CÁNH TAY ĐỂ LẠI Ở ĐÔNG KHÊ
Có những người lính trở về sau chiến tranh với một vết thương trên cơ thể.
Có những người trở về với một phần thân thể đã nằm lại nơi chiến trường.
Với Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu, một cánh tay đã ở lại Đông Khê, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ dân tộc Tày ấy thì theo ông suốt cả cuộc đời.
La Văn Cầu, tên khai sinh là Sầm Phúc Hướng, sinh năm 1932 trong một gia đình nông dân nghèo ở Cao Bằng. Sinh ra ở vùng biên giới, ông sớm chứng kiến cuộc sống cơ cực của người dân dưới chế độ thực dân.
Năm 1948, khi còn rất trẻ, La Văn Cầu tình nguyện gia nhập quân đội.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là những năm bộ đội ta phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Vũ khí không đầy đủ, thuốc men khan hiếm, đường hành quân hiểm trở.
Nhưng chính trong những năm tháng ấy, những người lính như La Văn Cầu trưởng thành qua từng trận đánh.
Ông đã tham gia nhiều chiến dịch, trong đó có những trận đánh trên chiến trường Cao Bằng.
Nhưng cái tên La Văn Cầu gắn liền nhất với một địa danh:
Đông Khê.
Tháng 9 năm 1950, quân ta mở Chiến dịch Biên giới Thu - Đông.
Đông Khê là một cứ điểm quan trọng của quân Pháp trên tuyến đường số 4. Đánh chiếm được Đông Khê sẽ tạo điều kiện phá thế phòng thủ của địch ở vùng biên giới, mở thông con đường chiến lược và tạo bước ngoặt cho chiến dịch.
Đêm 16 tháng 9 năm 1950, quân ta bắt đầu tiến công Đông Khê.
La Văn Cầu được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá, đánh vào lô cốt đầu cầu, mở đường cho bộ đội xung phong.
Đó là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.
Người mang bộc phá phải tiến lên trước đội hình.
Phải vượt qua hàng rào dây thép gai.
Phải tiến gần lô cốt địch.
Và phải đặt được khối bộc phá vào đúng vị trí.
Trong trận đánh, La Văn Cầu bị đạn địch bắn trúng.
Cánh tay phải bị thương nặng, gần như dập nát.
Ông ngất đi.
Khi tỉnh lại giữa chiến trường, người lính trẻ nhận ra cánh tay bị thương đang vướng vào hàng rào.
Nhiệm vụ vẫn còn dang dở.
Phía trước vẫn là lô cốt địch.
Và phía sau ông là đồng đội đang chờ đường tiến lên.
La Văn Cầu quyết định yêu cầu đồng đội xử lý phần cánh tay bị thương để ông có thể tiếp tục chiến đấu.
Cánh tay phải bị cắt bỏ.
Ông ôm bộc phá bằng tay trái và tiếp tục tiến lên.
Một người lính mất đi một phần thân thể ngay giữa trận đánh nhưng không rời khỏi vị trí.
Cuối cùng, khối bộc phá được đưa đến lô cốt.
Hỏa điểm địch bị phá, tạo điều kiện cho bộ đội xung phong.
Chiến công ở Đông Khê trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong kháng chiến chống Pháp.
Sau này, La Văn Cầu được tuyên dương Anh hùng.
Nhưng điều đáng nhớ là sau chiến tranh, ông không xem cánh tay đã mất như một câu chuyện để kể về mình.
Ông tiếp tục phục vụ trong quân đội.
Có một hình ảnh rất đặc biệt về ông trong những năm tháng sau này.
Mỗi khi đứng trước lá cờ Tổ quốc, người lính già đưa bàn tay trái lên thực hiện động tác chào.
Bàn tay phải không còn nữa.
Nó đã nằm lại ở Đông Khê từ mùa Thu năm 1950.
Nhưng lời chào thì vẫn còn.
Đó có lẽ là một trong những hình ảnh giản dị nhất về chiến tranh.
Không có tiếng súng.
Không có chiến hào.
Chỉ có một người lính đứng nghiêm trước lá cờ.
Một bàn tay giơ lên.
Và một phần thân thể đã gửi lại cho Tổ quốc.
La Văn Cầu qua đời ngày 24 tháng 6 năm 2026, hưởng thọ 94 tuổi.
Ông đi qua gần trọn một thế kỷ.
Nhưng khi nhắc đến ông, người ta vẫn nhớ đến chàng trai dân tộc Tày năm nào ở Đông Khê.
Một cánh tay đã mất.
Một nhiệm vụ đã hoàn thành.
Và một lời nhắc nhở rằng có những người lính đã đặt nhiệm vụ của Tổ quốc lên trên chính thân thể mình.
