Căng Bá Vân - trường học cách mạng bên dòng sông Công

Căng Bá Vân nằm trên địa bàn xã Bình Sơn, thành phố Sông Công, bên dòng sông Công hiền hòa. Nhưng trong những năm trước Cách mạng Tháng Tám, nơi đây từng là một trại giam tù chính trị của thực dân Pháp. Từ năm 1941 đến 1944, hàng trăm người yêu nước, chiến sĩ cách mạng bị đưa về đây giam giữ trong điều kiện khắc nghiệt.

Thực dân Pháp chọn Bá Vân vì nơi này hẻo lánh, giao thông khó khăn, dễ kiểm soát. Chúng muốn tách những người cách mạng khỏi phong trào bên ngoài. Nhưng điều chúng không ngờ là chính trong trại giam, những người cộng sản lại tổ chức học tập, sinh hoạt chính trị, tuyên truyền, đấu tranh đòi quyền sống và tìm cách liên lạc với cơ sở cách mạng.

Căng Bá Vân vì thế được nhắc tới như một “trường học cách mạng”. Ở đó, tù nhân không chỉ chống chọi với đói rét, bệnh tật, sự canh gác mà còn tự rèn luyện bản lĩnh. Nhiều hoạt động văn nghệ, báo chí bí mật, học tập lý luận đã diễn ra, giúp giữ vững niềm tin và truyền cảm hứng cho nhau. Những cuộc vượt ngục, những mối liên lạc với nhân dân địa phương đã góp phần đưa ngọn lửa cách mạng lan ra ngoài hàng rào tù ngục.

Đến Căng Bá Vân hôm nay, trước tấm bia di tích lặng lẽ, ta hiểu rằng lịch sử không chỉ có những chiến trường súng nổ. Có một mặt trận khác âm thầm hơn: mặt trận trong nhà tù. Ở đó, ý chí con người đã thắng sự giam cầm, để lại bài học về niềm tin, kỷ luật và lòng trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc.