Căn cứ Dốc Miếu – Hàng rào điện tử Mc Namara (1)

Hàng rào điện tử Mc Namara²: là một hệ thống hàng rào đặc biệt được Mỹ xây dựng dọc phía nam vùng giới tuyến quân sự tạm thời (nam sông Bến Hải) từ bờ biển Gio Linh qua đồi 31 (Gio Mỹ) đến Dốc Miếu, Cồn Tiên lên biên giới Việt – Lào nhằm ngăn chặn sự tấn công của quân và dân ta từ phía bắc vào. Trong hệ thống hàng rào này thì địa điểm Dốc Miếu được bố trí thành trung tâm của các phương tiện điện thám tinh vi được xem là “con mắt thần” của toàn bộ hệ thống hàng rào này.
Vì vậy, khi nói đến căn cứ Dốc Miếu là đồng nghĩa với việc đề cập đến hàng rào điện tử Mc Namara và ngược lại, khi nghiên cứu về tuyến hàng rào này thì không thể bỏ qua vị trí chiến lược của căn cứ Dốc Miếu.
Căn cứ Dốc Miếu – Hàng rào điện tử Mc Namara trong những năm mới hình thành là một vấn đề quân sự vừa bí mật, vừa mang tính thời sự nóng bỏng. Đây là một “phát minh” mới của giới quân sự Mỹ về phương tiện chiến tranh được áp dụng dọc khu phi quân sự tại phía bắc miền Nam Việt Nam với hy vọng sẽ là “lá chắn thép” vững chắc ngăn chặn sự chi viện sức người sức của cho chiến trường miền Nam. Theo kế hoạch thì Hàng rào điện tử Mc.Namara được kéo dài dọc bờ nam sông Bến Hải (cách bờ sông trung bình 5-7km) từ vùng biển Gio Linh cho đến tận biên giới Việt – Lào rồi sang Lào. Như vậy, vùng đất đặt tuyến hàng rào này bao gồm cả vùng cát ven biển (Gio Hải), vùng đồi trung du (Gio Sơn) và vùng rừng núi tây Gio Linh, Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị (Việt Nam), biên giới Việt - Lào. Nhưng, thực tế thì hàng rào điện tử này mãi đến cuối năm 1968 mới hoàn thành được có 3 km từ bờ biển (thuộc địa phận thôn 8, xã Gio Hải, huyện Gio Linh) lên căn cứ Đồi 31 (xã Gio Mỹ), chứ không phải 100 km như trong kế hoạch của các nhà khoa học Mỹ.
Có nhiều lý do để giải thích như: sự “phản ứng mạnh mẽ” của Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ; chính quyền Mỹ chuyển từ Giônxơn qua Nichxơn, từ Mc Namara sang Clipphơt, hay như trong đề án “phải chờ đủ thì giờ chế tạo những vũ khí mới để làm hàng rào…”.
Hàng rào điện tử Mc Namara với đoạn hoàn chỉnh nhất là từ vùng biển phía bắc Cửa Việt lên đồi 31 dài 3km. Tập trung tiền, trí tuệ và cả danh dự nước Mỹ cho 3 km hàng rào này với mục đích: Thí nghiệm và làm một tấm lá chắn bảo vệ cho cảng Cửa Việt – một cảng quân sự quy mô nhỏ ở miền Nam Việt Nam. Hàng rào được làm bằng 12 lớp dây thép kẽm gai (gồm các loại: bùng nhùng, ô vuông, mắt cáo, khung cửi…) đặt chồng lên nhau thành một bức tường thép cao 3m vừa cứng vừa có sức đàn hồi. Loại tường này rất khó phá, nhiều loại vũ khí thường không phát huy được tác dụng, khi một mảng bị chọc thủng thì tự nó kéo co lại tức khắc. Mặt khác, vì nó chuyền chấn động rất nhạy nên nó đã gây nổ các loại mìn bố trí trên hàng rào.
Bãi mìn phía trước hàng rào kẽm gai rộng từ 500–700m, dài 3km với đủ loại mìn, mỗi lúc xuất hiện thêm những loại mới: Mìn chống tăng, mìn từ trường, mìn muỗi (có nhiều dây mắc vào cây cối lụp xụp, rất dễ vướng phải) mìn lá, mìn ba càng (đạp trúng càng là nhảy lên cao, nổ trên không, sát thương mạnh ở ngực và bụng)…rãi đại trà là mìn Jip (M14) đánh vào bàn chân, rất dễ gặp. Bên ngoài hàng rào mìn là cả một hệ thống máy phát hiện tinh vi, “vô hình”. Đó là “cây nhiệt đới” máy thu âm thanh tự động, “máy cảm ứng”… và sau này có nhiều loại có dạng giống như mẫu củi mục nhỏ bằng ngón tay, nhặt lên bẻ ra thấy pin, bóng đèn mới biết là thiết bị do Mỹ cài đặt hoặc có loại giống phân thú rừng rất khó phân biệt.
Trên trời cao, máy trinh sát đủ các loại luân phiên nhau túc trực 24/24 giờ dọc tuyến hàng rào. Đó là loại máy bay trinh sát không người lái, các loại này đều khó nhìn thấy, là loại máy bay RC130… Nhiệm vụ của chúng là nhận tín hiệu từ những máy báo tiếng động phát đi và ngay lập tức chỉ điểm cho pháo, bom tọa độ dội đến mục tiêu. Gọi là hàng rào điện tử nhưng ở đây có cả hàng rào người bảo vệ. Đó là bọn biệt kích dơi, nhện, gà tàng, trâu điên…được Bộ Chỉ huy Quân sự Mỹ ở miền Nam (MACV) huấn luyện đặc biệt. Bọn chúng hoạt động dọc tuyến hàng rào, cách 3-4 km trở lại và có nhiệm vụ phục kích, gài bẩy mìn.