Bài viết

Càng Long: Bản Anh Hùng Ca Trên Đất Lửa (1969-1973) (2)

Vĩnh Long19/11/2025ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH XÃ CÀNG LONG (ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH XÃ CÀNG LONG)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Càng Long: Bản Anh Hùng Ca Trên Đất Lửa (1969-1973)

Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Càng Long từ một vùng quê yên bình đã trở thành tâm điểm của cuộc chiến tranh khốc liệt. Nhận thấy vị trí chiến lược đặc biệt của nơi đây, Mỹ-ngụy đã chọn Càng Long làm nơi thực hiện một bước đi chưa từng có: lần đầu tiên trực tiếp đưa quân đội Mỹ vào miền Tây Nam Bộ. Vùng đất này đã trở thành một "trọng điểm" thử lửa, nơi đế quốc Mỹ muốn dập tắt ý chí kháng chiến của quân và dân ta. Để chuẩn bị cho cuộc phản công quy mô lớn, chúng đã tăng cường hỏa lực, thiết lập một mạng lưới pháo binh dày đặc gồm cụm cua Nhà Cháy 6 khẩu 105ly, cụm Mỹ Huê 12 khẩu 105ly và 2 khẩu 155ly thường trực tại chi khu, sẵn sàng biến Càng Long thành biển lửa.

Một cuộc đối đầu không cân sức về vũ khí và lực lượng sắp sửa bắt đầu, thử thách tột cùng lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của người dân nơi đây.

1. Cơn Bão Thép: Khi Nước Mỹ Trực Tiếp Ra Tay (Tháng 5/1969)

Chiều ngày 6 tháng 5 năm 1969, "cơn bão thép" mang tên Lữ đoàn 2, Sư đoàn 9 của Mỹ bắt đầu đổ bộ vào Càng Long. Đây là một cuộc càn quét quy mô lớn, huy động sức mạnh hỏa lực khủng khiếp từ thủy, lục, không quân nhằm hủy diệt và bình định vùng đất này.

Lực lượng địch huy động bao gồm:

• Thủy quân: Trên 140 tàu, trong đó có 6 tàu hạm lớn đậu sẵn ngoài vàm sông Cổ Chiên.

• Pháo binh: Các cụm pháo ở Càng Long, Vĩnh Bình và pháo hạm từ sông Cổ Chiên phối hợp bắn hàng ngàn quả đạn, dọn đường cho cuộc tấn công.

• Không quân: Máy bay trực thăng và phản lực liên tục bắn phá, yểm trợ cho bộ binh.

• Bộ binh: Lữ đoàn 2, Sư đoàn 9 của Mỹ được trực thăng vận chở từ Bình Đức (Mỹ Tho) đổ bộ xuống các cánh đồng Đức Mỹ và Nhị Long.

Cuộc tấn công diễn ra theo một kịch bản hủy diệt. Đầu tiên, pháo từ mọi hướng dội bão lửa xuống các ấp Đức Hiệp, Sơn Trắng, Dừa Đỏ II. Tiếp đó, trực thăng và máy bay phản lực gầm rú, bắn phá dọc hai bờ sông. Cuối cùng, hàng chục tàu chiến dẫn đường cho quân Mỹ tiến vào, bắt đầu một tuần lễ giao tranh ác liệt trên khắp các xã Đức Mỹ, Nhị Long, Đại Phước.

Trước sức mạnh hủy diệt của một trong những đội quân hiện đại nhất thế giới, quân và dân Càng Long đã đối mặt như thế nào?

2. Ý Chí Việt: Những Trận Đánh Không Cân Sức

Đối mặt với kẻ thù được trang bị "đến tận răng", quân và dân Càng Long đã phát huy đỉnh cao của chiến thuật "chiến tranh nhân dân du kích". Thay vì đối đầu trực diện, ta đã dùng sự mưu trí, lòng dũng cảm và sự thông thuộc địa hình để chống trả. Một chiến thuật độc đáo đã được áp dụng hiệu quả:

Khi pháo hạm và pháo trận địa bắn cấp tập mở đường, ta tránh ra đồng. Khi hết đợt pháo ta lại nhanh chóng vào bám công sự và mí vườn để sẵn sàng đánh lại quân địch ở nơi trống trải.

Nhờ cách đánh này, mỗi lần lính Mỹ xung phong là mỗi lần chúng vấp phải sự kháng cự quyết liệt và chịu thương vong nặng nề, buộc phải rút lui để pháo binh dọn đường lại từ đầu.

2.1. Người Anh Hùng 13 Tuổi và Bài Ca Bất Khuất

Trong cuộc chiến không cân sức ấy, đã xuất hiện những tấm gương anh hùng phi thường. Nổi bật nhất là câu chuyện về thiếu niên Nguyễn Ngọc Nghiêm.

• Tuổi: 13 tuổi.

• Quê quán: Xã Đại Phước.

• Nhiệm vụ: Tham gia bảo vệ căn cứ bí mật của Thành ủy Sài Gòn tại ấp Nhị Hòa.

• Thành tích: Dũng cảm, mưu trí, một mình tiêu diệt 17 tên lính Mỹ, góp phần quan trọng chặn đứng mũi tiến công của địch.

• Vinh danh: Được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ hạng nhất và Huân chương Chiến công hạng Ba.

Chiến công của em đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận, được đồng bào Đại Phước trân trọng đưa vào bài ca bất khuất lưu truyền cho đến mãi sau này:

Hò hơ! Ai qua Ngã Tắc, Rạch Dừa, Quê hương bất khuất bốn mùa nở hoa. ... Có em bé 13 đánh giặc suốt trận đấu chiến thắng vẻ vang. Bắt xâm lăng nợ máu phải đền Diệt ngót trăm thằng trong số ba trăm.

2.2. Tổng Kết Thắng Lợi Đầu Tiên

Sau một tuần lễ chiến đấu ròng rã, cuộc càn quét quy mô lớn của Mỹ đã hoàn toàn thất bại. Quân và dân Càng Long đã giành được một thắng lợi vang dội, khẳng định ý chí và sức mạnh của chiến tranh nhân dân.

Hạng mục

Phía Địch (Lữ đoàn 2, Sư đoàn 9 Mỹ)

Phía Ta (Quân và dân Càng Long)

Thương vong

400 tên bị diệt và bị thương (trong đó 256 tên chết)

22 người hy sinh, 15 người bị thương

Thiệt hại khác

5 tàu chiến bị cháy và hư hỏng, 15 máy bay bị bắn rơi

Kết quả

Không đạt được mục đích, thất bại nặng nề

Đánh bại cuộc càn quét quy mô lớn, thể hiện ý chí kiên cường

Đây là lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong lịch sử, quân dân một huyện của miền Tây đã đánh bại hoàn toàn cuộc càn quét quy mô của cả một lữ đoàn Mỹ. Tuy nhiên, thắng lợi vang dội này mới chỉ là khúc dạo đầu. Kẻ thù chuyển sang một kế hoạch mới, một cuộc chiến dai dẳng và tàn khốc hơn nhằm bóp nghẹt sức sống của cuộc kháng chiến: chiến dịch "bình định".

--------------------------------------------------------------------------------

3. Cuộc Chiến Chống "Bình Định": Giằng Co Từng Tấc Đất

Thất bại trong việc dùng sức mạnh quân sự để đè bẹp, Mỹ-ngụy chuyển sang chiến lược "bình định" và coi Càng Long là "thí điểm bình định cho toàn miền Nam". Đây là một cuộc chiến tranh tổng lực nhằm tách dân ra khỏi cách mạng, phá vỡ thế trận chiến tranh nhân dân. Để thực hiện âm mưu này, chúng huy động lực lượng khổng lồ gồm Trung đoàn 14 và 16 của Sư đoàn 9, Trung đoàn 12 Sư đoàn 7, một liên đoàn biệt động quân, một liên đoàn thiết giáp và ba cụm pháo lớn. Chúng thực hiện kế hoạch với 3 thủ đoạn chính:

• Hủy diệt dọn đường: Dùng hỏa lực cực mạnh, máy bay B.52 ném bom rải thảm, rải chất độc hóa học để phá hủy địa hình, triệt hạ nguồn sống, buộc quân ta phải dạt ra ngoài.

• Lấn chiếm và đóng đồn: Đánh chiếm đến đâu, chúng xây dựng hệ thống đồn bót dày đặc đến đó, tạo thành một mạng lưới kìm kẹp người dân và ngăn chặn sự cơ động của lực lượng ta.

• Dồn dân, lập tề: Buộc người dân phải di tản vào các "ấp tân sinh", cắt đứt mối liên hệ giữa dân và quân, làm cho du kích mất đi chỗ dựa.

Giai đoạn 1969-1970 là thời kỳ khó khăn và ác liệt nhất, nhưng cũng chính trong gian khó, ý chí kiên cường của người Càng Long lại càng tỏa sáng:

• Tại Tân An: Trên đoạn đường chưa đầy 2km, một cuộc đọ sức không tưởng đã diễn ra suốt 18 tháng. Quân dân Tân An phải đối mặt với 317 cuộc càn quét – trung bình cứ 2 ngày lại chịu một trận càn. Dù hy sinh 61 người và gần 600 người dân bị địch sát hại, 31 tay súng du kích cùng nhân dân đã tổ chức 716 trận đánh, diệt tại chỗ 1.226 tên địch. Trong cuộc chiến này, sự sáng tạo đã làm nên huyền thoại. Xã đội trưởng Hồ Văn Sáu (Sáu Ẹo) đã phát minh ra loại mìn tẩm nước mắm, một vũ khí thô sơ nhưng lại làm vô hiệu hóa mọi máy dò mìn của địch, gây cho chúng những tổn thất kinh hoàng.

• Tại Huyền Hội: Quân và dân phải đối mặt với một hệ thống 13 đồn bót giăng tứ phía, kìm kẹp mọi ngả đường. Nhưng ngay cả trong vòng vây, tinh thần chiến đấu vẫn không hề suy giảm. Tấm gương của đồng chí Trần Văn Nghiệp (Hai Nghiệp), một mình một súng kiên cường chặn đứng cả một đại đội địch để bảo vệ căn cứ, đã trở thành biểu tượng cho lòng dũng cảm phi thường.

• Tại Nhị Long: Phong trào chiến tranh du kích phát triển mạnh mẽ đến mức "một người cũng đánh, một tổ cũng đánh", biến mỗi tấc đất thành cạm bẫy. Kẻ thù khiếp sợ đến nỗi phải đặt cho vùng đất này những cái tên đầy ám ảnh: "Nhị Lôi" (Nhị Long thành Nhị Mìn), "Càn Lôi" (Càng Long thành Càn Mìn) và gọi tỉnh Trà Vinh là "Vĩnh Biệt". Đó là kết quả từ sự tham gia của toàn dân, từ em bé nhặt được khẩu M79 mang về cho du kích, đến những người dân bất chấp nguy hiểm, nuôi sống đội du kích suốt 2 tháng trời địch càn quét.

Từ sự kiên trì bám đất, bám dân, quân và dân Càng Long đã từng bước làm thất bại âm mưu của địch và tìm ra con đường để phá vỡ thế kìm kẹp.

4. Lật Ngược Thế Cờ: Phá Vỡ Gọng Kìm "Bình Định"

Từ cuối năm 1970 đến năm 1972, cục diện chiến trường Càng Long dần thay đổi. Lực lượng cách mạng sau thời gian củng cố đã bắt đầu tổ chức những cuộc phản công mạnh mẽ, táo bạo, giáng những đòn chí mạng vào kế hoạch "bình định" của địch.

1. Trận đánh Chi khu Càng Long (27/02/1971): Trong một đêm, lực lượng chủ lực của Trung đoàn 3 Quân khu (gồm Tiểu đoàn 306, Tiểu đoàn 308...) đã thực hiện một cuộc tập kích hợp đồng binh chủng táo bạo, sử dụng kỹ thuật đặc công đánh thẳng vào hàng loạt mục tiêu đầu não của địch như Chi khu Càng Long, chi cảnh sát, tề xã Mỹ Cẩm và đại đội pháo binh. Trận đánh đã diệt gọn chi khu, làm thiệt hại nặng nhiều đơn vị địch, gây một chấn động lớn và làm suy sụp tinh thần của binh lính ngụy trong toàn khu vực.

2. Chiến thuật "Bao, lấn, tấn, triệt, diệt" đồn bót: Đây là chiến thuật sáng tạo của chiến tranh du kích. Thay vì tấn công trực diện, quân ta tiến hành bao vây dài ngày, kết hợp giữa tấn công quân sự và tác động tâm lý. Tại Huyền Hội, du kích đã dùng khí đá tạo tiếng nổ giả để uy hiếp, dùng máy kole bơm xăng vào đồn rồi bắn xơ dừa tẩm dầu vào đốt cháy. Bị cô lập, hoảng loạn và hao mòn, binh lính địch buộc phải tháo chạy. Với cách đánh này, hệ thống 13 đồn bót giăng kín xã cuối cùng chỉ còn trơ trọi lại một đồn tề xã.

3. Chiến dịch giải phóng đồn Dừa Đỏ II (04/1972): Chiến dịch kéo dài 6 ngày đêm ở Nhị Long là một ví dụ điển hình cho sức mạnh tổng hợp "ba mũi giáp công". Mũi quân sự bao vây, tấn công dồn dập. Mũi chính trị huy động nhân dân đấu tranh trực diện, níu chân, giằng co với quân tiếp viện của địch. Mũi binh vận thì phát loa kêu gọi, rải truyền đơn và căng biểu ngữ "Quân dân Nhị Long quyết tâm giải phóng đồn ấp Dừa Đỏ II" ngay trước đồn. Sức mạnh tổng hợp này đã buộc địch phải tháo chạy, giải phóng hoàn toàn ấp Dừa Đỏ II.

Đến cuối năm 1972, với hàng loạt đồn bót bị tiêu diệt hoặc bức rút, các vùng giải phóng được mở rộng liên hoàn, kế hoạch "bình định" của Mỹ-ngụy tại Càng Long về cơ bản đã đứng trước nguy cơ phá sản hoàn toàn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn