Càng khao khát tự do và độc lập thì niềm vui của ngày khởi nghĩa lại càng to lớn

Cụ Thọ quê gốc ở xã Thúc Kháng (huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương cũ) - nơi phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ. Cụ Thọ kể, trước ngày giành chính quyền, không khí sục sôi khắp nơi. Ở các thôn xóm, Việt Minh lập ra các đội tự vệ. Được những người đi trước giác ngộ, cụ Thọ cũng tham gia.

Sáng 19/8/1945, cụ Thọ được phân công cùng các đoàn Việt Minh, tự vệ các xã trong huyện biểu dương lực lượng tiến vào huyện đường. Dòng người ùn ùn từ Phủ đi lên, từ Tân Hưng, Lý Đỏ kéo ra, từ Ngọc Cục, Trạch Xá kéo đến. Tất cả mọi người hướng theo lá cờ đỏ sao vàng phía trước rầm rập tiến bước.

Cụ Thọ nhớ mãi ngày 20/8/1945, hàng vạn người đủ mọi tầng lớp từ các ngả tiến vào địa điểm cuộc mít tinh tại Kẻ Sặt. Đáp lời kêu gọi của Mặt trận Việt Minh, mọi người đồng thanh hô lớn “Cách mạng Tháng Tám thành công muôn năm”, “Việt Nam độc lập muôn năm” với tinh thần và khí thế sôi nổi, hào hùng chưa từng thấy. “Dân mình phấn khởi lắm, không có niềm vui nào bằng niềm vui giành được chính quyền, nhân dân được làm chủ”, cụ Thọ xúc động nhớ lại.

Những ngày sau đó, không khí ở khắp làng, xã vẫn sôi động. Sau khi chính quyền về tay nhân dân, ai cũng hối hả thực hiện các công việc. Các tổ, hội theo từng lớp, giới được thành lập để bảo vệ cách mạng. Sôi động nhất là Hội Phụ nữ. Chị em quyên tiền mua vải may cờ. Hôm đó, cụ Thọ đi tuyên truyền ở Tân Hưng thì nhận được lệnh gọi về gấp. Về tới nơi, anh em cùng cơ quan báo tin sáng 2/9, tại Quảng trường Ba Đình, Hồ Chủ tịch đọc "Tuyên ngôn Độc lập" khai sinh nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Mọi người bắt tay nhau trong niềm vui khôn xiết. Sau đó, tại Bình Giang khắp nơi rực rỡ băng giôn, cờ, khẩu hiệu. Không khí vui tươi, náo nức chẳng khác nào buổi mít tinh ngày giành chính quyền. "Khi đồng chí cán bộ tuyên truyền tóm tắt lại sự kiện đọc "Tuyên ngôn Độc lập" tại Quảng trường Ba Đình sáng 2/9, cả rừng người im phăng phắc như nuốt lấy từng lời. Sau đó, tiếng trống thúc, tiếng hô vang khẩu hiệu tạo nên không khí sục sôi chưa từng có. Gương mặt ai nấy rạng ngời niềm tự hào khi trở thành công dân một nước độc lập. Sau đó, chúng tôi được giao nhiệm vụ trở lại các xã, tập hợp thanh niên tuyên truyền rộng rãi về sự kiện này", cụ Thọ nhớ lại.

Thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Những người đã biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ, hãy góp sức vào bình dân học vụ”, cùng với nhiệm vụ khác, cụ Thọ tham gia kêu gọi mở lớp dạy học, vận động người dân chưa biết chữ đi học và trực tiếp dạy chữ cho người dân tại địa phương. Trong thời gian hoạt động cách mạng, cụ Thọ từng bị địch bắt, đày ra nhà tù Côn Đảo. Sau khi được trao trả tự do, cụ tiếp tục tham gia chính quyền và giữ nhiều chức vụ như Trưởng tiểu ban Cán bộ (Ban Đảng vụ) Thành uỷ Hải Phòng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Ngân hàng tỉnh Hải Dương (cũ), Trưởng Ngân hàng Nhà nước thị xã Hải Dương (cũ).