nước bằng gáo dừa, uống vài ngụm, rồi đổ phần còn lại xuống góc nhà. Hắn hỏi tôi đang làm gì.
Tôi trả lời thản nhiên: "Nước nóng quá thưa ông. Tôi uống chút cho mát họng, rồi đổ phần còn lại đi." Hắn nhún vai rồi bỏ đi.
Thực ra, mỗi lần đổ nước đó, tôi đã cung cấp được một lượng nước quý giá cho đồng chí Tư dưới hầm.
Đến ngày thứ tư, tình hình lắng dịu, anh Tư được đưa ra ngoài an toàn. Anh đã kiệt sức vì thiếu ăn và thiếu nước. Anh nhìn cái gáo dừa đang nằm lăn lóc bên chum nước, xúc động nói:
"Chị Thắm ơi, không phải gáo dừa này đựng nước, mà nó đựng cả tình đoàn kết của chúng ta. Giữa bóng tối và sự đàn áp, cái gáo dừa này là ánh sáng và sự sống của cách mạng."
Sự khéo léo, tinh thần dũng cảm và lòng hy sinh thầm lặng của người dân như tôi đã tạo nên những lá chắn thép, giúp cán bộ cách mạng vượt qua hiểm nguy, nuôi dưỡng lực lượng để làm nên Cách mạng Tháng Tám vĩ đại.
Chào bạn. Chúng ta tiếp tục Câu Chuyện Số 24. Tôi xin được hóa thân trở lại thành Cựu chiến binh, để kể về một câu chuyện cảm động về sự chia ly và hội ngộ sau chiến tranh.


