Anh hùng Lực lượng vũ trang

Cánh chim đầu đàn của lực lượng trinh sát quân báo

Lương Thị Hồng Ngọc

Thái Nguyên12/08/2026Trường Đại học Hải Phòng (Trường Đại học Hải Phòng)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", công tác tình báo, trinh sát quân báo luôn là những đôi mắt chiến thuật giúp bộ chỉ huy đưa ra các quyết sách bách chiến bách thắng. Giữa những người anh hùng thầm lặng trên chiến trường năm ấy, tấm gương hy sinh anh dũng của cố Tiểu đoàn phó Nguyễn Ngọc Bảo tại cao điểm đồi A1 rực lửa đã viết nên một huyền thoại bất tử về lòng dũng cảm, mưu trí và ý chí quyết chiến của người chiến sĩ trinh sát vũ trang nội đô.

image.png

Người chiến sĩ quả cảm từ chiến khu Đông Triều

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Ngọc Bảo sinh năm 1927 trong một gia đình công nhân nghèo giàu lòng yêu nước tại xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, sau đó chuyển đến trú quán tại thành phố Hải Phòng. Mang trong mình dòng máu nhiệt huyết của tuổi trẻ, mới 18 tuổi, anh đã hăng hái hòa mình vào làn sóng tuần hành của Cách mạng Tháng Tám và chính thức gia nhập lực lượng vũ trang chiến khu Đông Triều lừng danh.

Bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, Nguyễn Ngọc Bảo được tuyển chọn và biên chế vào Đại đội 62 trinh sát, thuộc Tiểu đoàn trinh sát 426 của Cục Quân báo (Bộ Tổng Tham mưu). Qua nhiều trận thử lửa từ Lạng Sơn đến vùng đồng bằng Bắc Bộ, anh luôn thể hiện tư chất của một thủ lĩnh trinh sát: nhanh nhẹn, mưu trí, năng động và táo bạo. Anh từng chỉ huy đại đội phục kích diệt gọn một đại đội biệt kích địch tại Kim Anh (Hà Nội), bắt sống nhiều tù binh và thu giữ nhiều tài liệu mật.

Người luồn sâu vẽ bản đồ sào huyệt Điện Biên Phủ

Mùa đông năm 1953, thực dân Pháp co cụm xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm "bất khả xâm phạm". Để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược, trên cương vị Tiểu đoàn phó, Nguyễn Ngọc Bảo trực tiếp nhận mệnh lệnh luồn sâu vào lòng sào huyệt địch. Bất chấp mạng lưới rào kẽm gai dày đặc, mìn bẫy gài khắp nơi và hệ thống đèn pha quét rực sáng suốt đêm của Pháp, anh cùng các chiến sĩ trinh sát đã mưu trí ngụy trang, bò trườn sát các phân khu hầm ngầm của trung tâm Mường Thanh.

Bằng sự kiên trì thầm lặng, tổ trinh sát của anh đã ghi nhận, đo đạc chính xác vị trí từng ổ súng máy, ụ súng cối và sơ đồ hỏa lực phòng ngự cốt tử của địch. Bản đồ trinh sát chi tiết do anh trực tiếp vẽ và mang về an toàn đã trở thành chiếc chìa khóa vàng giúp pháo binh và bộ binh ta giáng những đòn báng sấm sét, phá vỡ hệ thống phòng thủ vòng ngoài của quân Pháp.

Khúc tráng ca ngã xuống bên bờ chiến hào đồi A1

Tháng 4 năm 1954, chiến sự tại phân khu trung tâm bước vào giai đoạn giằng co khốc liệt nhất, đặc biệt là tại cao điểm đồi A1 (Eliane 2) – nơi ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, mét giao thông hào. Địch liên tục tung lực lượng lính dù từ thung lũng Mường Thanh lên chi viện để giữ vững hầm ngầm cố thủ trên đỉnh đồi.Đầu tháng 4 năm 1954, Nguyễn Ngọc Bảo trực tiếp chỉ huy một tổ trinh sát vũ quan tiến hành vượt rào, áp sát khu vực sườn đồi để ngăn chặn mũi tiếp viện của giặc. Giữa lúc tổ công tác đang băng qua các lớp chiến hào đổ nát thì bất ngờ bị hỏa lực súng máy tầm thấp của địch từ hầm ngầm phát hiện và xả súng xối xả. Trận địa khói đạn mù mịt, lằn ranh sinh tử cận kề.

Trước tình huống ngàn cân treo sợi tóc, Nguyễn Ngọc Bảo vẫn giữ vững sự bình tĩnh phi thường. Anh chỉ huy đơn vị bám chắc từng mô đất, bờ công sự để tổ chức bắn trả quyết liệt, thu hút hỏa lực giặc về phía mình nhằm tạo điều kiện cho các mũi tiến công của đơn vị bạn chớp thời cơ dập tắt ụ súng.

Trong lúc dẫn đầu đơn vị tiến sát áp sát hầm ngầm địch, một loạt đạn khốc liệt đã trúng vào người anh. Người tiểu đoàn phó anh hùng đã ngã xuống ngay trên bờ chiến hào đồi A1 khi tuổi đời mới bước sang tuổi 27. Sự hy sinh của anh như một hồi súng lệnh thiêng liêng, thôi thúc đồng đội chớp thời cơ xung phong đè bẹp mũi tiếp viện của quân Pháp.

Tượng đài anh hùng thầm lặng lưu danh sử sách

Sự hy sinh lẫm liệt của Nguyễn Ngọc Bảo đã góp phần quyết định giữ vững trận địa, mở đường cho chiến dịch đi đến ngày toàn thắng 7/5 lịch sử. Đến năm 1995, để vinh danh công lao và sự quả cảm vô song của người chiến sĩ quân báo, Đảng và Nhà nước đã trang trọng truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Ngọc Bảo.

Dù xương máu của anh đã hòa vào lòng đất mẹ Điện Biên và hài cốt vẫn nằm đâu đó chưa tìm thấy giữa đất trời Tây Bắc, khí phách kiên trung và tấm gương của "cánh chim đầu đàn" Nguyễn Ngọc Bảo sẽ mãi mãi là niềm tự hào, ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ trẻ Việt Nam tự hào bước tiếp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn