Cánh tay để lại nơi chiến trường Đông Khê

La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, nay thuộc xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng biên giới, ông sớm chứng kiến cuộc sống cơ cực của người dân và tham gia quân đội từ năm 1948. Những năm đầu trong quân ngũ, La Văn Cầu lần lượt trưởng thành qua nhiều trận đánh và trở thành một chiến sĩ có tinh thần chiến đấu nổi bật.

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước sang một giai đoạn quan trọng. Bộ đội ta mở Chiến dịch Biên giới Thu - Đông, diễn ra từ ngày 16/9 đến 17/10/1950. Đây là chiến dịch lớn đầu tiên mà quân đội ta chủ động tiến công, nhằm phá thế bao vây, khai thông biên giới và giành quyền chủ động trên chiến trường Bắc Bộ.

Trong chiến dịch ấy, Đông Khê là một cứ điểm quan trọng. Muốn tiến công, bộ đội phải vượt qua hệ thống công sự và hỏa lực phòng thủ của quân Pháp. Đêm 17/9/1950, La Văn Cầu khi đó là tiểu đội phó, được giao chỉ huy tổ bộc phá đánh vào một lô cốt đầu cầu, vị trí có ý nghĩa quan trọng trong việc mở đường cho lực lượng phía sau tiến lên.

Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Hỏa lực từ phía đối phương liên tục dội xuống. Những người lính mang bộc phá phải tiến lên trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm, bởi họ là những người trực tiếp tiếp cận công sự để phá hàng rào và lô cốt. Trong quá trình chiến đấu, hai đồng đội của La Văn Cầu hy sinh, hai người khác bị thương nặng. Bản thân ông cũng bị đạn bắn trúng, cánh tay phải bị thương rất nặng.

Vết thương khiến cánh tay phải của ông gần như không còn khả năng sử dụng. Nhưng trận đánh vẫn đang tiếp diễn. Nếu ông dừng lại, nhiệm vụ phá lô cốt có nguy cơ bị gián đoạn. Trong tình thế ấy, La Văn Cầu đề nghị đồng đội xử lý phần cánh tay bị thương để ông có thể tiếp tục chiến đấu. Ông vẫn còn nhiệm vụ phía trước và không muốn trở thành người khiến cả tổ phải dừng lại.

Sau khi được đồng đội băng bó sơ bộ, La Văn Cầu tiếp tục ôm khối bộc phá tiến về phía lô cốt. Đối phương phát hiện và tìm cách đẩy khối bộc phá ra ngoài. Trong khoảnh khắc quyết định, ông dùng chân đẩy khối bộc phá trở lại vị trí lỗ châu mai rồi kích nổ. Lô cốt bị phá hủy, tạo điều kiện để bộ đội ta tiếp tục xung phong.

Điều đáng chú ý ở câu chuyện này không chỉ nằm ở sự đau đớn của một vết thương. La Văn Cầu đứng trước một lựa chọn rất khắc nghiệt: dừng lại để bảo toàn bản thân hay tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong tình trạng bị thương nặng. Ông đã chọn cách thứ hai. Với người chiến sĩ lúc ấy, nhiệm vụ mở đường cho đồng đội quan trọng hơn sự an toàn của chính mình.

Chiến thắng tại Đông Khê có ý nghĩa lớn đối với toàn bộ Chiến dịch Biên giới năm 1950. Đông Khê là trận mở màn của chiến dịch và thắng lợi tại đây góp phần tạo điều kiện để quân ta tiếp tục triển khai các hoạt động quân sự tiếp theo. Từ một trận đánh cụ thể, chiến thắng Đông Khê trở thành một phần của bước ngoặt quan trọng trên chiến trường Bắc Bộ.

Sau chiến công, La Văn Cầu tiếp tục tham gia chiến đấu. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông tham gia 2 chiến dịch và hơn 25 trận đánh lớn nhỏ. Năm 1950, ông được kết nạp vào Đảng. Năm 1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được tặng Huân chương Quân công hạng Ba.

Sau chiến tranh, dù mang thương tật nặng, La Văn Cầu vẫn tiếp tục công tác và giữ phẩm chất của người quân nhân. Ông không để thương tật trở thành lý do khiến mình xa rời cuộc sống và công việc. Hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Tày từng chiến đấu tại Đông Khê trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ.

Ngày 24/6/2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu qua đời, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông khép lại cuộc đời của một trong những nhân chứng đặc biệt của Chiến dịch Biên giới năm 1950. Nhưng câu chuyện về trận Đông Khê và người chiến sĩ đã để lại cánh tay nơi chiến trường vẫn còn được nhắc lại.

Nếu chỉ nhìn vào một khoảnh khắc, người ta có thể nhớ La Văn Cầu qua hình ảnh một người lính bị thương vẫn ôm bộc phá tiến lên. Nhưng đằng sau khoảnh khắc ấy là cả một thế hệ thanh niên đã trưởng thành giữa chiến tranh. Họ không có những điều kiện đầy đủ về trang bị hay phương tiện, nhưng có ý chí, tình đồng đội và ý thức về nhiệm vụ.

Câu chuyện La Văn Cầu cũng nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những chiến dịch lớn hay những quyết định của các vị tướng. Trong mỗi trận đánh còn có những người lính trực tiếp đối diện với hiểm nguy, những người mang bộc phá mở đường, những người vận chuyển đạn, những người giữ vị trí chiến đấu. Chính sự hy sinh của từng cá nhân đã góp phần tạo nên thắng lợi chung.

La Văn Cầu đã để lại một phần cơ thể của mình ở Đông Khê, nhưng điều ông mang về từ chiến trường là một chiến công trở thành biểu tượng. Từ người thanh niên dân tộc Tày của vùng Cao Bằng, ông trở thành một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được nhiều thế hệ biết đến qua câu chuyện về trận đánh Đông Khê. Câu chuyện ấy không chỉ nói về lòng dũng cảm mà còn nói về trách nhiệm với đồng đội: trong thời khắc khó khăn nhất, ông đã chọn tiến lên để mở đường cho những người phía sau.