Căn Hầm Vũ Khí Trong Lòng Sài Gòn
Trần Ngọc Diễm
Tại nội thành Sài Gòn những năm 1960, hệ thống an ninh của chính quyền Sài Gòn và Mỹ cực kỳ nghiêm ngặt. Việc vận chuyển và cất giấu vũ khí số lượng lớn để chuẩn bị cho các đòn tấn công chiến lược vào trung tâm chỉ huy của địch là một bài toán tưởng chừng bất khả thi.
Ông Trần Văn Lai (tên mật / bí danh Năm U Som) xuất thân là một nhà thầu trang trí nội thất cho Dinh Độc Lập. Nhờ vỏ bọc thương gia giàu có, sang trọng và mối quan hệ rộng rãi với các quan chức chính quyền cũ, ông Lai đã khéo léo tích lũy tài sản và mua lại căn nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (Quận 3, TP.HCM ngày nay).
Dưới sự chỉ đạo của Quân khu Sài Gòn - Gia Định, ông Lai đã bí mật đào một căn hầm lớn ngay dưới nền nhà. Việc đào hầm diễn ra trong suốt nhiều năm trời, đất cát được cho vào các bao tải nhỏ rồi ngụy trang đưa ra ngoài bằng ô tô riêng. Sau khi hầm hoàn thành, ông Lai cùng vợ là bà Đặng Thị Thiệp trực tiếp vận chuyển hàng tấn vũ khí, đạn dược, thuốc nổ TNT từ vùng căn cứ Củ Chi, Bến Cát vào nội thành bằng các xe ô tô hai đáy.
Đến trước Tết Mậu Thân 1968, căn hầm bí mật của ông Năm Lai đã chứa gần 2 tấn vũ khí gồm súng AK, B40, đạn dược, thuốc nổ và lựu đạn. Đây chính là kho vũ khí chiến lược cung cấp cho Đội 5 Biệt động Sài Gòn thực hiện trận đánh chấn động vào Dinh Độc Lập đêm mùng 1, rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân. Trần Văn Lai đã chấp nhận mạo hiểm toàn bộ tài sản, tính mạng của bản thân và gia đình để tạo nên một kỳ tích trong lòng đô thị bị kiểm soát gắt gao. Căn hầm vũ khí của ông đã đóng góp trực tiếp vào thắng lợi có ý nghĩa bước ngoặt của Chiến dịch Mậu Thân 1968, làm phá sản chiến lược "War of Attrition" (Chiến tranh cục bộ) của Mỹ.



