Căn hầm dưới lòng đất giữ hơn 2 tấn vũ khí cho trận Mậu Thân

Giữa lòng Sài Gòn những năm 1960, một chủ thầu khoán từng nhận công trình cho Dinh Độc Lập lại chính là một chiến sĩ biệt động đang âm thầm chuẩn bị cho một trong những trận đánh táo bạo nhất của cuộc chiến. Đó là Trần Văn Lai, bí danh Năm Lai, còn gọi là Mai Hồng Quế, cán bộ Đội Biệt động 159 thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Năm 1966, theo chỉ đạo của cấp trên, ông mua một căn nhà nhỏ tại địa chỉ 287/68-70-72 đường Phan Đình Phùng, nay là Nguyễn Đình Chiểu, Phường 5, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Lấy cớ đào hố ga làm nhà vệ sinh, vợ chồng ông đã ròng rã đào một căn hầm bí mật suốt hơn 7 tháng để cất giấu vũ khí vận chuyển từ ngoại thành vào.

Đúng đêm Giao thừa Tết Mậu Thân 1968, ba chiếc xe chở hơn 2 tấn vũ khí cùng 15 chiến sĩ Đội 5 Biệt động Sài Gòn đã xuất phát từ căn hầm này, thẳng tiến về Dinh Độc Lập, mục tiêu tấn công trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Chiều trước giờ tổng tiến công, từng chiến sĩ được giao liên điều động về căn nhà của ông, nơi cửa hầm bí mật được mở ra để họ xuống kiểm tra, lau chùi vũ khí và chuẩn bị cho một trận đánh mà họ hiểu rõ là "thập tử nhất sinh".

Ngoài hệ thống hầm vũ khí tại Nguyễn Đình Chiểu, Trần Văn Lai còn xây dựng nhiều cơ sở bí mật khác để phục vụ các đội tiến công vào Tòa Đại sứ Hoa Kỳ, Đài Phát thanh Sài Gòn và Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Sau khi chiến dịch Mậu Thân nổ ra, nhiều cơ sở của ông bị lộ và bản thân ông bị truy bắt gắt gao, nhưng nhờ sự khôn khéo và mạng lưới cơ sở cách mạng che chở, ông tiếp tục hoạt động bí mật cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.