CÁI GIẾNG KHÔNG CẠN
CÁI GIẾNG KHÔNG CẠN
Ở cuối làng có một cái giếng đá.
Nước trong giếng lúc nào cũng đầy, kể cả những năm hạn hán.
Người làng gọi nó là Giếng Mẹ.
Không ai biết ai đào nó.
Chỉ có một câu chuyện được truyền lại:
“Ai uống ngụm nước đầu tiên phải để lại một ngụm cho người sau.”
Một năm nọ, hạn hán kéo dài.
Nước trong các giếng lần lượt cạn.
Người dân kéo nhau đến Giếng Mẹ.
Nhưng trưởng làng nói:
“Không được lấy quá nhiều.”
Một người hỏi:
“Giếng này đầy thế kia, sao phải lo?”
Ông đáp:
“Vì nước đầy không có nghĩa là có thể lấy mãi.”
Mỗi gia đình chỉ được lấy một chum.
Ai lấy xong phải múc thêm một gàu nước đổ lại.
Một cậu bé thấy vậy liền hỏi:
“Đổ vào để làm gì? Có phải nước lại chạy mất không?”
Người trưởng làng cười:
“Có thể.”
“Vậy sao vẫn đổ?”
“Vì nếu ai cũng nghĩ nước mình đổ xuống chẳng có ích gì…”
Ông nhìn chiếc giếng.
“…thì chẳng còn ai để lại gì cho người sau.”
Mùa hạn kéo dài.
Có những ngày nước trong giếng thấp hơn bình thường.
Nhưng không bao giờ cạn.
Một buổi sáng, dân làng phát hiện một ông lão lạ mặt đang đứng cạnh giếng.
Ông mang theo một chiếc cuốc.
Trưởng làng hỏi:
“Ông là ai?”
Ông đáp:
“Người đào giếng.”
Mọi người sửng sốt.
“Ông đào cái giếng này?”
Ông gật đầu.
“Ngày trước, nơi này chỉ là một vùng đất khô.”
“Vậy tại sao ông đào?”
Ông nhìn những người đang xếp hàng lấy nước.
“Vì ngày ấy, tôi cũng từng khát.”
Ông kể rằng năm xưa, khi còn là một cậu bé, ông được một người xa lạ cho uống nước.
Người ấy chỉ nói:
“Uống đi.”
Cậu bé hỏi:
“Cháu phải trả bao nhiêu?”
Người kia đáp:
“Sau này nếu gặp người khát, cho họ một ngụm.”
Cậu bé lớn lên.
Ông đào giếng.
Và đặt ra quy tắc ấy.
Trước khi rời làng, ông lão chỉ vào giếng:
“Các người có biết tại sao nó không cạn không?”
Không ai trả lời.
Ông cười:
“Vì chẳng ai chỉ lấy.”
Nhiều năm sau, người lão ấy qua đời.
Giếng Mẹ vẫn còn.
Trẻ con trong làng lớn lên cùng câu chuyện.
Mỗi lần uống nước, chúng đều nhớ múc thêm một gàu.
Không phải vì sợ giếng cạn.
Mà vì đã quen với việc để lại thứ gì đó cho người đến sau.
Một ngày, một cô bé hỏi bà:
“Bà ơi, nếu tất cả mọi người đều uống mà không ai đổ thêm thì sao?”
Bà nhìn cô bé.
“Có lẽ giếng sẽ cạn.”
“Thế tại sao mọi người không làm vậy?”
Bà mỉm cười.
“Vì con người cũng giống như cái giếng.”
“Là sao ạ?”
“Nếu chỉ biết nhận…”
Bà đưa cho cô bé chiếc gàu.
“…thì sớm muộn cũng trống rỗng.”
Cô bé gật đầu.
Rồi múc một gàu nước.
Đổ xuống giếng.
Một ngụm cho mình.
Một gàu cho người đến sau.
