Cánh hoa lửa Ngã Năm và khúc vĩ thanh kiêu hãnh của người con gái Nam Bộ

Giữa dòng chảy dằng dặc của lịch sử kháng chiến nước nhà, mảnh đất Nam Bộ thành đồng tổ quốc luôn là nơi nảy nở những đóa hoa lửa can trường, những người phụ nữ mang trái tim thép đã biến mái tóc thề và tà áo bà ba thành vũ khí khiến quân thù khiếp vía. Tìm về lịch sử vùng đất Sóc Trăng những năm tháng bão đạn, ta không khỏi nghiêng mình trước chân dung của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lưu Nguyệt Hồng. Giờ đây, ở cái tuổi xế chiều, người con gái kiên trung năm ấy xuất hiện trong bộ quân phục sờn màu thời gian với dáng người đã chậm chạp, ánh mắt không còn tinh anh, nhưng nét cương nghị và khí phách của một thời hỏa tuyến thì vẫn vẹn nguyên trong từng lời kể, làm sống dậy cả một thời kỳ gian khổ mà oanh liệt của dân tộc.

Sinh năm 1950 tại xã Vĩnh Quới, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng, cô bé Nguyệt Hồng lớn lên giữa lúc quê hương bị giày xéo dưới gót giày viễn chinh của đế quốc Mỹ và tay sai. Gia đình bà là cơ sở nuôi giấu cán bộ cách mạng, nên ngay từ thuở ấu thơ, tuổi trẻ của bà đã gắn liền với những buổi canh gác dưới gốc cây ổi đầu ngõ, dùng tiếng gọi ngây thơ “Ngoại ơi có người mua ổi” để làm mật hiệu báo động cho du kích. Tuổi 15, cái tuổi đáng lẽ được cắp sách đến trường, Nguyệt Hồng đã phải tận mắt chứng kiến những tội ác ghê rợn của kẻ thù tại chi khu Ngã Năm khét tiếng gian ác – nơi chúng lê máy chém đi khắp vùng, lấy mật người đang sống, đập đầu những người nghi vấn quan hệ với cách mạng. Chứng kiến cảnh tượng người chết, thương vong xảy ra "nhiều như cơm bữa" và đỉnh điểm là cái chết thương tâm của một chiến sĩ cách mạng ngay trên dòng sông quê hương, trong lòng người con gái Nam Bộ ấy đã bừng lên một đốm lửa day dứt về giá trị của sự sống và cái chết. Ý nghĩ biến đau thương thành hành động, biến căm thù thành sức mạnh đã thôi thúc cả 5 người con trong gia đình bà đồng loạt thoát ly, dấn thân vào cuộc chiến sinh tử khi tuổi mới chớm thanh niên.

Bước vào hàng ngũ cách mạng với nhiệm vụ ban đầu tại tổ quân y địa phương, Nguyệt Hồng đã xông pha vào những nơi bom rơi đạn lạc nguy hiểm nhất để giành giật mạng sống cho đồng đội từ tay thần chết. Để đưa thương binh vượt qua mạng lưới đồn bốt dày đặc của địch về căn cứ, bà đã mưu trí cải trang thành người buôn bán, vừa chèo xuồng vừa khóc lóc thảm thiết giả vờ chở thi thể người thân qua mắt lính canh. Những chuyến đò đẫm nước mắt và lòng quả cảm ấy đã cứu sống hàng chục chiến sĩ. Đặc biệt, trong trận đánh thiệt hại nặng chi khu Ngã Năm ngày 23/12/1967, khi địch phản kích điên cuồng bằng phi cơ, bà đã cùng anh em du kích kiên cường chống trả, bảo vệ an toàn và dìu được 28 thương binh về trạm phẫu thuật dã chiến, trực tiếp an táng chu đáo cho các tử sĩ, đồng thời thu giữ được nhiều súng ống, lựu đạn của địch để trang bị lại cho quân ta.

Nhưng đỉnh cao chiến công khiến cái tên Lưu Nguyệt Hồng trở thành nỗi khiếp đảm của quân thù chính là chiến dịch 52 ngày đêm bao vây chi khu Ngã Năm vào năm 1968. Trên cương vị Trung đội phó du kích, bà dũng cảm chỉ huy một tiểu đội nữ và 100 dân công ngày đêm siết chặt vòng vây, lập pháo đài điểm cao bắn phá đồn địch. Giữa bão lửa phản kích bằng vũ khí tối tân của giặc, người con gái nhỏ bé ấy đã làm nên điều kỳ diệu khi bắn hết 180 viên đạn của khẩu súng trường K44 – loại súng vốn nặng nề, thô kệch và không hề thích hợp với nữ quân nhân – để giải vây cho đồng đội, buộc kẻ thù phải rút chạy. Khoảnh khắc kiêu hãnh khi bà chính tay kéo lá cờ Mặt Trận đầu tiên tung bay tại Khu hành chính đã được phóng viên chiến trường ghi lại dưới tựa đề “Những người con tuyến lửa”, trở thành biểu tượng bất tử lưu danh tại các bảo tàng nước nhà. Kẻ thù căm phẫn và hoảng sợ trước bà đến mức đã treo thưởng một số tiền khổng lồ lên tới 200 triệu tiền chính quyền cũ cùng một khẩu súng cối 12 ly cho bất kỳ ai bắt được bà, ra lệnh cứ thấy phụ nữ tên Hồng là bắt bớ, đánh đập dã man với phương châm thảm độc “trăm lần bắt trật cũng có lần bắt trúng”.

Đi qua những năm tháng bình định, lấn chiếm ác liệt của giai đoạn 1969-1972, bà Lưu Nguyệt Hồng tiếp tục lãnh đạo đội du kích bám trụ địa bàn, mưu trí tổ chức các trận đánh biệt động, ném lựu đạn tiêu diệt các ổ tình báo, chỉ huy bao vây bứt rút một loạt đồn bốt chiến lược và bẻ gãy các cuộc càn quét có xe bọc thép M113 chi viện. Non sông thống nhất, người nữ du kích năm xưa lại bước vào cuộc chiến mới thời bình trên mặt trận dân vận và chính sách xã hội với cương vị Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Sóc Trăng. Bằng tấm lòng của một người từng đi qua lằn ranh sinh tử, bà dành trọn 10 năm công tác cuối đời để lặn lội tìm kiếm thông tin, lập hồ sơ minh oan, công nhận liệt sĩ, thương binh cho những đồng đội cũ, cố gắng xoa dịu nỗi đau cho những người ở lại.

Giờ đây, khi đã nghỉ hưu, mang trong mình những di chứng chiến tranh ở hai khủy tay khiến mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức nhối, vị Anh hùng ấy vẫn luôn mỉm cười an lòng, tự nhận mình may mắn hơn vạn đồng đội đã nằm lại dưới lòng đất mẹ. Câu chuyện về cuộc đời bà Lưu Nguyệt Hồng không chỉ là một trang sử vàng chói lọi của địa phương, mà còn là ngọn đuốc rực cháy thắp sáng lý tưởng cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng mưu trí, sự dũng cảm và một tinh thần trách nhiệm trọn vẹn với quê hương, đất nước. Chừng nào câu chuyện về cánh hoa lửa Ngã Năm còn được kể lại, chừng đó thế hệ thanh niên thời bình còn biết trân trọng giá trị của từng phút giây bình yên, tự nhắc nhở mình phải sống sao cho xứng đáng với những hy sinh vô bờ bến của lớp lớp cha anh đi trước.