Cánh Tay Bị Chặt Và Trận Đánh Bộc Phá Bất Tử
rong lịch sử giữ nước của dân tộc, có những hành động dũng cảm vượt qua mọi giới hạn chịu đựng của con người. Câu chuyện về chiến sĩ trẻ người Tày La Văn Cầu – người nhờ đồng đội chặt phăng cánh tay phải bị dập nát của mình ngay trên chiến trường để tiếp tục ôm bộc phá đánh gục lô cốt địch – chính là một bản hùng ca bất tử như thế.
1. Người Con Ưu Tú Của Mảnh Đất Cao Bằng
La Văn Cầu sinh năm 1932 (một số tài liệu ghi năm 1931), là người dân tộc Tày, quê tại xã Quang Trọng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, sớm chịu cảnh mồ côi cha từ khi mới lên 3 tuổi.
Sống dưới gông cồng áp bóc của thực dân và tay sai, từ nhỏ La Văn Cầu đã chứng kiến bao cảnh đau thương, uất ận của đồng bào vùng cao. Lòng yêu nước và mối thù nhà, nợ nước đã sớm đơm hoa trong tâm hồn người thiếu niên vùng núi rừng Việt Bắc.
Năm 1948, khi mới 16 tuổi, La Văn Cầu đã khai tăng tuổi để đủ điều kiện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông được phân công về Trung đoàn 174 (Đoàn Cao - Bắc - Lạng) – một trong những đơn vị chủ lực kiên cường của Đại đoàn 316.
2. Chiến Công Huyền Thoại Trong Chiến Dịch Biên Giới (1950)
Mùa thu năm 1950, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu - Đông nhằm khai thông biên giới Việt - Trung, mở rộng căn cứ địa Việt Bắc. Trận Cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) được chọn là trận mở màn mang tính quyết định.
Trận đánh sinh tử tại đồn Đông Khê
Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950, trận tiến công đồn Đông Khê bắt đầu. Địch thủ thế trong hệ thống hỏa lực cực kỳ kiên cố với các lô cốt bê tông cốt thép chắc chắn, chĩa súng máy ra mọi hướng xả đạn quét đứt các làn sóng tiến công của quân ta.
Sáng ngày 17 tháng 9, tổ bộc phá của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ mở đường cho đơn vị xông lên. Nhiệm vụ vô cùng gian khổ: phải ôm quả bộc phá nặng 12kg tiếp cận và phá hủy lô cốt số 3 – "mắt xích" hỏa lực hung hãn nhất của quân Pháp tại cứ điểm.
Quyết định thép giữa làn đạn pháo
Khi La Văn Cầu ôm quả bộc phá bò tiến về phía mục tiêu, pháo binh và súng máy địch quét đạn như mưa. Một mảnh pháo địch nổ tung ngay bên cạnh. La Văn Cầu ngất đi.
Khi tỉnh lại giữa làn khói súng mù mịt, ông cảm thấy đau nhói toàn thân. Cánh tay phải của ông đã bị mảnh pháo đánh dập nát từ khuỷu tay trở xuống, má bếch máu. Quả bộc phá 12kg nằm nghiêng bên cạnh.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, cánh tay dập nát treo lủng lẳng khiến ông không thể di chuyển nhanh, lại dễ bị vướng vào vại cây và dây thép gai khi bò. Nhìn đồng đội xung quanh liên tục ngã xuống vì hỏa lực lô cốt địch vẫn cuồng nổ, La Văn Cầu không hề nghĩ đến bản thân.
Ông quay sang đồng chí Nông Quốc Long (người tiểu đội phó đang bò phía sau) và nói một lời kiên quyết:
"Anh chặt hộ tôi cánh tay này đi để tôi còn ôm bộc phá lên đánh!"
Thấy đồng đội ngần ngừ vì quá thương xót, La Văn Cầu giục gấp: "Chặt nhanh lên! Cho tôi kịp làm nhiệm vụ!". Đồng chí Long cắn răng, rút dao găm nghiến chặt tay chặt đứt phần thịt đứt đoạn, giúp ông giải phóng cánh tay bị thương.
Quả bộc phá làm sụp đổ lô cốt địch
Dùng băng gạc nén chặt vết thương đang chảy máu xối xả, La Văn Cầu kẹp quả bộc phá 12kg vào nách còn lại, dồn toàn bộ sức lực cuối cùng ôm bộc phá trườn tiếp về phía lô cốt số 3.
Đến chân lô cốt, ông khéo léo gài chặt quả bộc phá vào vị trí hiểm yếu, giật dây cháy chậm rồi nhanh chóng lăn xuống sườn hẻm đá.
"RẦM!" – Một tiếng nổ rung chuyển đất trời vang lên. Lô cốt số 3 của địch bị đập tan hoàn toàn, dập tắt hỏa lực nguy hiểm nhất của đối phương. Tạo thời cơ vàng, quân ta từ các hướng đồng loạt xung phong tiêu diệt toàn bộ đồn Đông Khê, mở màn cho thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Biên giới 1950.
3. Tấm Gương Bất Tử Và Sự Nghiệp Sau Chiến Chiến
Sau chiến công tại Đông Khê, La Văn Cầu được đưa về tuyến sau điều trị. Cánh tay phải đã mất, nhưng tinh thần và nghị lực của ông vẫn vẹn nguyên.
Tháng 5 năm 1952: Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, chiến sĩ La Văn Cầu vinh dự là 1 trong 7 Đại biểu đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.
Tượng đài sống: Hình ảnh chiến sĩ La Văn Cầu "nhờ chặt cánh tay để ôm bộc phá" đã đi vào sách giáo khoa, trở thành bài học vỡ lòng về lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh vì Tổ quốc cho nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.
Sau chiến tranh, Anh hùng La Văn Cầu tiếp tục công tác trong Quân đội, đóng góp cho công tác huấn luyện và phong trào thanh niên. Ông mang quân hàm Đại tá trước khi nghỉ hưu. Tên của ông hiện nay được trân trọng đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước.
Anh hùng La Văn Cầu – biểu tượng bất tử của Chiến dịch Biên giới 1950 với chiến công phi thường: nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương ngay trên chiến trường để tiếp tục ôm bộc phá tiêu diệt lô cốt địch. Cùng "Câu chuyện thời Hoa lửa" sống lại hào khí quật cường của người anh hùng dân tộc Tày.
Hành động chặt đi một phần cơ thể để đổi lấy chiến thắng của Anh hùng La Văn Cầu không chỉ thể hiện ý chí phi thường của một cá nhân, mà là hiện thân cho tinh thần quật cường của cả một dân tộc quyết không chịu làm nô lệ.
