La Văn Cầu - Cánh Tay Gửi Lại Đông Khê
Từ một cậu bé nghèo vùng biên giới Cao Bằng, La Văn Cầu gia nhập quân đội khi mới 16 tuổi. Hai năm sau, trong trận Đông Khê, ông bị thương nặng nhưng xin đồng đội xử lý cánh tay bị thương để tiếp tục mang bộc phá tiến lên. Câu chuyện ấy đưa người chiến sĩ trẻ trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của kháng chiến chống Pháp.
La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở vùng Trùng Khánh, Cao Bằng. Tuổi thơ của ông gắn với cái nghèo và những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Mẹ con ông từng phải sống trong cảnh thiếu thốn, ông lại mồ côi cha từ nhỏ. Cậu bé La Văn Cầu không được đi học như nhiều đứa trẻ khác, phải làm lụng từ rất sớm để phụ giúp gia đình.
Sau Cách mạng Tháng Tám, cuộc sống của người dân quê ông dần thay đổi. La Văn Cầu tham gia thiếu nhi cứu quốc, làm liên lạc và bắt đầu có ý thức rõ hơn về việc bảo vệ quê hương. Năm 1948, dù mới 16 tuổi, ông vẫn tìm cách thuyết phục cán bộ tuyển quân cho mình nhập ngũ. Tuổi còn nhỏ, người lại bé, nhưng ý chí thì không nhỏ. Ông được vào bộ đội và nhanh chóng trưởng thành qua những trận đánh đầu tiên.
Năm 1949, trong trận phục kích trên Đường số 4 ở Bông Lau - Lũng Phầy, La Văn Cầu đã thể hiện sự gan dạ của một người lính trẻ. Đến Chiến dịch Biên giới năm 1950, ông được giao chỉ huy một tổ bộc phá đánh vào cứ điểm Đông Khê. Đây cũng là trận đánh làm nên tên tuổi La Văn Cầu.
Ngày 17/9/1950, trong lúc tiến về mục tiêu, ông bị hỏa lực địch bắn trọng thương, cánh tay phải gần như không còn khả năng sử dụng. Nhưng La Văn Cầu vẫn cố giữ lấy khối bộc phá và tiếp tục tiến lên. Nhận thấy cánh tay bị thương đang cản trở việc hoàn thành nhiệm vụ, ông đề nghị đồng đội xử lý phần cánh tay bị thương để mình tiếp tục chiến đấu. Sau đó, ông dùng tay còn lại đưa khối bộc phá tới vị trí cần đánh phá, mở đường cho đồng đội xung phong.
Sau trận Đông Khê, La Văn Cầu trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường. Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy vẫn là hình ảnh một người lính rất trẻ, từ một cậu bé từng sống trong cảnh đói nghèo đã bước vào chiến tranh với một niềm tin giản dị: đã cầm súng thì phải hoàn thành nhiệm vụ.
Cuộc đời ông sau này tiếp tục gắn bó với quân đội. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu qua đời ngày 24/6/2026, hưởng thọ 94 tuổi, khép lại cuộc đời của một người đã dành tuổi trẻ cho những năm tháng quyết liệt nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.


