"Cánh chim đầu đàn" của Binh chủng Bột phá và Tình báo Trinh sát
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Dương Quảng Châu (1929 – 1956) là một trong những gương mặt tiêu biểu đại diện cho trí tuệ tác chiến, tinh thần dũng cảm và lối đánh độc đáo của Binh chủng Trinh sát - Đặc công Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sinh ra tại xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, ông nhập ngũ năm 1947 và trưởng thành từ chiến sĩ trinh sát lên Đại đội trưởng Đại đội Trinh sát thuộc Trung đoàn 36 (Trung đoàn Bắc Bắc), Đại đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên phong). Tên tuổi của ông gắn liền với chuỗi chiến công luồn sâu vào lòng địch, điều tra công sự và bẻ gãy hệ thống đồn bốt kiên cố của Pháp tại Bắc Bộ.
Tôi luyện qua các chiến dịch mở màn (1948 – 1951)
Chiến dịch Biên giới (1950): Nhận nhiệm vụ trinh sát quy luật sinh hoạt và hệ thống hỏa lực của Pháp tại cứ điểm Đông Khê và Thất Khê, Dương Quảng Châu đã dũng cảm ngụy trang, tiềm nhập bám rào liên tục suốt nhiều đêm. Những bản đồ chi tiết do ông vẽ về cấu trúc lô kố, các tầng rào gai và trận địa pháo của địch đã giúp Bộ Chỉ huy Chiến dịch xây dựng phương án đánh dứt điểm Đông Khê, khai thông tuyến đường chiến lược Việt - Trung.
Chiến dịch Trung Du và Chiến dịch Đường 18 (1950 – 1951): Trên cương vị Trung đội trưởng Trinh sát, ông liên tục dẫn dắt các tổ tiềm nhập vào sâu trong vùng kiểm soát của Pháp tại Quảng Yên, Bắc Giang. Mặc cho hỏa lực quét và đèn pha dày đặc, Dương Quảng Châu kiên trì áp sát các ổ đại liên, vẽ chính xác vị trí ngầm và bãi mìn, giúp lực lượng bộ binh ta tổ chức các đợt đột kích mở cửa mở nhanh chóng, hạn chế tối đa thương vong.
Dấu ấn đỉnh cao tại Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn 36 của Đại đoàn 308 đảm nhiệm hướng tiến công vây lấn phía Tây sân bay Mường Thanh. Dương Quảng Châu lúc này là Đại đội trưởng Đại đội Trinh sát, trực tiếp nhận những nhiệm vụ khốc liệt nhất.
Trinh sát cứ điểm Độc Lập và Him Lam (Tháng 3/1954): Trước khi phát hỏa mở màn chiến dịch, Dương Quảng Châu đã trực tiếp dẫn đầu tổ trinh sát 3 đêm liền bò qua 5 tầng rào gai để áp sát lô kố trung tâm cứ điểm Độc Lập. Ông cẩn thận đo đạc cự ly, xác định chính xác các điểm yếu trong hệ thống phòng ngự của đại đội Bắc Phi đồn trú, giúp Trung đoàn 36 và Trung đoàn 102 tổ chức trận tiến công tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm này trong đêm 14 rạng sáng 15/3/1954.
Sáng tạo chiến thuật "Trinh sát vây lấn" tại Sân bay Mường Thanh (Tháng 4/1954): Khi chiến dịch chuyển sang giai đoạn vây lấn siết chặt, Dương Quảng Châu chỉ đạo các tổ trinh sát đào hầm ngầm luồn sâu dưới lòng đất, áp sát các gác đĩa và công sự ngoại vi sân bay Mường Thanh. Ông cùng đồng đội mưu trí tổ chức các trận bắt sống tù binh, thu nhiều bản đồ tác chiến và tài liệu tình báo quan trọng, trực tiếp triệt hạ nguồn tiếp tế hàng không duy nhất của quân Pháp.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Trong toàn bộ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Dương Quảng Châu đã trực tiếp tham gia 8 chiến dịch lớn, chỉ huy và tham gia hàng chục trận đánh trinh sát đặc biệt nguy hiểm. Tinh thần "đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng" cùng bản lĩnh xả thân của ông đã trở thành bài học kinh nghiệm trân quý cho lực lượng trinh sát quân sự.
Ngày 31/8/1955, đồng chí Dương Quảng Châu vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba khi đang là Đại đội trưởng thuộc Đại đoàn 308.
Tấm gương kiên cường, mưu trí và sự cống hiến thầm lặng của Anh hùng Dương Quảng Châu mãi mãi là niềm tự hào của Binh chủng Trinh sát và Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng.
