CÁNH CHIM ĐẠI BÀNG CỦA TÌNH BÁO CHIẾN LƯỢC MIỀN NAM VÀ KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ ĐÊM NOEL NĂM 1969
Trong trang sử vàng của lực lượng Tình báo Quốc phòng và Binh vận cách mạng Việt Nam, Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Minh Đạo (tên thật là Đào Phúc Lộc, mang các mật danh Năm Thu, Năm Đời) là một huyền thoại sống động, một trong những "viên gạch nền móng" vĩ đại nhất. Từ Trưởng phòng Tình báo đầu tiên của Quân ủy Hội năm 1945 đến cương vị Ủy viên Thường vụ Quân quản Sài Gòn – Gia Định, Phó Ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam, kiêm Chỉ huy trưởng mạng lưới Tình báo Chiến lược Miền, cuộc đời hoạt động thầm lặng của ông là đỉnh cao của nghệ thuật cài cắm, thọc sâu, nắm chắc ý đồ chiến lược của đối phương, phục vụ đắc lực cho những bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam.
Chiến trường miền Nam sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 bước vào giai đoạn khốc liệt tột cùng:
Quân đội viễn chinh Mỹ và chính quyền Sài Gòn điên cuồng đẩy mạnh chiến dịch "Bình định cấp tốc" và "Kế hoạch Phượng Hoàng", cài cắm mạng lưới mật vụ, cảnh sát đặc biệt dày đặc nhằm phát hiện và xóa sổ các căn cứ đầu não của Trung ương Cục miền Nam.
Các tuyến hành lang chiến lược nối liền Tây Ninh – Củ Chi – Sài Gòn, đặc biệt là các huyết mạch đường sông như sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ Đông bị tàu chiến, ca nô tuần tiễu trang bị radar tầm nhiệt và trực thăng vũ trang phong tỏa nghiêm ngặt cả ngày lẫn đêm.
Đối với công tác Binh vận và Tình báo Chiến lược, nhiệm vụ lúc này là bảo đảm đường dây giao liên bảo mật tuyệt đối giữa chiến khu và các mạng lưới nội đô (như cụm tình báo H63, A22, các điệp viên chiến lược trong lòng địch); đồng thời xây dựng lực lượng phản chiến, phân hóa hàng ngũ sĩ quan cao cấp của quân đội Sài Gòn.
Trên cương vị Phó Ban Binh vận kiêm lãnh đạo mạng lưới tình báo chiến lược, đồng chí Hoàng Minh Đạo đã ngày đêm trực tiếp lăn lộn nơi chiến hào, chỉ đạo các mũi nhọn thọc sâu áp sát sào huyệt kẻ thù.
Người chiến sĩ cách mạng kiên trung từ mảnh đất địa đầu Tổ quốc
Hoàng Minh Đạo sinh năm 1923 tại xã Vạn Ninh, huyện Hải Ninh (nay là phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) – dải đất địa đầu Đông Bắc hiểm yếu của non sông.
Sinh ra trong một gia đình giàu lòng yêu nước, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và tham gia hoạt động từ thuở thiếu niên:
Năm 1936, khi mới 13 tuổi, ông đã tham gia phong trào Mặt trận Dân chủ tại quê hương.
Năm 1939, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 16 tuổi.
Nhờ thông thạo tiếng Pháp, tiếng Hoa, am hiểu sâu sắc phong tục các dân tộc biên giới và có tư chất trắc nghiệm, trinh sát bẩm sinh, ông được giao phụ trách đường dây giao liên quốc tế đặc biệt, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các đoàn cán bộ cấp cao của Đảng qua lại giữa Trung Quốc và chiến khu Việt Bắc.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp tin tưởng trao trọng trách làm Trưởng phòng Tình báo đầu tiên của Quân ủy Hội (thành lập ngày 25/10/1945), đặt nền móng sơ khởi cho ngành tình báo quân sự Việt Nam.
Chỉ huy tình báo chiến lược và ngọn cờ binh vận trên chiến trường Nam Bộ
Năm 1948, đáp lời kêu gọi của Đảng vì miền Nam ruột thịt, Hoàng Minh Đạo vượt ngàn dặm rừng Trường Sơn vào Nam Bộ công tác:
Ông lần lượt đảm nhận các chức vụ trọng yếu: Trưởng ban Quân báo Nam Bộ, Phó Ban Địch vận Xứ ủy Nam Bộ.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông chấp hành chỉ thị ở lại miền Nam bám rễ hoạt động bí mật, trực tiếp xây dựng các cụm tình báo chiến lược xung yếu và mạng lưới cơ sở mật trong lòng đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn.
Bước vào giai đoạn chống Mỹ, ông đảm nhiệm cương vị Phó Ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam, kiêm Bí thư Phân khu 1 (Phân khu Củ Chi – Trảng Bàng – Hóc Môn), trực tiếp chỉ huy mạng lưới tình báo chiến lược phục vụ các chiến dịch lớn, đỉnh cao là đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Dưới sự chỉ đạo sâu sát và tư duy mưu lược của ông:
Các cụm tình báo chiến lược đã khai thác được nhiều kế hoạch tác chiến tối mật, tài liệu bình định nông thôn và các báo cáo quân sự nội bộ của Mỹ – ngụy, gửi kịp thời về Bộ Chính trị và Trung ương Cục.
Công tác binh vận phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp vào tâm lý chỉ huy của nhiều tướng lĩnh, sĩ quan đối phương, thúc đẩy các phong trào đào ngũ, phản chiến, làm suy yếu ý chí chiến đấu của quân đội Sài Gòn từ bên trong.
Khúc tráng ca bất tử trên dòng Vàm Cỏ Đông đêm 24 tháng 12 năm 1969
Cuối năm 1969, sau khi dự cuộc họp quan trọng của Ban Binh vận và cơ quan Trung ương Cục tại căn cứ Tây Ninh, đồng chí Hoàng Minh Đạo cùng tổ bảo vệ lên đường trở về Phân khu 1 để trực tiếp kiểm tra, củng cố các đầu mối tình báo nội thành và chỉ đạo kế hoạch hoạt động mùa khô 1969 – 1970.
Tối ngày 24 tháng 12 năm 1969 (đúng đêm lễ Giáng sinh), chiếc thuyền chở người chỉ huy tình báo bí mật vượt dòng sông Vàm Cỏ Đông đoạn qua địa phận ấp An Thới, xã An Hòa, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh:
Lợi dụng đêm tối và sương mù, một toán tàu tuần tiễu giang thuyền và biệt kích Mỹ trang bị hỏa lực cực mạnh phục kích dày đặc trong các lùm lau sậy ven sông đã bất ngờ nổ súng đánh chặn dữ dội.
Đạn đại liên, rốc-két và lựu đạn trút xối xả xuống chiếc thuyền của ta. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, người chỉ huy 46 tuổi cùng các chiến sĩ cảnh vệ kiên cường nổ súng bắn trả đến viên đạn cuối cùng để phá vòng vây hỏa lực của giặc.
Giữa bão đạn rát mặt trên dòng nước cuộn xiết, đồng chí Hoàng Minh Đạo đã bị thương nặng và anh dũng ngã xuống, hòa trọn thân thể vào dòng sông Vàm Cỏ Đông lịch sử.
Sự hy sinh của ông là một tổn thất vô cùng nặng nề đối với công tác Binh vận và Tình báo Chiến lược của cách mạng miền Nam thời điểm bấy giờ.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng năm 1999
Do tính chất đặc biệt cơ mật của ngành tình báo chiến lược thời chiến, tung tích và chiến công hiển hách của người mang mật danh "Năm Thu", "Hoàng Minh Đạo", "Đào Phúc Lộc" suốt nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất vẫn chìm sâu trong những trang hồ sơ tuyệt mật.
Sau nhiều nỗ lực điều tra, xác minh hồ sơ lịch sử từ các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đồng đội cũ cùng thời, những chiến tích kỳ vĩ của ông đã được ghi nhận trang trọng và đầy đủ.
Ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và nghệ thuật tình báo quân sự Việt Nam, ngày 03 tháng 08 năm 1999, Liệt sĩ Hoàng Minh Đạo đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cùng với đó, ông đã được truy tặng:
Huân chương Hồ Chí Minh;
Huân chương Độc lập hạng Nhất;
Huân chương Quân công hạng Nhất.
Để đời đời ghi nhớ công ơn người con ưu tú của dân tộc:
Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Hoàng Minh Đạo (Đào Phúc Lộc) được trân trọng đặt cho các tuyến đường lớn tại thành phố Móng Cái quê hương, thành phố Hạ Long (Quảng Ninh), Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh.
Khu tưởng niệm và tượng đài Đào Phúc Lộc được dựng lên trang nghiêm tại trung tâm thành phố Móng Cái, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng biên ải Đông Bắc.
Cuộc đời 46 năm của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Minh Đạo là một bản trường ca bất tử về lòng trung trinh ái quốc, tài thao lược kiệt xuất và đức hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ điệp báo cách mạng. Từ địa đầu Móng Cái đến chiến trường Nam Bộ rực lửa và khúc sông Vàm Cỏ Đông bi tráng, tên tuổi của ông mãi mãi tạc vào non sông gấm vóc, là niềm kiêu hãnh trường tồn của lực lượng Tình báo Quốc phòng và Binh vận Việt Nam anh hùng.
