CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG (Lời kể của ông Hưng – cán bộ đại đội)

Tôi là Hưng, nguyên cán bộ một đại đội bộ binh trong những năm tháng kháng chiến ác liệt. Giờ đây, khi mái đầu đã bạc trắng, mỗi lần ngồi bên hiên nhà, nghe tiếng gió thổi qua rặng tre, ký ức về căn cứ địa cách mạng năm xưa lại hiện về rõ mồn một, như mới hôm qua. Ngày ấy, căn cứ của chúng tôi nằm sâu trong rừng già. Không bản đồ nào của địch ghi rõ vị trí, chỉ có những con đường mòn ngoằn ngoèo, những lối đi bí mật mà chỉ dân và bộ đội ta mới biết. Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù – câu nói ấy chưa bao giờ sai. Căn cứ không phải là nơi yên bình. Nó là nơi vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa là hậu phương, vừa là tiền tuyến. Ban ngày, anh em chia nhau làm đủ việc: người đào hầm, người đắp công sự, người trồng rau, người gùi gạo từ các bản xa về. Ban đêm, tất cả lại sẵn sàng cầm súng, mắt hướng về phía có thể xuất hiện kẻ thù bất cứ lúc nào. Tôi còn nhớ rất rõ những ngày đầu về nhận nhiệm vụ. Đại đội chúng tôi vừa hành quân tới, ai nấy đều mệt rã rời. Nhưng vừa đặt ba lô xuống, đồng chí chính trị viên đã nói ngay: “Ở đây không có thời gian nghỉ ngơi lâu. Căn cứ là nhà, nhưng cũng là chiến trường.” Nghe vậy, anh em lại xốc lại tinh thần. Chúng tôi bắt tay ngay vào việc dựng lán, đào hầm trú ẩn. Mỗi cái hầm là một “ngôi nhà” dưới lòng đất – đủ chỗ cho vài người chui xuống khi bom đạn trút xuống. Những ngày sau đó, căn cứ dần hiện lên như một “ngôi làng” đặc biệt giữa rừng. Có bếp Hoàng Cầm khói tỏa mờ mờ, có trạm quân y với vài chiếc giường tre đơn sơ, có kho lương thực được ngụy trang kín đáo dưới tán cây rậm rạp. Điều khiến tôi xúc động nhất là sự gắn bó giữa bộ đội và nhân dân. Dân bản quanh đó coi chúng tôi như người thân. Họ mang cho chúng tôi từng bó rau, từng gùi sắn, có khi là cả con gà, con lợn nuôi dành dụm. Đổi lại, chúng tôi giúp dân sửa nhà, phát rẫy, bảo vệ bản làng khỏi những cuộc càn quét. Có lần, một cụ già trong bản nắm tay tôi nói: “Các chú còn ở đây, dân còn tin. Rừng này còn là của mình.” Câu nói ấy tôi không bao giờ quên. Nhưng chiến tranh không để cho căn cứ được yên lâu. Một buổi sáng sớm, khi sương còn phủ kín rừng, trinh sát báo tin: địch đang chuẩn bị mở một cuộc càn lớn. Chúng huy động cả bộ binh lẫn trực thăng, quyết tâm xóa sổ căn cứ của ta. Không khí trong đại đội trở nên khẩn trương. Tôi cùng ban chỉ huy họp nhanh, phân công từng tổ, từng tiểu đội vào vị trí chiến đấu. Hầm hào được củng cố, bẫy chông được giăng thêm, đường rút lui cũng được chuẩn bị kỹ càng. Khi những chiếc trực thăng đầu tiên xuất hiện, tiếng cánh quạt rền vang cả khu rừng, ai nấy đều nắm chặt tay súng. Đạn pháo bắt đầu dội xuống, đất đá tung lên mù mịt. Nhưng anh em vẫn bám trụ, không ai rời vị trí. Tôi bò qua từng hầm, động viên chiến sĩ: “Còn căn cứ là còn ta. Giữ được căn cứ là giữ được lực lượng!” Trận đánh diễn ra suốt nhiều giờ. Địch tràn vào từng hướng, nhưng đều bị chặn lại. Những bãi chông, những hố bẫy phát huy tác dụng. Tiếng súng của ta vang lên từ mọi phía, khiến chúng hoang mang không xác định được lực lượng thực sự của ta. Có những lúc, khoảng cách giữa ta và địch chỉ vài chục mét. Anh em chiến đấu bằng tất cả những gì mình có – súng, lựu đạn, thậm chí cả cuốc xẻng khi cần thiết. Tôi nhớ nhất hình ảnh cậu chiến sĩ trẻ tên Lâm. Mới nhập ngũ chưa lâu, nhưng trong trận đó, Lâm đã dũng cảm giữ chốt một mình khi đồng đội bị thương. Khi chúng tôi tiếp cận được, em vẫn ôm chặt khẩu súng, dù đã kiệt sức. Sau trận đánh, chúng tôi giữ vững được căn cứ. Địch buộc phải rút lui, để lại phía sau nhiều vũ khí và xác lính. Nhưng cái giá chúng tôi phải trả cũng không nhỏ. Nhiều đồng chí đã nằm lại trong khu rừng ấy. Chúng tôi chôn cất anh em ngay bên sườn đồi, dưới những tán cây rừng. Không bia đá, không nghi lễ lớn, chỉ có những nắm đất và lời thề lặng lẽ: “Chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu, thay phần các anh.” Những ngày sau đó, căn cứ lại hồi sinh. Anh em sửa lại lán trại, dựng lại những gì bị phá hủy. Bếp lại đỏ lửa, tiếng cười lại vang lên, dù trong lòng mỗi người vẫn còn nặng trĩu. Chính trong gian khổ ấy, tôi càng hiểu rõ giá trị của căn cứ địa cách mạng. Nó không chỉ là nơi trú ẩn, mà là biểu tượng của ý chí kiên cường. Dù bị đánh phá bao nhiêu lần, nó vẫn tồn tại, bởi nó được dựng nên bằng lòng dân và sự hy sinh của biết bao con người. Giờ đây, khi chiến tranh đã lùi xa, nhiều người chỉ thấy rừng là rừng, đất là đất. Nhưng với tôi, mỗi gốc cây, mỗi con suối nơi đó đều mang một câu chuyện. Căn cứ ngày xưa có thể không còn nguyên vẹn, nhưng tinh thần của nó thì vẫn sống mãi. Và mỗi khi có ai hỏi tôi: “Điều gì giúp các bác chiến thắng?” Tôi chỉ mỉm cười và nói: “Chúng tôi có căn cứ. Nhưng hơn hết, chúng tôi có niềm tin – niềm tin rằng đất nước này nhất định sẽ độc lập.” Đó là câu chuyện của tôi – một người lính già, từng sống, chiến đấu và trưởng thành từ một căn cứ địa cách mạng giữa đại ngàn năm ấy.