"Cánh chim đầu đàn" của bộ đội chủ lực miền Đông
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Nguyễn Văn Ty (1931 – 1968) là một trong những lá cờ đầu của lực lượng vũ trang chủ lực Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Sinh ra tại xã Lộc Hưng, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh trong một gia đình nông dân nghèo, ông nhập ngũ năm 1950. Trưởng thành từ chiến sĩ bộ binh đến Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 1 (Trung đoàn Sông Bé), ông nổi tiếng với tinh thần chiến đấu kiên cường, khả năng tổ chức tiến công mưu trí và lối đánh giáp lá cà vô cùng dũng mãnh.
Trưởng thành trong lửa đạn chiến trường miền Đông Nam Bộ
Những trận càn quét ban đầu (1950 – 1952): Nhập ngũ giữa lúc chiến trường miền Đông diễn ra cực kỳ ác liệt, Nguyễn Văn Ty liên tục tham gia các trận chống càn, bảo vệ căn cứ và giao thông liên lạc tại khu vực Tây Ninh - Bến Cát. Nhờ sự gan dạ và kỷ luật tác chiến cao, ông sớm được giao đảm nhiệm vai trò tiểu đội trưởng rồi trung đội trưởng.
Dấu ấn tại Chiến dịch Bến Cát (1953): Đây là một trong những chiến dịch quy mô lớn của lực lượng cách mạng miền Đông Nam Bộ nhằm phá vỡ hệ thống đồn bốt, tháp canh đe dọa vùng tự do. Trong trận tiến công đồn Bến Cát, Nguyễn Văn Ty chỉ huy một mũi nhọn áp sát tiền duyên. Khi hỏa lực đại liên địch từ lô kố góc xả ra dữ dội chặn đứng đội hình xung phong, ông đã dũng cảm ôm bộc phá bò qua các tầng rào gai, tiếp cận góc chết và giật nổ tiêu diệt hoàn toàn hỏa điểm địch, mở đường cho toàn đơn vị tràn lên làm chủ căn cứ.
Trận đánh tháp canh đường 13 và Trận đồn Chàng Riệc (1954): Trước khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, Nguyễn Văn Ty trực tiếp tham gia và chỉ huy nhiều trận công đồn. Bằng lối đánh táo bạo, tận dụng đêm tối để bám rào, ông chỉ huy đơn vị san bằng nhiều tháp canh và đồn bốt ven đường 13, thu nhiều vũ khí và làm suy giảm nghiêm trọng tinh thần lực lượng đồn trú Pháp.
Bản lĩnh người chỉ huy và sự vinh danh của Tổ quốc
Trong suốt giai đoạn kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Văn Ty đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Ông nổi bật với phong cách chỉ huy sâu sát, luôn đi đầu trong những tình huống nguy hiểm nhất và có khả năng động viên tinh thần chiến đấu của đồng đội ngay tại tiền tuyến.
Ngày 31/8/1955, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục được đào tạo nâng cao trình độ quân sự. Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông xung phong trở lại chiến trường miền Đông Nam Bộ giữ chức Trung đoàn trưởng và đã anh dũng hy sinh trong một trận đánh ác liệt năm 1968.
Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Văn Ty là minh chứng cho khí tiết quật cường của những người con Đất Thép Củ Chi - Tây Ninh, góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam trên chiến trường Nam Bộ.
