Cẩm Thanh vang mãi hào khí quê hương
Nhiều gia đình ở Thanh Nhứt, Thanh Nhì, Công Chài bị địch liệt vào sổ đen, hạng công dân bất hợp pháp, bắt đem tố điển hình tại lớp “Tố Cộng”, ép viết đơn ly khai Đảng, nói xấu Đảng. Các thủ đoạn chiến tranh tâm lý, chiêu dụ không kết quả, bọn địch dùng đủ kiểu tra tấn tàn bạo. Có lúc chúng áp dụng các kiểu man rợ thời trung cổ như: đem bàn ủi bỏ than đỏ hoặc các thanh sắt nướng đỏ rồi dí và ủi khắp người bắt bà con người thân phải chứng kiến; đóng đinh vào các đầu móng tay, móng chân; cột hai tay hai chân vào 4 góc treo ngược người lên trần nhà rồi dùng “roi cá đuối” hoặc “roi cặt bờ” cứ từng đợt quất 10 roi kèm theo câu hỏi “có khai không?” cho đến khi áo quần rách tả tơi, da thịt văng ra từng miếng, toàn thân máu chảy bầy nhầy... Có khi bọn địch đêm ra thi thố các kiểu tra tấn hiện đại như: kẹp hai đầu dây điện vào hai đầu vú rồi quay điện, dí chích xuống của mình; hay “cho đi tàu thủy” bằng cách đổ nước ớt, nước xà phòng vào miệng rồi giẫm đạp lên bụng cho nước trào ra lỗ mũi; hoặc “cho đi tàu bay” bằng cách bắt ép nắm hai tay vào dây lạt chẻ bằng cật tre bén ngọt cột trên trần nhà rồi hất ghế cho tuột người xuống.
Hết lần này đến lần khác, người này đến người khác bị đem ra đấu tố, tra tấn, hành hạ đủ kiểu, chết đi sống lại nhưng cán bộ, đảng viên, quần chúng cơ sở cách mạng Cẩm Thanh vẫn giữ tròn khí tiết, một lòng trung trinh: “Dù cho giặc khảo giặc tra, cắn răng chịu đựng không xà Đảng mình!”. Nhiều người bị bắt giam cầm, tù đày, có người địch âm mưu thả về nhằm giăng bẫy để truy tầm dấu vết cán bộ ta. Nhưng cứ mỗi lần bị bắt rồi thả về, bà con ta lại nghĩ ra đủ cách để che mắt địch, khéo léo tìm mọi cách để liên lạc, bí mật tiếp tế, nuôi giấu cán bộ.
Đồng chí Lê Bé bị địch bắt quỳ trước đèn bạch lạp “sám hối” cùng với hàng chục đảng viên khác cả nam lẫn nữ. Đến khi bị xâm xoàng ngã xuống, đồng chí gắng ngồi dậy chạy thẳng ra giữa đám đông hộ khẩu hiệu chống Diệm rồi bất thần trèo lên đỉnh cột cờ thả hai tay chấp nhận chết để giữ tròn khí tiết. Lê Thị Đài là cơ sở nuôi giấu đồng chí Trương Bút (Thị uỷ viên) bị địch bắt tra khảo bằng đủ thứ nhục hình nhưng chị đã hiên ngang chửi thẳng vào mặt bọn địch và dõng dạc tuyên bố: “Đài này chết sẽ còn Đài khác!”. Tầm nã truy lùng gắt gao, đến ngày 4 tháng 7 năm 1957, cuối cùng địch cũng bắt được hai thị ủy viên Trương Bút và Nguyễn Khoa tại một đám lác ở Thuận Tình đưa về Thanh Tam, bắt ép dân tập trung lại để mở một cuộc “Tố Cộng” điển hình. Chúng không ngờ rằng, trước đông đảo nhân dân, hai đồng chí đã khẳng khái vạch mặt tội ác, bản chất phản động, tay sai của chính quyền Ngô Đình Diệm. Đồng chí Trương Bút - người con của Cẩm Thanh chửi thẳng vào mặt mấy tên tay sai: “Tao làm cách mạng sống vì dân có chết cũng vì dân! Bọn bây muốn giết tao, không cần đánh, mỗi thằng lấy một con dao ra đây xẻ thịt tao đi. Bút này chết còn hàng trăm nghìn Bút khác tiếp tục đánh Mỹ, chứ không như bọn bây đầu hàng phản bội”. Bọn địch hoảng hốt trước sức lan tỏa khí phách anh hùng trung liệt của người cộng sản nên vội vã dùng cây khớp chặt miệng, đưa hai đồng chí về nhà lao Điện Bàn tiếp tục tra tấn và giết hại. Đồng chí Trương Bút bị chúng mổ bụng moi gan, đồng chí Nguyễn Khoa bị đóng định khắp các đầu ngón tay chân. Gương hy sinh của hai đồng chí để lại ấn tượng sâu sắc về khí thiết, niềm tin của người cộng sản.
