CÁNH TAY Ở LẠI CHIẾN TRƯỜNG

Tuổi thơ của cậu bé Công Nôm gắn liền với những buổi theo cha ra đồng, theo mẹ ra bến cá, với tiếng sóng vỗ bờ và những câu chuyện về làng quê, về đất nước. Nhưng tuổi thơ ấy không trọn vẹn trong yên bình. Chiến tranh ngày càng lan rộng, bom đạn không chỉ nổ nơi chiến trường xa xôi mà còn vọng về trong từng bản tin, từng lá thư báo tử. Ngôi làng nhỏ bé của cậu không ít lần tiễn những người con ưu tú lên đường ra trận.

Những năm tháng thiếu niên, Công Nôm lớn lên trong khói lửa chiến tranh. Cậu hiểu rằng, để có được hòa bình, có những người phải hy sinh cả tuổi trẻ, thậm chí là tính mạng. Chính điều đó đã gieo vào lòng cậu một suy nghĩ giản dị nhưng mãnh liệt: khi Tổ quốc cần, mình không thể đứng ngoài.

LÊN ĐƯỜNG

Ngày 8 tháng 4 năm 1968, khi mới tròn mười tám tuổi, ông Bùi Công Nôm chính thức tham gia kháng chiến. Buổi sáng hôm ấy, làng Văn Chấn như lặng đi. Người mẹ lặng lẽ gói ghém cho con trai chút hành trang đơn sơ: vài bộ quần áo, chiếc khăn tay đã sờn, cùng lời dặn dò nghẹn ngào mà không nói thành lời.

Ông ra đi trong cái ôm vội của cha, trong ánh mắt đỏ hoe của mẹ và sự lưu luyến của những người bạn cùng trang lứa. Con đường làng dẫn ra bến đò hôm ấy dài hơn thường ngày, nhưng bước chân của người thanh niên trẻ thì vững vàng. Trong tim ông là hình ảnh quê hương và lời thề thầm lặng: đi để bảo vệ quê hương, để một ngày được trở về.

Những ngày đầu trong quân ngũ là chuỗi ngày gian khổ nhưng đầy quyết tâm. Từ một chàng trai làng biển, ông học cách hành quân, đào công sự, giữ bí mật, chịu đựng đói rét và hiểm nguy. Đêm đêm, giữa rừng sâu hay hầm trú ẩn, ông thường nhớ về quê nhà, nhớ tiếng sóng quê hương, nhớ dáng mẹ đứng chờ con nơi đầu ngõ.

TRONG LỬA ĐẠN

Cuộc kháng chiến ngày càng ác liệt. Ông cùng đồng đội tham gia nhiều trận chiến cam go, trong đó có những trận chiến đấu chống càn – những cuộc đối đầu trực diện, đầy nguy hiểm. Mỗi trận đánh là một lần đối diện với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Ngày 6 tháng 3 năm 1969, một ngày mà ông không bao giờ quên. Đó là một trận chiến chống càn khốc liệt. Kẻ thù tràn vào khu vực đóng quân, tình hình vô cùng căng thẳng. Ông và đồng đội kiên cường bám trụ, phối hợp chiến đấu để bảo vệ trận địa và che chở cho nhau rút lui an toàn.

Giữa làn khói lửa mù mịt, ông bị thương nặng. Cánh tay trái – đã không còn nguyên vẹn. Đó là khoảnh khắc đau đớn nhất trong cuộc đời người lính trẻ. Không chỉ là nỗi đau thể xác, mà còn là sự bàng hoàng khi nhận ra mình đã mất đi một phần thân thể.

Ông được đồng đội đưa ra khỏi chiến trường trong tình trạng kiệt sức. Trên cáng thương, giữa ranh giới của sự tỉnh táo và mê man, ông chỉ kịp nghĩ đến một điều duy nhất: liệu mình có còn được trở về quê hương không?

NGÀY TRỞ VỀ

Sau thời gian điều trị, ông Bùi Công Nôm trở về quê nhà với thương tật vĩnh viễn – cụt tay phải. Ngày ông về đến thôn Văn Chấn, cả làng lặng đi. Mẹ ông ôm con trai vào lòng, khóc nấc lên, vừa đau xót vừa mừng rỡ vì con còn sống. Cha ông lặng lẽ nắm lấy vai con, cái nắm tay run run mà ấm áp đến lạ.

Cuộc sống đời thường với một người thương binh không hề dễ dàng. Mất đi cánh tay trái, có những lúc ông lặng lẽ, trầm ngâm trước biển, trước cánh đồng quê hương, nghĩ về những ngày tháng đã qua.

Nhưng ông không cho phép mình gục ngã. Ông hiểu rằng, cánh tay trái có thể đã ở lại chiến trường, nhưng ý chí thì không. Với nghị lực phi thường, ông tập làm quen với cuộc sống mới, tham gia lao động phù hợp, tích cực góp sức xây dựng quê hương sau chiến tranh.

NGƯỜI GIỮ LỬA TRUYỀN THỐNG

Những năm tháng sau này, ông Bùi Công Nôm không chỉ là một thương binh, mà còn là một nhân chứng sống của lịch sử. Ông thường được mời kể chuyện truyền thống cho lớp trẻ, cho học sinh trong làng, trong xã. Giọng ông trầm ấm, mộc mạc, kể về chiến tranh không phải để khơi gợi đau thương, mà để nhắc nhở về giá trị của hòa bình.

Ông hay nói:
“Chúng tôi ra đi không phải để trở thành anh hùng, mà để đất nước được yên bình. Các cháu hôm nay được học hành, vui chơi, đó chính là điều quý giá nhất.”

Ngôi nhà nhỏ của ông ở thôn Văn Chấn luôn ấm áp tiếng cười. Trên bàn thờ gia đình, những tấm huân, huy chương được đặt trang trọng, không phải để khoe khoang, mà như một lời nhắc nhở lặng lẽ về những năm tháng không thể quên.

MỘT ĐỜI KHÔNG HỐI TIẾC

Giờ đây, khi mái tóc đã bạc theo năm tháng, ông Bùi Công Nôm vẫn thường ngồi trước hiên nhà, nhìn ra quê hương đổi thay từng ngày. Thôn Văn Chấn xưa kia nay đã khoác lên mình diện mạo mới, yên bình và trù phú hơn. Những con đường bê tông, những mái trường khang trang là minh chứng cho sự đổi thay ấy.

Mỗi khi có người hỏi ông có tiếc nuối điều gì không, ông chỉ mỉm cười hiền hậu. Với ông, được sống, được trở về, được thấy quê hương bình yên đã là một hạnh phúc lớn lao. Cánh tay trái của ông đã ở lại chiến trường, nhưng nó không mất đi vô nghĩa. Nó trở thành một phần của lịch sử, của độc lập, của hòa bình hôm nay.

Câu chuyện về ông Bùi Công Nôm – người con của thôn Văn Chấn, xã Văn Phong, huyện Cát Hải, nay là đặc khu Cát Hải, Hải Phòng – sẽ còn được kể mãi. Không phải như một câu chuyện bi hùng, mà như một bài học lặng lẽ về lòng yêu nước, sự hy sinh và nghị lực sống.

Và trong gió biển quê hương, dường như vẫn vang lên lời nhắc nhở dịu dàng của thế hệ đi trước:

Hãy trân trọng hòa bình – bởi nó được đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu xương của biết bao con người.