Cánh Đại Đại Mây Rừng: Ký Ức Người Lính Binh Đoàn Truông Bồn (1965 – 1968)

1. Tọa độ lửa trên dải đất miền Trung (1965 – 1967)

Truông Bồn là một đoạn đường dốc dài gần 5 km nằm trên tuyến đường chiến lược 15A. Với không quân Mỹ, đây là "mục tiêu số 1" nhằm cắt đứt hoàn toàn sự tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

Từ năm 1965 đến 1968, dải đất hẹp này đã phải hứng chịu hàng chục nghìn quả bom các loại. Đồi núi hai bên đường bị cày xới đến mức không còn một mầm xanh, đất đá biến thành bụi mịn. Đơn vị chúng tôi – gồm đa phần là các cô gái, chàng trai tuổi mười tám, đôi mươi – có nhiệm vụ trực chiến 24/24 giờ: Bom vừa nổ xong là lao ra san hố bom, rà phá bom nổ chậm, phá bom từ trường để mở đường cho các binh đoàn xe tải tiến vào Nam.

2. Những đêm làm "cọc tiêu sống" chỉ đường cho xe qua

Đêm ở Truông Bồn không bao giờ có ánh sáng đèn pin hay lửa bếp. Để giữ bí mật cho các đoàn xe quân sự chở vũ khí, lương thực, chúng tôi phải dùng hình thức ngụy trang đặc biệt: Mặc những chiếc áo trắng hoặc quấn khăn trắng trên đầu, đứng làm "cọc tiêu sống" dốc dọc theo mép vực và quanh các hố bom vừa san lấp dở dang.

Trời tối như mực, tiếng máy bay rít điên đảo trên đầu, tiếng pháo sáng rực một góc trời. Chiếc xe tải không kính mò mẫm bò qua từng khúc ngoặt, người lái xe chỉ nhìn vào những vệt áo trắng của chúng tôi để bẻ lái. Đứng giữa làn mưa đạn rốc-két và bom tọa độ, chỉ cần một mảnh pháo xối qua là có thể ngã xuống vực thẳm. Nhưng chưa một ai rời vị trí, bởi mọi người đều hiểu: "Một phút đường thông là hàng nghìn đồng đội dưới chiến trường bớt đi một phần gian khổ."

3. Buổi sáng đau thương ngày 31 tháng 10 năm 1968

Ngày 31 tháng 10 năm 1968 là ngày không bao giờ phai mờ trong tâm trí tôi. Chỉ còn vài giờ nữa là đến thời điểm Mỹ tuyên bố ngừng ném bom hoàn toàn trên toàn miền Bắc.

Sáng hôm đó, nhận lệnh cấp trên phải gấp rút thông đường cho đoàn xe quân sự lớn chuẩn bị vượt trọng điểm trước giờ G, Tiểu đội 2 gồm 14 chiến sĩ (11 nữ, 3 nam) lao ra mặt đường làm nhiệm vụ. Trời vừa hửng sáng, sương mù chưa tan hết thì bất ngờ từng tốp máy bay B-52 ập đến. Chúng dội xuống hàng trăm quả bom phá cày xới cật lực lên đúng dải đất tiểu đội đang làm việc.

Tiếng nổ chát chúa rung chuyển cả vùng núi đồi, khói bụi bốc cao ngút trời. Khi trận bom vừa dứt, tôi cùng anh em cứu thương lao ra mặt đường. Truông Bồn lúc ấy chỉ còn là những hố bom sâu hun hút chồng lên nhau. 13 chiến sĩ trẻ tuổi đã vĩnh viễn ngã xuống, hòa thân thể mình vào lòng đất mẹ khi tuổi đời chỉ mới 18, 20... Chiến thắng chỉ còn cách vài giờ đồng hồ, nhưng họ đã không kịp nhìn thấy hòa bình.

4. Nhành hoa huệ trắng bên tượng đài Truông Bồn

Sau ngày đất nước thống nhất, tôi trở về cuộc sống đời thường, đem theo những vết thương chiến tranh và ký ức nhói lòng về Truông Bồn.

Mỗi lần trở lại dải đất Đô Lương, đứng trước khu di tích lịch sử Truông Bồn lộng gió, nhìn ngắm dải đường nhựa thênh thang chạy dài giữa màu xanh bạt ngàn của xóm làng, nước mắt tôi lại chực trào out. 13 người đồng đội năm xưa của tôi vẫn ở lại nơi này, biến tuổi xuân của mình thành khúc ca bất tử để những đoàn xe hôm nay lăn bánh thanh bình trên khắp mọi nẻo đường Tổ quốc.