Bài viết

Càng Long - Những Câu Chuyện Anh Hùng (1961-1964) (3)

Vĩnh Long20/11/2025ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH XÃ CÀNG LONG (ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH XÃ CÀNG LONG)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Giới thiệu: Bối Cảnh Cuộc Đấu Tranh

Các em học sinh thân mến, giai đoạn 1961-1964 là một thời kỳ đầy thử thách nhưng cũng vô cùng hào hùng đối với quân và dân Càng Long. Đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm đã triển khai một chiến lược chiến tranh mới vô cùng thâm độc mang tên "Chiến tranh đặc biệt". Mục tiêu của chúng rất rõ ràng: "dùng người Việt đánh người Việt", sử dụng các chiến thuật quân sự hiện đại như "trực thăng vận, thiết xa vận" và một âm mưu tàn bạo nhất là "gom dân vào các ấp chiến lược" nhằm tách rời nhân dân khỏi cách mạng.Tại Càng Long, kẻ địch hành động từ rất sớm và quyết liệt. Đây là huyện bị chúng chọn làm nơi lập ấp chiến lược sớm nhất trong toàn tỉnh. Chúng điều Đại úy Sáu, một tên ác ôn khét tiếng, về làm Quận trưởng để trực tiếp chỉ đạo. Chỉ trong một thời gian ngắn, chúng đã gom tới 40.000 người dân vào 48 ấp chiến lược, đồng thời xây mới 50 đồn bót để tạo thành một mạng lưới kìm kẹp dày đặc.Đối mặt với sự tàn bạo của kẻ thù, Huyện ủy Càng Long đã nhanh chóng xây dựng và phát triển lực lượng, lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh. Phương châm của ta là kết hợp sức mạnh trên cả ba mặt trận, tạo thành thế "ba mũi giáp công" sắc bén:• Đấu tranh chính trị: Vận động quần chúng, biểu tình đòi quyền sống, quyền làm người.• Đấu tranh quân sự: Dùng lực lượng vũ trang tiêu diệt sinh lực địch.• Binh vận: Tác động vào hàng ngũ binh lính địch, kêu gọi họ quay về với nhân dân.Sức mạnh này được thể hiện rõ nét khi hơn 5.000 người dân Càng Long tham gia cuộc biểu tình chính trị khổng lồ tại thị xã Trà Vinh, buộc Tỉnh trưởng địch phải chấp nhận yêu sách của nhân dân. Từ trong gian khó, những câu chuyện về trí tuệ, lòng dũng cảm và sự sáng tạo vô biên của quân và dân Càng Long đã ra đời, trở thành những bản anh hùng ca bất diệt.1. Sức Sáng Tạo Vô Tận Của "Chiến Tranh Nhân Dân"Trong cuộc chiến không cân sức, khi kẻ thù được trang bị vũ khí tối tân, quân và dân Càng Long đã biến sự thiếu thốn thành sức mạnh sáng tạo. "Công trường huyện Càng Long", do đồng chí Lê Văn Tập phụ trách, chính là trái tim của tinh thần tự lực ấy. Đây không phải là một nhà máy hiện đại, mà là nơi những người chiến sĩ-công nhân đã biến phế liệu chiến tranh và những vật liệu thô sơ thành vũ khí gieo rắc kinh hoàng cho quân địch.Thành tích ấn tượng của Công trường huyện:Biến hiểm nguy thành vũ khí: Tháo gỡ thành công 200 trái bom lép20.000 quả đạn pháo lép của địch để lấy thuốc nổ.• Sản xuất vũ khí hàng loạt: Chế tạo hơn 100.000 lôi, thủ pháo, lựu đạn các loại.• Sáng tạo vũ khí đặc chủng để khắc chế kẻ thù:60 quả Thủy lôi để đánh chìm tàu chiến địch trên sông. ◦ 100 quả Mìn chống tăng để khắc chế xe cơ giới M.113. ◦ 1.000 quả Mìn quả khóm3.000 quả Phóng bệ, trở thành nỗi ám ảnh của địch trong các trận càn.Để làm nên những kỳ tích đó, nhiều chiến sĩ đã anh dũng hy sinh ngay trên "mặt trận" sản xuất. Những cái tên như Phan Văn Mới, Năm Long, Tư Sao đã mãi mãi hòa vào từng tấc đất quê hương khi tháo gỡ những quả bom lạ. Mỗi vũ khí ra đời không chỉ chứa đựng mồ hôi, trí tuệ mà còn có cả xương máu của các anh. Chính nhờ kho vũ khí khổng lồ này, đặc biệt là hơn 100.000 lôi, mìn các loại, mà quân và dân ta mới có đủ phương tiện để giăng nên thế trận "thiên la địa võng", biến mỗi tấc đất thành một cái bẫy chết người, làm nền tảng cho những chiến công vang dội.2. Những Tấm Gương Dũng Cảm Không Phân Biệt Tuổi TácLòng yêu nước và sự dũng cảm không đợi tuổi tác. Tại Càng Long, từ các em thiếu niên cho đến những người phụ nữ chân yếu tay mềm, tất cả đều trở thành những chiến sĩ kiên cường.2.1. Biệt Đội Thiếu Niên An TrườngỞ xã An Trường, có một biệt đội gồm bốn thiếu niên đã đi vào huyền thoại: Võ Văn Tùng, Võ Văn Tòng, Phạm Văn Thuấn, và Đồng Văn Thành. Các em đã thực hiện những hành động mưu trí và quả cảm phi thường:• Đốt lều địch: Khi địch dựng lều tranh để chặn đường tiếp tế của du kích, đêm đến, các em lại lẻn vào đốt sạch. Địch dựng lại, các em lại đốt phá.• Gài bẫy khẩu hiệu: Các em khoét một lỗ trên cây ven đường, đặt một quả lựu đạn đã rút chốt vào trong rồi dán bên ngoài khẩu hiệu "Đả đảo Mỹ - Diệm". Khi lính địch đi qua, thấy chướng mắt liền giật tờ giấy, lựu đạn nổ ngay lập tức, diệt 1 tên và làm bị thương mấy tên khác.• Trừng trị ác ôn: Đặc biệt, vào ngày mùng 5 Tết năm 1963, các em quyết định trừng trị tên Trưởng ấp ác ôn Mười Mũi. Khi hắn đang say sưa ăn nhậu, Tòng và Tùng dũng cảm lao vào vật hắn xuống đất. Nhưng do sức yếu, các em đã để hắn vùng chạy và kêu cứu. Ngay lúc đó, đồng chí Tư Giải đã kịp thời lao vào hỗ trợ, cùng các em tiêu diệt tên gian ác, trừ hại cho dân.2.2. Người Phụ Nữ Chặn Đứng "Pháo Đài Sắt"Giữa cuộc càn quét khốc liệt kéo dài 52 ngày đêm của địch vào xã Nhị Long, khi những chiếc xe bọc thép M.113 (được mệnh danh là "pháo đài sắt") hung hãn tiến vào xóm làng, một hình ảnh bất khuất đã xuất hiện. Chị Lê Thị Sang cùng nhiều chị em phụ nữ khác đã không một tấc sắt trong tay, dũng cảm "giang tay hàng ngang chặn đầu xe M.113". Hành động phi thường này thể hiện tinh thần "thà chết chứ không lùi bước", sẵn sàng hy sinh để bảo vệ quê hương.2.3. Cậu Bé 14 Tuổi Mưu TríTại Bình Phú, em Phạm Văn Đực mới 14 tuổi đã có một hành động vô cùng thông minh. Em đã lừa mấy tên lính trèo lên cây hái vú sữa. Trong lúc chúng không để ý, em đã nhanh trí chộp lấy chiếc máy liên lạc PRC10 của chúng rồi chạy một mạch về giao cho du kích, góp phần thu được một chiến lợi phẩm quan trọng.Những hành động quả cảm của các cá nhân anh hùng, từ già đến trẻ, đã hòa quyện với sức mạnh của tập thể, tạo nên một thế trận lòng dân vững chắc, làm tiền đề cho những trận đánh mưu trí và sáng tạo của lực lượng vũ trang.3. Những Trận Đánh "Lấy Ít Địch Nhiều, Lấy Mưu Thắng Mạnh"Với vũ khí tự tạo và thế trận nhân dân, lực lượng vũ trang Càng Long đã sáng tạo ra nhiều cách đánh độc đáo, hiệu quả, thể hiện rõ tư tưởng quân sự "lấy ít địch nhiều, lấy mưu thắng mạnh".
Chiến thuậtMô tả và Kết quả tiêu biểu
"Chiến thuật hỏa xa"Dùng những con cúi rơm khổng lồ (đường kính lên tới 1,8m) lăn về phía đồn địch để làm lá chắn cho du kích áp sát. Kết hợp ném bom xăng và lựu đạn để tiêu diệt địch. Trận đánh đồn Rạch Bàn (Đức Mỹ) tháng 10/1961 dưới sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Văn Son (Tư Biến) đã áp dụng chiến thuật này, diệt tên cảnh sát Ngư, giải phóng hoàn toàn xã và thu 10 súng.
"Binh vận"Vận động, thuyết phục binh lính trong quân đội Sài Gòn quay về với cách mạng. Đỉnh cao là sự kiện ngày 15/9/1963, toàn bộ Đại đội bảo an 787 ở đồn đập Bà Thể đã mang theo vũ khí chạy ra vùng giải phóng. Đây là lần đầu tiên trong tỉnh và trong toàn miền Nam, một đơn vị cấp đại đội của địch đồng loạt quay súng về với nhân dân.
Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến trận Rạch Rô I (tháng 4/1963). Đây là một trong những trận thắng lớn đầu tiên của ta trước chiến thuật "trực thăng vận" hiện đại của Mỹ. Rạng sáng hôm ấy, địch bao vây chặt bộ đội ta tại ấp Rạch Rô I. Tình thế vô cùng nguy cấp, Huyện đội trưởng Hai Công Binh đã quyết đoán giao quyền chỉ huy cho đồng chí Bảy Thanh, một cán bộ trẻ vừa từ lớp huấn luyện trở về. Đứng trước sinh mệnh của toàn đơn vị, đồng chí Bảy Thanh đã ra một mệnh lệnh đanh thép: "Quyết tử đánh lại địch, quyết tử giữ chắc trận địa, một tấc không đi, một ly không rời." Mệnh lệnh ấy đã thổi bùng lên ý chí chiến đấu, giúp các chiến sĩ bình tĩnh bẻ gãy nhiều đợt tấn công của địch. Kết quả, ta đã chiến thắng oanh liệt, tiêu hao và tiêu diệt trên 100 tên địch thuộc Sư đoàn 9, diệt và làm bị thương 200 tên thuộc tiểu đoàn biệt động quân, bắn rơi 1 trực thăng L19. Chiến thắng vang dội này đã trực tiếp dẫn đến việc thành lập Đại đội địa phương Càng Long, đánh dấu một bước trưởng thành vượt bậc của lực lượng vũ trang huyện.Những chiến thắng này, từ việc hạ một đồn bót bằng mưu kế đến việc đánh bại một trận càn lớn, đã từng bước làm lung lay và cuối cùng là phá sập hoàn toàn "quốc sách ấp chiến lược" của kẻ thù.4. Phá Tan "Quốc Sách Ấp Chiến Lược"Âm mưu "tát nước bắt cá" bằng ấp chiến lược của địch đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt và sáng tạo của toàn dân. Phong trào phá ấp diễn ra sôi nổi khắp nơi. Bên trong, người dân đêm đêm bí mật phá rào. Bên ngoài, du kích hỗ trợ bằng cách đột nhập gài mìn. Khi địch bắt dân sửa lại, mọi người đồng thanh nói: "Việt cộng về phá rồi gài mìn, chúng tôi không dám ra".Tại xã Huyền Hội, tinh thần "toàn dân đánh giặc" được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết. Mọi người, không phân biệt già trẻ, đều có nhiệm vụ. Ai không gài được lôi thì được phân công rải rơm để ngụy trang bãi mìn. Các cụ già đêm gài lôi, sáng ra lại công khai "đánh đòn gió": "Mấy chú ơi, hồi hôm Việt cộng về đông, họ vác lôi từng bao đi gài!". Ngay cả các nhà sư cũng tham gia vót chông, cắm bẫy. Chính sự đồng lòng này đã biến cả xã thành một bãi chiến trường, một ma trận bẫy khiến quân địch bước đi trong nơm nớp lo sợ. Tinh thần chiến đấu lạc quan ấy đã được thể hiện qua những câu vè mộc mạc mà sâu sắc:… Thác đổ triều dâng, bừng bừng nổi dậy. Mác dao gộc gậy, mút nhét súng trường. Rải rơm rấp đường, đấu tranh trực diện...Đến đầu năm 1964, sự kết hợp bền bỉ giữa đấu tranh chính trị, quân sự và binh vận đã mang lại kết quả to lớn:1. Giải phóng hoàn toàn các xã trọng điểm: Tân An, An Trường, Huyền Hội, Mỹ Cẩm lần lượt được giải phóng.2. Giải phóng các xã khác: Nối tiếp thắng lợi, các xã Đức Mỹ, Nhị Long, Đại Phước, Phương Thạnh, Bình Phú cũng sạch bóng quân thù.3. Thất bại toàn diện: "Quốc sách ấp chiến lược" của Mỹ - ngụy, xương sống của "Chiến tranh đặc biệt", đã hoàn toàn thất bại trên địa bàn Càng Long.Kết luận: Âm Vang Lòng Dũng CảmNhững câu chuyện về giai đoạn 1961-1964 ở Càng Long là minh chứng hùng hồn cho lòng dũng cảm vô song, trí thông minh sáng tạotinh thần đoàn kết sắt đá của quân và dân ta. Sức mạnh làm nên chiến thắng không đến từ vũ khí tối tân, mà bắt nguồn từ chính nhân dân, từ những con người bình dị như bốn em thiếu niên An Trường, chị Lê Thị Sang hay cậu bé Phạm Văn Đực.Họ đã biến mỗi tấc đất quê hương thành pháo đài, biến Càng Long thành một "thiên la địa võng" khiến kẻ thù khiếp sợ, phải gọi vùng đất này bằng những cái tên đầy ám ảnh như "Nhị Lôi", "Càng Lôi".Lòng dũng cảm và trí tuệ ấy không chỉ là di sản của quá khứ; đó là ngọn lửa bất diệt, là nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hôm nay đối mặt với mọi thử thách trong công cuộc xây dựng và bảo vệ một Việt Nam hùng cường

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn