“Cẩm nang bìa đỏ” diệt B-52 của Bộ đội tên lửa
“Cẩm nang bìa đỏ” diệt B-52 của Bộ đội tên lửa“Cẩm nang bìa đỏ” có tên “Cách đánh B-52 của bộ đội tên lửa” là một tài liệu quan trọng do Bộ Tham mưu, Quân chủng Phòng không - Không quân xuất bản năm 1972. Đó là kết quả của quá trình xây dựng hết sức công phu, gian khổ của lực lượng Phòng không – Không quân Việt Nam, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn từ chiến trường Khu 4 nhằm chống lại máy bay chiến lược B-52 của Mỹ.
Tài liệu “Cách đánh B-52” gồm 29 trang, được biên soạn khoa học, chi tiết, phân tích cụ thể về thủ đoạn và quy luật hoạt động của máy bay B-52, cách đánh của bộ đội tên lửa, những vấn đề chủ yếu và tổ chức chỉ huy bảo đảm chiến đấu và việc vận dụng quy tắc bắn máy bay B-52. Tài liệu thể hiện trí tuệ cao của tập thê cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Phòng không - Không quân, là cơ sở để các cán bộ, trắc thủ dân chủ bàn bạc, thống nhất nhận thức, đánh giá đúng về máy bay chiến lược B-52 của Mỹ tháo gỡ những vướng mắc, băn khoăn về nhiễu điện tử và tìm ra cách đánh B-52 sao cho có hiệu quả cao nhất. Máy bay B-52 được không quân Mỹ gọi là “niềm kiêu hãnh” của không lực Hoa Kỳ. Chúng ngạo mạn khoe khoang sử dụng B-52 ném bom Hà Nội như một cuộc đi dạo mát trên bầu trời Hà Nội. Cấu tạo của máy bay B-52G và B-52H gồm 8 động cơ phản lực, sải cánh rộng 56,39m, chiều dài thân 49,05m, chiều cao 12,4m, trọng lượng 221,350kg, tổ bay gồm 6 người, tốc độ tôi đa 960km/h, hành trình 810km/h, độ cao lớn nhất 16.765m, độ cao thực tế 10.000 đến 13.000m, tầm bay xa nhất 12.070km đối với B-52G và 6.093km đối với B-52H. Vũ khí trang bị có 4 súng 12,71y (B-52G), 1 súng 201y (B-52H), trung bình có thể đem được 15 máy phát nhiễu, mang được từ 18 đến 30 tấn bom. Ngày 19/7/1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Pháo cao xạ 234, Người nói: “...Dù đế quốc Mỹ có lắm súng, nhiều tiền, dù chúng có B.57, B-52 hay “bê” gì đi chăng nữa, ta cũng đánh. Từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa, ta cũng đánh, mà đã đánh là nhất định thắng...”. 
Rải thảm bom của máy bay B-52 – Ảnh Tư liệu. Ngày 12/4/1966, lần đầu tiên Mỹ sử dụng 9 máy bay B-52 đánh ra miền Bắc, ném bom xuống khu vực đèo Mụ Giạ phía Tây tỉnh Quảng Bình, ít lâu sau, B-52 thường xuyên đánh phá khu vực Vĩnh Linh vối mức độ ngày càng ác liệt. Trước âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho mời đồng chí Đại tá Đặng Tính, Chính uỷ Quân chủng Phòng không - Không quân lên giao nhiệm vụ: “Máy bay B-52 Mỹ đã ném bom miền Bắc, phải tìm cho được cách đánh B-52. Nhiệm vụ này Bác giao cho các chú Phòng không - Không quân”. Thực hiện chỉ thị và lời căn dặn của Bác: “Các chú muôn bắt cọp thì phải vào hang”, Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân đã đưa Trung đoàn tên lửa 238 đang làm nhiệm vụ bảo vệ cảng Hải Phòng vào đất lửa Vĩnh Linh, chủ yếu để chiến đấu bảo vệ quân và dân ta ở khu vực giới tuyến thuộc vĩ tuyến 17, kết hợp nghiên cứu đánh B-52 cho bộ đội tên lửa. Chiến đấu trên đất lửa Vĩnh Linh, vượt qua muôn vàn khó khăn, hy sinh gian khổ, nhiều cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 238 đã hy sinh, nhiều bộ khí tài tên lửa bị không quân địch đánh phá hỏng. Vì hoạt động quá xa nhà máy, xưởng sửa chữa của Quân chủng, đường sá đi lại trong chiến tranh gặp rất nhiều khó khăn, linh kiện phụ tùng thay thế dần cạn kiệt. Cán bộ, chiến sĩ, kỹ thuật Trung đoàn luôn nỗ lực tìm cách khắc phục, sửa chữa để có khí tài chiến đấu. Ngày 17/9/1967, Tiểu đoàn 84 Trung đoàn tên lửa 238 đã bắn rơi 2 chiếc B-52 đầu tiên trên chiến trường Vĩnh Linh. Ngay sau đó, ngày 20/9/1967, Bác Hồ đã gửi thư khen ngợi Trung đoàn tên lửa 238; Tiểu đoàn 84 được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì. Lần đầu tiên bộ đội tên lửa trực tiếp giáp mặt với B-52, trận đánh đã giúp cho bộ đội tên lửa có được kinh nghiệm bước đầu về nhận biết tín hiệu B-52 trên màn hiện sóng qua bản vẽ, những quy luật hoạt động của máy bay chiến thuật trong điều kiện chưa có nhiễu điện tử. Quá trình nghiên cứu cách đánh B-52 dựa vào những kinh nghiệm chủ yếu của bộ đội tên lửa đánh bại các cuộc tập kích của không quân chiến thuật trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Đặc biệt năm 1967, bộ đội tên lửa Phòng không đã chiến đấu dũng cảm vượt qua mọi thử thách về chiến tranh điện tử của không quân và hải quân địch, liên tiếp đập tan những cuộc tập kích đường không vói quy mô vừa và lớn vào Hà Nội, Hải Phòng và trên trục đường số 1 và số 5. Có những thời điểm cực kỳ khó khăn, gian khổ, ác liệt, bộ đội tên lửa đã vượt qua là những thành công to lớn về mặt xạ kích, về nghệ thuật và ý chí chiến đấu.
Hỏa lực từ mặt đất chống lại máy bay B-52 trên bầu trời Hà Nội, tháng 12/1972 - Ảnh Tư liệu. Cuối năm 1967, Quân chủng chủ trương tổ chức trận đánh lớn, đánh tập trung của bộ đội tên lửa để đánh bại những mưu đồ dùng sức mạnh của Không quân và chiến tranh điện tử nhằm phá hoại tiềm lực kinh tế quốc phòng và ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Có thời điểm Binh chủng Tên lửa đã tập trung từ 22 đến 24 tiểu đoàn, chiếm tới 50% lực lượng để bảo vệ Hà Nội. Với tầm nhìn chiến lược, am hiểu bản chất của kẻ xâm lược, ngay từ cuối năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng đưa B-52 ra đánh phá Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước càng sớm càng tốt để có thời gian mà suy nghĩ chuẩn bị. Nhớ là trước khi thua ở Triều Tiên, đế quốc Mỹ đã huỷ diệt Bình Nhưỡng. Ở Việt Nam, Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”. Từ thực tiễn đánh B-52 của Trung đoàn tên lửa phòng không 238 ở Vĩnh Linh và đánh máy bay chiến thuật của không quân - hải quân địch ở Hà Nội, Hải Phòng, tài liệu “Dự thảo cách đánh máy bay chiến lược B-52” đã ra đời vào ngày 7/1/1969. Tài liệu tuy còn đơn giản nhưng đã giúp cho các đơn vị bước đầu hiểu biết về tính năng, tác dụng và những quy luật hoạt động của B-52, cách đánh B-52 trong điều kiện thông thường. Đến đầu năm 1969, Mỹ phải ngừng ném bom toàn bộ miền Bắc. Không quân và B-52 địch tập trung lực lượng đánh phá ác liệt ở khu vực hành lang, cửa khẩu thuộc Quảng Bình, Vinh Linh, nhằm ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho miền Nam. Năm 1969 và năm 1970 tại khu vực Quảng Bình, Vĩnh Linh ta có tới 3 trung đoàn tên lửa SAM 2 là 237, 238, 275 làm nhiệm vụ chủ yếu đánh B-52 và AC.130 bảo vệ cho các chiến dịch vận chuyên và tham gia chiến đấu trong đội hình Quân - Binh chủng hợp thành. Bộ Tư lệnh Quân chủng rất chú ý nghiên cứu, bổ sung về cách đánh B-52, Bộ Tham mưu Binh chủng cử những cán bộ có trình độ thuộc các phòng: Quân báo, Tác chiến, Huấn luyện, Khoa học quân sự vào bám sát các đơn vị hoả lực để nghiên cứu đánh B-52. Quân chủng còn đưa cả đội nhiễu vào Quảng Bình hoạt động, kết hợp vối Bộ đội Ra-đa để phát hiện những biểu hiện B-52 sắp hoạt động đê thông báo cho Tên lửa và các lực lượng Cao xạ trên tuyến chủ động bước vào chiến đấu, các lực lượng vận tải và bảo đảm giao thông trên đường Trường Sơn phòng tránh kịp thời.
Tài liệu Cách đánh B-52 trưng bày tại Bảo tàng Phòng không – Không quân. Trong chiến dịch Trị - Thiên năm 1972, bộ đội tên lửa của ta đều gặp phải nhiễu điện tử rất dày đặc, trong đó có máy bay tác chiến điện tử EB-66. Các đơn vị không thể nhận biết được của máy bay B-52 dẫn tới hiệu suất chiến đấu thấp. Từ thực tiễn đó, Quân chủng Phòng không - Không quân đã mời chuyên gia chế tạo tên lửa Đờ-vi-na của Liên Xô đang công tác tại Việt Nam giải đáp nhận biết nhiễu của B-52. Dựa vào các thông số toán học, chuyên gia đã chứng minh có thể nhận biết được nhiễu B-52 trên màn hình hiện sóng trong điều kiện bị nhiễu điện tử dày đặc. Đó là, khi B-52 bay ở độ cao từ 8 đến 12km, cách đài điều khiển từ 32km trở ra, thì tâm cánh sóng rọi thẳng vào đài điều khiển và trên màn hiện sóng của đài sẽ bị nhiễu đậm đặc. Nhưng khi máy bay B-52 vào cách đài dưới 32km, thì tâm cánh sóng nhiễu sẽ trườn lên phía trên đài điều khiển, lúc đó ta sẽ nhìn được tín hiệu B-52 trên nền dải nhiễu và đó là thời cơ phóng tên lửa. Từ sự lý giải khoa học đó, kết hợp kinh nghiệm thực tế, qua nghiên cứu phân tích những quy luật hoạt động của B-52 và không quân địch trong những năm chống chiến tranh phá hoại, ta đã có cơ sơ để hoàn chỉnh tài liệu “Cách đánh B-52”. Cũng qua Chiến dịch Trị - Thiên năm 1972, ta đã xác định rõ những quy luật hoạt động cơ bản của B-52, đường bay, tính chất giải nhiễu B-52, cách phân biệt B-52 thật hoặc giả và các loại máy bay chiến thuật khác. Đó là những cơ sở thiết thực và trực tiếp nhất giúp cho việc nghiên cứu đánh B-52 bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng cuối năm 1972. Dưới sự chỉ đạo của Phó Tư lệnh Quân chủng Hoàng Văn Khánh và trực tiếp điều hành của Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Vũ Xuân Vinh, tổ nghiên cứu biên soạn tài liệu “Cách đánh B-52” làm việc rất khẩn trương và nghiêm túc, đúc kết nhiều kinh nghiệm trong thực tế chiến đấu một cách khoa học. Trên cơ sở lý luận, đã nhận định về B-52 và không quân địch sẽ sử dụng lực lượng B-52 và không quân chiến thuật tập kích Hà Nội, Hải Phòng; khu vực tập kích, hướng tập kích của B-52; thời gian hoạt động và những thủ đoạn chủ yếu của B-52. Từ đó đã xác định rõ B-52 là đối tượng chủ yếu của cuộc tập kích. Tên lửa là lực lượng chủ yếu đế đánh B-52. Để đánh tập trung có hiệu quả, đội hình bố trí phải có chiều sâu, tập trung hoả lực vào hướng chủ yếu, đường bay chủ yếu của B-52, kết hợp trận địa chốt với trận địa vòng ngoài tạo thế đánh liên tục từ ngoài vào trong, đánh chính diện, đánh cạnh sườn, khi cần thiết đánh cả lúc bay ra tạo những điểm nổ tập trung trên từng đoạn đường bay của B-52 nằm sâu trong khu vực sát thương.
Chiếc B-52 đầu tiên bị Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 261 bắn rơi trên cánh đồng xã Phù Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội lúc 20 giờ 13 phút ngày 18/12/1972 - Ảnh Tư liệu. Đầu tháng 10/1972, tài liệu “Cách đánh B-52” được thông qua Bộ Tư lệnh Quân chủng và xác định là báo cáo trung tâm trong hội nghị tập huấn cán bộ và kíp trắc thủ của toàn Binh chủng Tên lửa. Tại hội nghị tập huấn, các cán bộ, trắc thủ đã bàn bạc, thông nhất, đánh giá đúng những mặt mạnh, mặt yếu của B-52, những vướng mắc băn khoăn về nhiễu điện tử và cách đánh sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Kết thúc hội nghị, cán bộ và các kíp trắc thủ rất tin tưởng vào cách đánh và khả năng có thể bắn rơi B-52 tại chỗ. Sau hội nghị tháng 10, toàn Binh chủng Tên lửa đã tập trung huấn luyện nâng cao trình độ bộ đội về cách đánh B-52. Kết quả đã được chứng minh bằng thực tế: Đêm 22/11/1972, B-52 vào đánh Nghệ An, Tiểu đoàn 43 và 44 Trung đoàn tên lửa 263 đã bắn rơi tại chỗ 1 B-52 đầu tiên trong điều kiện nhiễu điện tử phức tạp. Chiếc B-52 đã rơi xuống Na- Khon-Pha-Nom trên đất Thái Lan mà Mỹ phải thừa nhận. Đây là một chiến công xuất sắc góp phần rút kinh nghiệm cho toàn Quân chủng tìm ra cách đánh B-52 bổ sung vào phương án đánh B-52 bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Trong 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972, lực lượng Phòng không Thủ đô đã bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 chiếc B-52 (16 chiếc rơi tại chỗ), 5 chiếc F.lll và 42 máy bay chiến thuật. Trong chiến dịch này, bộ đội Tên lửa, Không quân, Cao xạ đều đánh được B-52. Riêng bộ đội Tên lửa đã bắn rơi 29 chiếc B-52 (chiếm 88,2% tổng số B-52 bị bắn rơi) và nhiều máy bay chiến thuật khác, tiêu diệt và bắt sống nhiều giặc lái. Chiến thắng của quân và dân ta trong 12 ngày đêm cuối năm 1972 đã làm nên một “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” vĩ đại. Tài liệu “Cách đánh B-52” đã góp phần rất quan trọng để Binh chủng Tên lửa nói riêng và Quân chủng Phòng không - Không quân nói chung cùng với quân dân miền Bắc đánh bại cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn bằng không quân chiến lược và chiến thuật của Mỹ trên miền Bắc nước ta, làm nên kỳ tích trong lịch sử kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam./.Thu Hằng - Bảo tàng Phòng không - Không quân
Rải thảm bom của máy bay B-52 – Ảnh Tư liệu. Ngày 12/4/1966, lần đầu tiên Mỹ sử dụng 9 máy bay B-52 đánh ra miền Bắc, ném bom xuống khu vực đèo Mụ Giạ phía Tây tỉnh Quảng Bình, ít lâu sau, B-52 thường xuyên đánh phá khu vực Vĩnh Linh vối mức độ ngày càng ác liệt. Trước âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho mời đồng chí Đại tá Đặng Tính, Chính uỷ Quân chủng Phòng không - Không quân lên giao nhiệm vụ: “Máy bay B-52 Mỹ đã ném bom miền Bắc, phải tìm cho được cách đánh B-52. Nhiệm vụ này Bác giao cho các chú Phòng không - Không quân”. Thực hiện chỉ thị và lời căn dặn của Bác: “Các chú muôn bắt cọp thì phải vào hang”, Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân đã đưa Trung đoàn tên lửa 238 đang làm nhiệm vụ bảo vệ cảng Hải Phòng vào đất lửa Vĩnh Linh, chủ yếu để chiến đấu bảo vệ quân và dân ta ở khu vực giới tuyến thuộc vĩ tuyến 17, kết hợp nghiên cứu đánh B-52 cho bộ đội tên lửa. Chiến đấu trên đất lửa Vĩnh Linh, vượt qua muôn vàn khó khăn, hy sinh gian khổ, nhiều cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 238 đã hy sinh, nhiều bộ khí tài tên lửa bị không quân địch đánh phá hỏng. Vì hoạt động quá xa nhà máy, xưởng sửa chữa của Quân chủng, đường sá đi lại trong chiến tranh gặp rất nhiều khó khăn, linh kiện phụ tùng thay thế dần cạn kiệt. Cán bộ, chiến sĩ, kỹ thuật Trung đoàn luôn nỗ lực tìm cách khắc phục, sửa chữa để có khí tài chiến đấu. Ngày 17/9/1967, Tiểu đoàn 84 Trung đoàn tên lửa 238 đã bắn rơi 2 chiếc B-52 đầu tiên trên chiến trường Vĩnh Linh. Ngay sau đó, ngày 20/9/1967, Bác Hồ đã gửi thư khen ngợi Trung đoàn tên lửa 238; Tiểu đoàn 84 được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì. Lần đầu tiên bộ đội tên lửa trực tiếp giáp mặt với B-52, trận đánh đã giúp cho bộ đội tên lửa có được kinh nghiệm bước đầu về nhận biết tín hiệu B-52 trên màn hiện sóng qua bản vẽ, những quy luật hoạt động của máy bay chiến thuật trong điều kiện chưa có nhiễu điện tử. Quá trình nghiên cứu cách đánh B-52 dựa vào những kinh nghiệm chủ yếu của bộ đội tên lửa đánh bại các cuộc tập kích của không quân chiến thuật trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Đặc biệt năm 1967, bộ đội tên lửa Phòng không đã chiến đấu dũng cảm vượt qua mọi thử thách về chiến tranh điện tử của không quân và hải quân địch, liên tiếp đập tan những cuộc tập kích đường không vói quy mô vừa và lớn vào Hà Nội, Hải Phòng và trên trục đường số 1 và số 5. Có những thời điểm cực kỳ khó khăn, gian khổ, ác liệt, bộ đội tên lửa đã vượt qua là những thành công to lớn về mặt xạ kích, về nghệ thuật và ý chí chiến đấu.
Hỏa lực từ mặt đất chống lại máy bay B-52 trên bầu trời Hà Nội, tháng 12/1972 - Ảnh Tư liệu. Cuối năm 1967, Quân chủng chủ trương tổ chức trận đánh lớn, đánh tập trung của bộ đội tên lửa để đánh bại những mưu đồ dùng sức mạnh của Không quân và chiến tranh điện tử nhằm phá hoại tiềm lực kinh tế quốc phòng và ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Có thời điểm Binh chủng Tên lửa đã tập trung từ 22 đến 24 tiểu đoàn, chiếm tới 50% lực lượng để bảo vệ Hà Nội. Với tầm nhìn chiến lược, am hiểu bản chất của kẻ xâm lược, ngay từ cuối năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng đưa B-52 ra đánh phá Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước càng sớm càng tốt để có thời gian mà suy nghĩ chuẩn bị. Nhớ là trước khi thua ở Triều Tiên, đế quốc Mỹ đã huỷ diệt Bình Nhưỡng. Ở Việt Nam, Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”. Từ thực tiễn đánh B-52 của Trung đoàn tên lửa phòng không 238 ở Vĩnh Linh và đánh máy bay chiến thuật của không quân - hải quân địch ở Hà Nội, Hải Phòng, tài liệu “Dự thảo cách đánh máy bay chiến lược B-52” đã ra đời vào ngày 7/1/1969. Tài liệu tuy còn đơn giản nhưng đã giúp cho các đơn vị bước đầu hiểu biết về tính năng, tác dụng và những quy luật hoạt động của B-52, cách đánh B-52 trong điều kiện thông thường. Đến đầu năm 1969, Mỹ phải ngừng ném bom toàn bộ miền Bắc. Không quân và B-52 địch tập trung lực lượng đánh phá ác liệt ở khu vực hành lang, cửa khẩu thuộc Quảng Bình, Vinh Linh, nhằm ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho miền Nam. Năm 1969 và năm 1970 tại khu vực Quảng Bình, Vĩnh Linh ta có tới 3 trung đoàn tên lửa SAM 2 là 237, 238, 275 làm nhiệm vụ chủ yếu đánh B-52 và AC.130 bảo vệ cho các chiến dịch vận chuyên và tham gia chiến đấu trong đội hình Quân - Binh chủng hợp thành. Bộ Tư lệnh Quân chủng rất chú ý nghiên cứu, bổ sung về cách đánh B-52, Bộ Tham mưu Binh chủng cử những cán bộ có trình độ thuộc các phòng: Quân báo, Tác chiến, Huấn luyện, Khoa học quân sự vào bám sát các đơn vị hoả lực để nghiên cứu đánh B-52. Quân chủng còn đưa cả đội nhiễu vào Quảng Bình hoạt động, kết hợp vối Bộ đội Ra-đa để phát hiện những biểu hiện B-52 sắp hoạt động đê thông báo cho Tên lửa và các lực lượng Cao xạ trên tuyến chủ động bước vào chiến đấu, các lực lượng vận tải và bảo đảm giao thông trên đường Trường Sơn phòng tránh kịp thời.
Tài liệu Cách đánh B-52 trưng bày tại Bảo tàng Phòng không – Không quân. Trong chiến dịch Trị - Thiên năm 1972, bộ đội tên lửa của ta đều gặp phải nhiễu điện tử rất dày đặc, trong đó có máy bay tác chiến điện tử EB-66. Các đơn vị không thể nhận biết được của máy bay B-52 dẫn tới hiệu suất chiến đấu thấp. Từ thực tiễn đó, Quân chủng Phòng không - Không quân đã mời chuyên gia chế tạo tên lửa Đờ-vi-na của Liên Xô đang công tác tại Việt Nam giải đáp nhận biết nhiễu của B-52. Dựa vào các thông số toán học, chuyên gia đã chứng minh có thể nhận biết được nhiễu B-52 trên màn hình hiện sóng trong điều kiện bị nhiễu điện tử dày đặc. Đó là, khi B-52 bay ở độ cao từ 8 đến 12km, cách đài điều khiển từ 32km trở ra, thì tâm cánh sóng rọi thẳng vào đài điều khiển và trên màn hiện sóng của đài sẽ bị nhiễu đậm đặc. Nhưng khi máy bay B-52 vào cách đài dưới 32km, thì tâm cánh sóng nhiễu sẽ trườn lên phía trên đài điều khiển, lúc đó ta sẽ nhìn được tín hiệu B-52 trên nền dải nhiễu và đó là thời cơ phóng tên lửa. Từ sự lý giải khoa học đó, kết hợp kinh nghiệm thực tế, qua nghiên cứu phân tích những quy luật hoạt động của B-52 và không quân địch trong những năm chống chiến tranh phá hoại, ta đã có cơ sơ để hoàn chỉnh tài liệu “Cách đánh B-52”. Cũng qua Chiến dịch Trị - Thiên năm 1972, ta đã xác định rõ những quy luật hoạt động cơ bản của B-52, đường bay, tính chất giải nhiễu B-52, cách phân biệt B-52 thật hoặc giả và các loại máy bay chiến thuật khác. Đó là những cơ sở thiết thực và trực tiếp nhất giúp cho việc nghiên cứu đánh B-52 bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng cuối năm 1972. Dưới sự chỉ đạo của Phó Tư lệnh Quân chủng Hoàng Văn Khánh và trực tiếp điều hành của Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Vũ Xuân Vinh, tổ nghiên cứu biên soạn tài liệu “Cách đánh B-52” làm việc rất khẩn trương và nghiêm túc, đúc kết nhiều kinh nghiệm trong thực tế chiến đấu một cách khoa học. Trên cơ sở lý luận, đã nhận định về B-52 và không quân địch sẽ sử dụng lực lượng B-52 và không quân chiến thuật tập kích Hà Nội, Hải Phòng; khu vực tập kích, hướng tập kích của B-52; thời gian hoạt động và những thủ đoạn chủ yếu của B-52. Từ đó đã xác định rõ B-52 là đối tượng chủ yếu của cuộc tập kích. Tên lửa là lực lượng chủ yếu đế đánh B-52. Để đánh tập trung có hiệu quả, đội hình bố trí phải có chiều sâu, tập trung hoả lực vào hướng chủ yếu, đường bay chủ yếu của B-52, kết hợp trận địa chốt với trận địa vòng ngoài tạo thế đánh liên tục từ ngoài vào trong, đánh chính diện, đánh cạnh sườn, khi cần thiết đánh cả lúc bay ra tạo những điểm nổ tập trung trên từng đoạn đường bay của B-52 nằm sâu trong khu vực sát thương.
Chiếc B-52 đầu tiên bị Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 261 bắn rơi trên cánh đồng xã Phù Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội lúc 20 giờ 13 phút ngày 18/12/1972 - Ảnh Tư liệu. Đầu tháng 10/1972, tài liệu “Cách đánh B-52” được thông qua Bộ Tư lệnh Quân chủng và xác định là báo cáo trung tâm trong hội nghị tập huấn cán bộ và kíp trắc thủ của toàn Binh chủng Tên lửa. Tại hội nghị tập huấn, các cán bộ, trắc thủ đã bàn bạc, thông nhất, đánh giá đúng những mặt mạnh, mặt yếu của B-52, những vướng mắc băn khoăn về nhiễu điện tử và cách đánh sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Kết thúc hội nghị, cán bộ và các kíp trắc thủ rất tin tưởng vào cách đánh và khả năng có thể bắn rơi B-52 tại chỗ. Sau hội nghị tháng 10, toàn Binh chủng Tên lửa đã tập trung huấn luyện nâng cao trình độ bộ đội về cách đánh B-52. Kết quả đã được chứng minh bằng thực tế: Đêm 22/11/1972, B-52 vào đánh Nghệ An, Tiểu đoàn 43 và 44 Trung đoàn tên lửa 263 đã bắn rơi tại chỗ 1 B-52 đầu tiên trong điều kiện nhiễu điện tử phức tạp. Chiếc B-52 đã rơi xuống Na- Khon-Pha-Nom trên đất Thái Lan mà Mỹ phải thừa nhận. Đây là một chiến công xuất sắc góp phần rút kinh nghiệm cho toàn Quân chủng tìm ra cách đánh B-52 bổ sung vào phương án đánh B-52 bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Trong 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972, lực lượng Phòng không Thủ đô đã bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 chiếc B-52 (16 chiếc rơi tại chỗ), 5 chiếc F.lll và 42 máy bay chiến thuật. Trong chiến dịch này, bộ đội Tên lửa, Không quân, Cao xạ đều đánh được B-52. Riêng bộ đội Tên lửa đã bắn rơi 29 chiếc B-52 (chiếm 88,2% tổng số B-52 bị bắn rơi) và nhiều máy bay chiến thuật khác, tiêu diệt và bắt sống nhiều giặc lái. Chiến thắng của quân và dân ta trong 12 ngày đêm cuối năm 1972 đã làm nên một “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” vĩ đại. Tài liệu “Cách đánh B-52” đã góp phần rất quan trọng để Binh chủng Tên lửa nói riêng và Quân chủng Phòng không - Không quân nói chung cùng với quân dân miền Bắc đánh bại cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn bằng không quân chiến lược và chiến thuật của Mỹ trên miền Bắc nước ta, làm nên kỳ tích trong lịch sử kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam./.Thu Hằng - Bảo tàng Phòng không - Không quân
