CÁNH TAY THÉP DƯỚI CHÂN ĐỒN ĐÔNG KHÊ

Mùa thu năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu Đông mở màn. Trận Đông Khê được chọn là trận đánh then chốt để mở toang cánh cửa biên giới, khai thông đường liên lạc quốc tế của ta. Đồn Đông Khê là một cứ điểm cực kỳ kiên cố của quân Pháp với hệ thống lô cốt dày đặc, hỏa lực cực mạnh quét sạch mọi ngả đường tiếp cận.

Trong hàng ngũ những chiến sĩ trẻ của Trung đoàn 174 lao lên dưới làn mưa đạn đêm ấy, có chàng trai người Tày mới 19 tuổi – La Văn Cầu.

1. Trận đánh mở cửa đột phá khẩu

Thời gian: Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950

Địa điểm: Cứ điểm Đông Khê, Cao Bằng

Đêm tối đen như mực, tiếng pháo rít gào xé rách màn sương lạnh của vùng cao. Tiểu đội của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ ôm bộc phá đánh bốt số 3 – một lô cốt mẹ có hỏa điểm lợi hại đang khống chế hướng tiến công của đại quân ta.

Khi tiếng còi lệnh vang lên, các chiến sĩ ôm bộc phá lao lên. Địch từ trong lô cốt bắn ra xối xả. Nhiều đồng đội của anh ngã xuống khi chưa kịp tiếp cận mục tiêu. Giữa làn đạn đan chéo, La Văn Cầu ôm khố thuốc nổ nặng 12 kg, thoăn thoắt lách qua những hàng rào dây thép gai, áp sát chân tường đá.

2. Quyết định khốc liệt dưới làn đạn

Một loạt đạn đại liên từ lô cốt địch bắn trúng hướng lao lên của anh. Sức ép của đạn hất tung La Văn Cầu ngã xuống rãnh nước. Khi gượng tỉnh lại, anh thấy nửa người bên phải đau buốt đến tê dại.

Một mảnh đạn đã găm nát bả vai phải, và cánh tay phải của anh đã gãy lìa, chỉ còn dính lủng lẳng bởi một chút da thịt. Đầu anh quay cuồng vì mất máu, nhưng ánh mắt anh vẫn kịp nhìn thấy khối bộc phá nằm cách đó vài mét, và trận địa phía sau đồng đội đang bị hỏa lực địch ép chặt không thể ngóc đầu lên nổi.

Biết rằng nếu nằm im chờ cứu thương thì nhiệm vụ sẽ thất bại và đồng đội sẽ hy sinh thêm, La Văn Cầu gượng bò đến chỗ người đồng đội Nông Văn Thêu đang nằm gần đó. Anh chỉ vào cánh tay phải đang lủng lẳng và nói bằng giọng khàn đặc nhưng đanh thép:

"Anh Thêu! Dùng dao chặt phăng cánh tay này đi cho tôi nhờ!"

Người đồng đội sững sờ, tay run lên bần bật không dám ra tay. Nhưng trước ánh mắt kiên quyết, khẩn thiết như một mệnh lệnh không thể chối từ của La Văn Cầu, anh Thêu nghiến răng lấy con dao găm bên hông, dứt khoát cắt đứt phần da thịt còn sót lại để giải phóng cơ thể cho người đồng chí.

3. Cú rướn người lịch sử

Vừa mất đi cánh tay phải, máu tuôn xối xả, đau đớn đến tận cùng xương tủy, nhưng La Văn Cầu như một người khổng lồ bước ra từ thần thoại. Anh dùng bàn tay trái còn lại – bàn tay chưa từng cầm bộc phá bao giờ – ôm chặt khối thuốc nổ 12 kg vào lồng ngực.

Anh dùng một chân và tay trái rướn người, trườn từng mét đất, nhuộm đỏ cả vệt cỏ bằng máu của chính mình. Khi tiếp cận được sát chân lô cốt mẹ, bằng tất cả sức tàn lực cuối cùng, anh dùng răng và tay trái giật chốt kíp nổ, rồi dồn sức đẩy khối bộc phá vào khe hở của lô cốt trước khi lăn mình xuống rãnh sâu.

Một tiếng nổ kinh hoàng vang lên xé toạc màn đêm Đông Khê. Lô cốt địch đổ sụp hoàn toàn. Hỏa điểm bị dập tắt, tiếng kèn xung phong của quân ta vang lên vang dội cả núi rừng. Các chiến sĩ ào ạt xông lên làm chủ hoàn toàn trận địa.

4. Tượng đài của lòng quả cảm

La Văn Cầu được đưa về tuyến sau cấp cứu và điều trị. Câu chuyện về người chiến sĩ 19 tuổi tự yêu cầu chặt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá xông lên đã truyền đi khắp các mặt trận như một luồng điện, thổi bùng lên tinh thần quả cảm vô song của quân đội ta.

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – danh hiệu cao quý nhất của người lính.

Bức ảnh người anh hùng trẻ tuổi mất một cánh tay, nở nụ cười rạng rỡ dưới lá cờ Quyết thắng đã trở thành nguồn cảm hứng sống, học tập và chiến đấu cho biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.