CÁNH CHIM BIỂN KHÔNG MỎI GIỮA LÀN MƯA BOM

Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, biết bao con người Việt Nam đã không ngại hy sinh để bảo vệ quê hương. Đó chính làMẹ Suốt– người phụ nữ với mái tóc bạc phơ nhưng đôi tay chèo chưa bao giờ ngơi nghỉ bên dòng Nhật Lệ đã trở thành biểu tượng cho ý chí quật cường của phụ nữ Việt Nam.

Mẹ Suốt, tên thật Nguyễn Thị Suốt (1908 - 1968), là một nữ Anh hùng Lao động trong Chiến tranh Việt Nam, người đã lái đò chở bộ đội, thương binh, đạn dược qua sông Nhật Lệ trong những năm 1964 - 1967. Bà sinh năm 1908 tại thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, Quảng Bình. Bà sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, thuở nhỏ đã phải đi ở đợ suốt 18 năm. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà mới lấy chồng, làm nghề chèo đò kiếm sống. Bà sinh ra được 5 người con và có 2 người con đã hi sinh cho Cách mạng.

Năm 1964, sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Mỹ bắt đầu đem quân đánh phá miền Bắc. Miền đất Quảng Bình là một trong những trọng điểm đánh phá của máy bay và hải quân Mỹ, với mục đích nhằm ngăn chặn việc chi viện của miền Bắc cho lực lượng cách mạng miền Nam. Quảng Bình lúc ấy là nơi không ngày nào vắng bóng tiếng máy bay gào thét. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, bến đò Bảo Ninh vẫn lừng lững bóng dáng một người mẹ tuổi đã lục tuần nhưng vẫn xung phong nhận công việc chèo đò chở cán bộ, thương binh và vũ khí qua sông, giữ vững thông tin liên lạc giữa hai bờ. Mẹ Suốt không cầm súng trực tiếp chiến đấu, nhưng mỗi nhịp chèo của mẹ chính là một đường đạn hướng về phía quân thù, bảo vệ mạch máu giao thông quan trọng của dân tộc. Bà được những người cán bộ và bà con gọi với tên quen thuộc Mẹ Suốt.

Dưới làn "mưa bom" xối xả, mẹ đã bình tĩnh chèo lái hơn 1.400 chuyến đò mỗi năm, đưa bộ đội sang sông, vận chuyển vũ khí và lương thực ra tiền tuyến. Mẹ giống như một "cánh chim biển" cần mẫn, gan góc, chẳng quản ngại gian khổ để nối liền đôi bờ khát vọng độc lập.

Trong trận oanh tạc Đồng Hới ngày 07–08/02/1965, bà vẫn chèo thuyền đưa bộ đội qua sông, góp phần giữ vững tuyến chi viện. Hình ảnh ấy được nhà thơ Tố Hữu khắc họa trong bài thơ “Mẹ Suốt”, trở thành biểu tượng thi ca về người mẹ anh hùng Việt Nam

“Gan chi gan rứa mẹ nờ
Mẹ rằng: cứu nước mình chờ chi ai”

Câu hỏi “Gan chi gan rứa mẹ nờ” thể hiện sự khâm phục và xúc động trước lòng dũng cảm phi thường của mẹ khi ngày đêm chèo đò giữa bom rơi đạn nổ. Còn câu trả lời “cứu nước mình chờ chi ai” lại vô cùng mộc mạc nhưng chứa đựng tinh thần yêu nước sâu sắc. Với mẹ, khi Tổ quốc cần thì ai cũng phải góp sức, không chờ đợi hay sợ hãi, thể hiện tinh thần yêu nước sâu sắc và trách nhiệm của mẹ đối với quê hương. Giúp đất nước là điều tự nhiên, không cần chờ đợi ai thúc ép. Chính lòng yêu nước giản dị ấy đã làm nên vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.

Trong Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966 tổ chức ở miền Bắc, mẹ Suốt được mời tham dự và được gặp Bác Hồ, Bác Tôn. Về đến quê, mẹ còn chia quà cho mọi người. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong chống Mỹ cứu nước.

Ngày 21 tháng 8 năm 1968, trong một lần đi ở bến đò Bảo Ninh sơ tán ở phía nam cách bến đò cũ 3 km, mẹ Nguyễn Thị Suốt mất trong một trận bom bi oanh tạc Mỹ. Sau đó bà được Nhà nước công nhận liệt sĩ.

Năm 1980, Ủy ban Nhân dân thị xã Đồng Hới đã cho dựng bia đài Mẹ Suốt nằm giữa trung tâm bến đò. Hiện nay ngay gần cầu Nhật Lệ là con đường Mẹ Suốt, là nơi đặt bức tượng mẹ Suốt. Bức tượng được khánh thành năm 2003, tượng đài Mẹ Suốt được nhà điêu khắc Phan Đình Tiến thiết kế với chiều cao 7 mét, bao gồm cả bệ, đế tượng đài vững chãi,Tượng được tập trung đặc tả hình ảnh người mẹ tay cầm chắc mái chèo, đầu hiên ngang ngẩng cao, mặt tượng hướng về phía trước thể hiện tâm thế chủ động, phối hợp với thân tượng và đế tượng thể hiện tư thế vững chãi, hiên ngang, vai khoác tấm vải dù bay phấp phới. Một bên dưới chân tượng khắc họa hình ảnh sóng gió bom đạn, một bên là hình ảnh bộ đội, thương binh, thanh niên xung phong, dân công mà Mẹ Suốt đã đưa sang sông.

Ngày nay, bến đò Mẹ Suốt trở thành di tích lịch sử cấp tỉnh và điểm đến văn hóa tiêu biểu của Đồng Hới. Hình ảnh người mẹ tóc bạc, tay cầm mái chèo giữa khói lửa chiến tranh vẫn sống mãi trong ký ức dân tộc như một biểu tượng bất khuất của lòng yêu nước và đức hy sinh.

Giữa thời bình, dù không còn mưa bom, nhưng những thử thách mới của thời đại vẫn đòi hỏi chúng ta phải có bản lĩnh của những cánh chim đầu đàn, sẵn sàng cống hiến sức trẻ cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

Qua cuộc đời của Mẹ, tôi hiểu rằng những trang sử hào hùng không phải điều gì quá xa vời mà được viết nên từ chính những con người bình thường nhất. Tinh thần "không mỏi" của "cánh chim biển" ấy chính là nguồn cảm hứng lớn lao. Nó nhắc nhở tôi rằng, dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào, chỉ cần có ý chí và mục tiêu đúng đắn, chúng ta đều có thể tạo nên những giá trị bền vững cho cuộc đời.