Càng hy sinh, càng cho đi

Mẹ Trương Thị Tư – từ mái nhà nhỏ đến một phần của lịch sử

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những trận đánh, những chiến công và những ngày tháng hào hùng. Nhưng phía sau mỗi chiến công ấy còn có những con người bình dị đã âm thầm góp sức. Họ có thể không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường, nhưng từng hạt gạo, viên thuốc, tấm vải hay nơi trú ẩn họ dành cho cách mạng đều mang theo biết bao hiểm nguy. Mẹ Trương Thị Tư, người dân ấp Phú Thạnh, xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp, là một người như thế.

Một người mẹ giữa thời bom đạn

Tên thường gọi là má Tư Sang, mẹ Trương Thị Tư được người dân địa phương nhắc đến bằng sự kính trọng. Gia đình má có 10 người con. Chồng má tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Còn má, ngoài việc chăm sóc gia đình, đã tham gia nhiều hoạt động phục vụ cách mạng.

Trong những năm chiến tranh, mái nhà của má không chỉ là nơi sinh sống của một gia đình đông con. Bà còn đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ bám trụ hoạt động. Đó là công việc đòi hỏi sự gan dạ bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả gia đình rơi vào nguy hiểm.

Địch biết chồng má tham gia cách mạng nên treo thưởng lớn để truy bắt hoặc tiêu diệt. Tuy vậy, má không vì thế mà từ bỏ việc chăm lo cho cách mạng. Bà vẫn cần mẫn làm đồng, nuôi con và tìm cách hoàn thành những nhiệm vụ được giao.

Khi các con khoảng 15-16 tuổi, má cho các con tham gia kháng chiến. Người mẹ ấy hiểu rằng cuộc đấu tranh giành độc lập không phải trách nhiệm của riêng một ai. Mỗi người, tùy khả năng của mình, đều có thể góp một phần công sức.

Chi bộ giao cho má phụ trách thu thuế, lúa gạo và những khoản đóng góp của nhân dân. Bà cũng liên hệ với các cơ sở bí mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo phục vụ cách mạng. Những công việc ấy được thực hiện trong sự theo dõi của mật thám.

Không khuất phục trước kẻ thù

Trong ký ức của những người từng làm nhiệm vụ cùng má Tư, điều nổi bật nhất là sự bình tĩnh và khéo léo. Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má đi xay gạo khi mới 14 tuổi. Từ những lần cùng má làm nhiệm vụ, bà nhớ mãi lời căn dặn phải bình tĩnh, biết ngụy trang và xử lý tình huống khéo léo.

Khoảng 10 ngày, má lại đi xay gạo một lần. Khi bị địch nghi ngờ và kiểm tra, bà không hề tỏ ra hoảng loạn. Má giải thích rằng gia đình đông con nên phải xay nhiều gạo. Sự bình tĩnh ấy giúp bà tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Trong bối cảnh địch đóng nhiều đồn bốt, ta và địch bố trí xen kẽ, cuộc sống của người dân luôn đối mặt với nguy hiểm. Ban ngày địch kiểm soát, ban đêm lực lượng cách mạng hoạt động. Chính trong hoàn cảnh ấy, những người dân như má Tư trở thành chỗ dựa quan trọng cho cán bộ, chiến sĩ.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ lại rằng má Tư cùng nhân dân địa phương đã hết lòng đùm bọc, chở che, kịp thời cung cấp lương thực, thuốc men để lực lượng cách mạng có thể bám cơ sở.

Không dừng lại ở công tác hậu cần, má còn tham gia đấu tranh chính trị. Bà cùng chị em phụ nữ đấu tranh chống bắt lính, phá cầu đường. Một lần tham gia đấu tranh tại tỉnh Vĩnh Long, má bị địch bắt và áp giải qua Cần Thơ.

Tại đây, địch dùng nhiều cách để khuất phục bà và những người cùng bị bắt. Từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập, tất cả đều không thể làm má khai báo. Cuối cùng, chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả về. Má cùng các chị em lặng lẽ ném bỏ những chiếc nón ấy.

Địch tiếp tục vẽ biểu tượng đó lên lưng áo. Má và các chị lại vứt bỏ áo. Những hành động tưởng nhỏ bé nhưng thể hiện một thái độ dứt khoát: không khuất phục, không để kẻ thù đạt được mục đích.

Ngày hôm nay, căn nhà của gia đình má vẫn lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều phần thưởng cao quý. Mỗi tấm bằng là một câu chuyện về những người đã ra đi, mỗi huân chương là dấu ấn của một thời gian khó.

Mẹ Trương Thị Tư đã sống một cuộc đời bình dị như bao người phụ nữ quê hương khác. Nhưng trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, người mẹ ấy đã lựa chọn đứng về phía cách mạng, chấp nhận gian khổ và hy sinh. Chính những con người bình dị như má đã góp phần làm nên sức mạnh để đất nước đi đến ngày thống nhất.