CÁNH CHIM ÉN BÁO HIỆU MÙA XUÂN CÁCH MẠNG

Ngày 19/6/1924, tại khách sạn Victoria ở Quảng Châu (Trung Quốc), một thanh niên Việt Nam mới 29 tuổi đã ném quả bom vào buổi tiệc của toàn quyền Đông Dương Martial Merlin.

Tiếng nổ ấy không g.i.ế.t được viên toàn quyền Pháp.

Nhưng nó đã làm rung chuyển cả Đông Dương.

Người thanh niên đó là Phạm Hồng Thái.

Sinh năm 1895 tại làng Do Nha (nay thuộc xã Châu Nhân, Nghệ An), Phạm Hồng Thái từ nhỏ đã chứng kiến cảnh đồng bào bị áp bức, làng mạc bị đốt phá, những người yêu nước bị bắt bớ, tù đày.

Lòng yêu nước đã đưa ông vượt biên sang Xiêm rồi đến Quảng Châu để tìm con đường cứu nước.

Năm 1924, khi biết toàn quyền Đông Dương Martial Merlin đang sang Trung Quốc để bàn bạc với các thế lực đế quốc nhằm chống lại phong trào cách mạng Việt Nam, tổ chức Tâm Tâm Xã quyết định tổ chức ám sát.

Phạm Hồng Thái tình nguyện nhận nhiệm vụ.

Trước lúc lên đường, ông từng nói:

“Sự việc thành công hay không khó mà đoán được, nhưng tôi thề không để rơi vào tay người Pháp.”

Tối 19/6/1924, cải trang thành một ký giả, ông lọt vào buổi tiệc của giới chức Pháp tại khách sạn Victoria.

Khi chủ khách đang nâng ly chúc tụng, quả bom bất ngờ phát nổ.

Buổi tiệc hỗn loạn.

Nhiều quan chức Pháp thương vong.

Martial Merlin thoát chết nhưng bị thương.

Toàn bộ tô giới Pháp tại Quảng Châu náo loạn.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Phạm Hồng Thái tìm đường rút lui theo kế hoạch. Tuy nhiên, trong tình thế khẩn cấp, ông chạy nhầm hướng và bị lực lượng truy đuổi dồn đến bờ sông Châu Giang.

Không muốn sa vào tay thực dân Pháp.

Ông đã gieo mình xuống dòng sông và anh dũng hy sinh ở tuổi 29.

Tiếng bom ấy tuy không giết được viên toàn quyền Pháp.

Nhưng nó đã đánh thức tinh thần đấu tranh của cả một thế hệ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh sau này từng nhận xét:

“Tiếng bom Phạm Hồng Thái như cánh én nhỏ báo hiệu mùa xuân.”

Sau sự kiện ấy, phong trào yêu nước Việt Nam bước sang một giai đoạn mới.

Một lớp thanh niên mới xuất hiện.

Một thế hệ cách mạng mới bắt đầu trưởng thành.

Và chỉ hơn 20 năm sau, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã giành lại độc lập cho dân tộc.

Hiện nay, mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái được an táng tại nghĩa trang Hoàng Hoa Cương ở Quảng Châu – nơi yên nghỉ của những nhà cách mạng Trung Quốc.

Trên bia mộ vẫn khắc dòng chữ:

“Việt Nam Phạm Hồng Thái liệt sĩ chi mộ.”

Suốt hơn 100 năm qua, rất nhiều người Việt khi đến Quảng Châu đều tìm đến viếng mộ ông như một cách tri ân người thanh niên đã dùng chính mạng sống của mình để đánh thức lòng yêu nước của cả dân tộc.

Ông không sống để nhìn thấy ngày đất nước độc lập.

Nhưng tiếng bom của ông vẫn còn vang vọng trong lịch sử Việt Nam như biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí quật cường và tinh thần dám hy sinh vì Tổ quốc.