CĂN HẦM BÍ MẬT DƯỚI MÁI CHÙA NÀNH

LIÊN ĐỘI TRƯỜNG THCS NINH HIỆP
CHI ĐỘI: 9A8

Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”

CĂN HẦM BÍ MẬT DƯỚI MÁI CHÙA NÀNH

Câu chuyện về truyền thống cách mạng của quê hương Ninh Hiệp, xã Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

1. Mở đầu

Nhắc đến Ninh Hiệp, nhiều người nghĩ ngay tới “kinh đô vải” sầm uất. Ít ai biết rằng mảnh đất mà người xưa quen gọi là làng Nành (làng Phù Ninh) từng là nơi che chở cho những người cộng sản đầu tiên trong những năm tháng cách mạng còn hoạt động bí mật. Câu chuyện chúng em sưu tầm bắt đầu từ một căn hầm nhỏ nằm dưới nền một ngôi chùa cổ.

2. Câu chuyện

Chùa Nành, tên chữ là Pháp Vân tự, tương truyền được dựng từ thời Lý. Năm 1989, chùa được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Phía sau Thượng điện có nhà Động. Dưới nền nhà Động là một căn hầm bí mật. Trong những năm 1942–1945, đây là nơi hoạt động của các đồng chí Hoàng Văn Thụ, Trường Chinh và Hoàng Quốc Việt.

Thời ấy, thực dân Pháp và tay sai ráo riết truy lùng cán bộ cách mạng. Người dân Ninh Hiệp đã sớm giác ngộ và đi theo Đảng. Theo tư liệu được công bố tại lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng, chùa Nành là “địa chỉ đỏ”, là an toàn khu, nơi Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ từng làm việc, hội họp. Nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước như Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Hoàng Quốc Việt, Lê Quang Đạo đã được nhân dân địa phương nuôi, giấu trước năm 1945.

Che giấu cán bộ lúc bấy giờ là việc có thể phải trả giá bằng tính mạng. Vậy mà người dân làng Nành vẫn góp gạo nuôi cán bộ, đứng canh gác cho các cuộc họp bí mật. Họ cũng giữ vững đường dây liên lạc bí mật từ làng Du Lâm sang Ninh Hiệp, rồi tới Trung Mầu và chùa Phật Tích. Nhờ tấm lòng của bà con, những người lãnh đạo cách mạng có chỗ dựa an toàn để chỉ đạo phong trào trong những ngày gian khó nhất.

Đến khi thời cơ tới, Ninh Hiệp là một trong những địa phương sớm làm tê liệt bộ máy chính quyền của địch ở cơ sở. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lý trưởng các làng Ninh Hiệp, Hiệp Phù, Ninh Giang đã phải nộp sổ sách và triện đồng cho cán bộ Việt Minh. Ngày 21/8/1945, Ủy ban nhân dân lâm thời xã Ninh Hiệp được thành lập.

Bước vào các cuộc kháng chiến, nhân dân Ninh Hiệp tiếp tục “vừa sản xuất, vừa chiến đấu”, bám đất, bám làng, đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến. Qua các cuộc kháng chiến, xã có 739 người được tặng thưởng Huân chương Lao động, Huân chương Kháng chiến các hạng. Quê hương có 6 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và 149 người con đã anh dũng hy sinh, được công nhận là liệt sĩ.

Ghi nhận những đóng góp ấy, ngày 25/11/2020, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đã trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Ninh Hiệp.

3. Cảm nghĩ và bài học của chúng em

Tìm hiểu câu chuyện, chúng em vô cùng tự hào. Ngôi chùa quen thuộc mà chúng em vẫn đi qua mỗi ngày từng là nơi che chở cho những người làm nên lịch sử. Người dân quê em ngày ấy không có súng đạn trong tay, nhưng họ có lòng yêu nước, sự dũng cảm và tình nghĩa với cách mạng. Đó chính là “bức tường” vững chắc nhất bảo vệ cán bộ.

Chúng em tự nhủ phải ra sức học tập, rèn luyện, tham gia giữ gìn di tích chùa Nành và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ của xã. Chúng em cũng sẽ thăm hỏi các gia đình chính sách và kể lại câu chuyện này cho bạn bè, người thân. Có như vậy, truyền thống của quê hương Anh hùng mới được tiếp nối.

4. Nguồn tư liệu

– Báo điện tử Chính phủ: “Phó Chủ tịch nước trao danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang cho xã Ninh Hiệp, Hà Nội” (25/11/2020).

– Báo Người Hà Nội: “Chùa Nành (huyện Gia Lâm)”.

– Báo Nhân Dân: “Làng Nành xưa, Ninh Hiệp nay”.

Ninh Hiệp, ngày 22 tháng 10 năm 2026
Người sưu tầm: Chi đội 9A8