CĂN CỨ K20: ÁNH ĐÈN CỨU MẠNG GIỮA LÒNG KẺ THÙ

1. Bản Hùng Ca từ Đốm Sáng
Trong những tháng năm chiến tranh ác liệt, khi Đà Nẵng là trung tâm quân sự lớn của địch, Khu Căn cứ Cách mạng K20 (Xóm Đồng/Đa Mặn) nổi lên như một "địa chỉ đỏ" kiên cường. Giữa màn đêm dày đặc của bom đạn và sự kiểm soát gắt gao, những cán bộ hoạt động ở K20 đều biết một ám hiệu quen thuộc: đốm sáng nhỏ phát ra từ chiếc đèn của một căn nhà ven sông. Chính nhờ đốm sáng nho nhỏ giữa đêm đen ấy, không biết bao nhiêu chiến sĩ ta đã được cứu sống, hoàn thành nhiệm vụ và vượt qua ranh giới sinh tử. Nói đến K20, không thể không nhắc đến những đốm sáng ấy, và người thắp lên ngọn lửa hy vọng đó chính là ông Huỳnh Trưng.

Lối vào Khu căn cứ cách mạng K20

2. Người Chiến Sĩ Không Khoan Nhượng

Ông Huỳnh Trưng, nay đã ngoài 80 tuổi, vẫn giữ được vẻ linh hoạt, minh mẫn. Ông tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ, hoạt động trong đội du kích địa phương. Cuộc đời ông gắn liền với sự đấu tranh gian khổ. Lúc 23 – 24 tuổi, ông đã ba lần bị Mỹ bắt giữ. Lần bị giam lâu nhất kéo dài hai năm, nơi ông bị đánh đập, tra khảo vô cùng dã man. Dù phải mất vĩnh viễn một bên mắt trong những trận đòn roi ấy, ông vẫn kiên quyết một lòng không khai báo. Thoát khỏi lao tù, ông phải thay đổi lý lịch, họ tên, tuổi để tiếp tục hoạt động bí mật tại Đa Mặn, một phần của K20.

Thời ấy, hoàn cảnh ở Xóm Đồng vô cùng khắc nghiệt. Mỹ – Ngụy bao vây mọi nơi, đàn áp tàn bạo, phụ nữ và trẻ em cũng không ngoại lệ. Để che mắt địch, ông Huỳnh Trưng giả làm nghề "rớ" (đánh bắt cá nhỏ trên sông). Chiếc ghe nhỏ hằng ngày lướt trên sông Trung Lương không chỉ để mưu sinh mà còn là phương tiện trinh sát tình hình, vận chuyển vũ khí, đưa đón bộ đội và chuyển tin tức mật, trở thành tấm bình phong hoàn hảo cho hoạt động cách mạng.

Ông Huỳnh Trưng hướng dẫn đường vào hầm bí mật đã từng nuôi giấu

nhiều cán bộ khi có khách ghé thăm.

3. Bí Mật Dưới Bàn Thờ Tổ Tiên

Vào khoảng tháng 2 năm 1968, tình hình chiến sự đòi hỏi một căn cứ an toàn tuyệt đối. Ông Năm Thông (Nguyễn Văn Nì) – Bí thư Quận ủy Quận III lúc bấy giờ – đã đến gặp ông Trưng, bàn tính việc đào hầm bí mật. Điều đặc biệt là căn hầm này được đặt ngay dưới bàn thờ tổ tiên nhà ông. Suốt 20 đêm ròng rã, chỉ có hai người đào hầm: ông Năm Thông đào đất, còn ông Trưng bí mật đem đất ra sông đổ. Căn hầm hoàn thành đã trở thành nơi trú ẩn, họp bàn quan trọng cho các cán bộ chủ chốt.

Sự nguy hiểm và khó khăn tăng lên gấp bội, nhưng ông Trưng vẫn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ cấp trên giao phó. Năm 1968, ông đã mưu trí dụ được tên ác ôn khét tiếng tên Trinh về nhà đánh bài, tạo điều kiện cho đồng chí Lê Văn Long – Phó bí thư Quận ủy Quận III – bắt sống. Cùng năm đó, ông còn là người dẫn đầu phong trào đấu tranh lịch sử tại Tòa Thị Chính Đà Nẵng để chống lại chế độ Nguyễn Văn Thiệu. Ngay cả sau khi đồng chí Năm Thông hy sinh, đồng chí Đặng Hồng Vân (Ba Vân) về làm Bí thư Quận ủy, ông Trưng vẫn tiếp tục cùng đồng chí đào thêm hầm dài ra sau vườn để nuôi giấu bộ đội bị thương và các cán bộ lãnh đạo.

Lối đi xuống đường hầm có chiều dài khoảng 60cm và rộng khoảng 40cm,

kích thước chỉ vừa đủ cho một người.

Trong suốt thời gian từ năm 1969 đến 1975, hầm bí mật của gia đình ông Trưng đã nuôi giấu nhiều cán bộ lãnh đạo Quận ủy hoạt động tại K20 như các đồng chí Bảy Chanh, Phan Ngọc Hồi, Đặng Văn Khá, Sáu Trung,…

4. Ánh Đèn Cứu Mạng Giữa Đêm Đen

Vị trí nhà ông Huỳnh Trưng quay ra cánh đồng và sông Trung Lương, một vị trí đắc địa để quan sát và báo hiệu. Dù đã mất một bên mắt và mắt còn lại nhìn không rõ, ông vẫn được Thường vụ Quận ủy Quận III tin tưởng giao phó nhiệm vụ phát tín hiệu bằng đèn từ năm 1964.

Nhiệm vụ của ông là quan sát kỹ tình hình địch, sau đó báo hiệu cho bộ đội bên kia sông Trung Lương. Nếu phát hiện địch, ông bật đèn xanh; nếu không có địch, ông bật đèn đỏ để quân ta bí mật vượt sông. Nguy hiểm luôn cận kề. Nhiều lúc, ông Trưng đang ngồi nói chuyện xã giao với lính ngụy ngay trên nhà, thì ngay bên dưới hầm, các cán bộ chủ chốt đang họp bàn công tác tác chiến. Bằng sự bình tĩnh phi thường, ông luôn giữ được thái độ tự nhiên để đánh lừa quân địch. Chính nhờ những ánh đèn kịp thời và chính xác của ông mà quân ta đã nhiều lần vượt sông thành công, đánh những đòn bất ngờ vào nội thành Đà Nẵng.

Mô hình khu căn cứ cách mạng K20 tại Bảo tàng Đà Nẵng

5. Khép Lại

Trong suốt quá trình hoạt động, cái chết luôn rình rập, nhưng ông Huỳnh Trưng vẫn một lòng trung thành, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, từ vận chuyển vũ khí, tổ chức vận động quần chúng, đến việc tham gia diệt ác ôn.

Ba mẹ ông (Huỳnh Thắng và Nguyễn Thị Cải) đều là liệt sĩ, cống hiến trọn đời cho cách mạng. Hiện nay, ông Trưng sống cùng vợ con trong căn nhà nhỏ, nơi vẫn còn lưu giữ căn hầm bí mật dưới bàn thờ năm xưa. Khi được hỏi về cuộc sống hiện tại, câu trả lời ngắn gọn của ông lại mang sức nặng của cả một thời đại: “Bây giờ thì sướng quá rồi!” Câu nói bình dị ấy ẩn chứa sự biết ơn sâu sắc và tinh thần cao thượng của một người đã cống hiến cả tuổi xuân cho độc lập, tự do. Ánh đèn của ông Huỳnh Trưng vẫn mãi là biểu tượng của tinh thần bất diệt, thắp sáng niềm tự hào về một thời hoa lửa oanh liệt tại Đà Nẵng.

Ông Huỳnh Trưng kể chuyện cho các cháu Thiếu nhi