CÁNH TAY THÉP TRÊN ĐỒNG ĐỒN ĐÔNG KHÊ

Tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu Đông mở màn bằng trận đánh quyết chiến chiến lược tại cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng). Đây là một cụm phòng ngự kiên cố của quân Pháp với hệ thống lô cốt bê tông dày đặc, hỏa lực súng máy quét ra nghẹt thở, chặn đứng mọi mũi xung phong của bộ đội ta. Nhiệm vụ tối quan trọng được giao cho đơn vị của chiến sĩ trẻ La Văn Cầu (thuộc Trung đoàn 174) là phải dùng bộc phá đánh sập chiếc lô cốt lớn ở góc thành, mở cửa mở cho đại quân tiến vào.

Đêm ngày 16 tháng 9, trận đánh bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Dưới cơn mưa đạn tầm tã của địch, anh La Văn Cầu ôm khối bộc phá nặng 12kg xông lên. Khi chỉ còn cách mục tiêu vài chục mét, một loạt đạn đại liên từ đồn địch quét trúng hướng tiến công. Anh Cầu bị trúng đạn, ngã khuỵu xuống. Một mảnh đạn pháo găm nát bả vai và cánh tay phải của anh, còn chân trái cũng bị thương nặng. Anh ngất đi trong giây lát.

Khi tỉnh dậy giữa khói bom khét lẹt, anh thấy cánh tay phải của mình đã gãy nát, lủng lẳng dính vào thân mình chỉ bởi một chút da thịt thịt, máu tuôn ra xối xả. Cơn đau tột cùng ập đến khiến cơ thể anh run lên bần bật.

Thế nhưng, nhìn về phía trước, anh thấy các đồng đội của mình đang tiếp tục lao lên và ngã xuống dưới làn đạn súng máy từ chiếc lô cốt chưa bị tiêu diệt. Trong đầu người chiến sĩ trẻ lúc ấy không có chỗ cho sự sợ hãi hay cái chết, chỉ có một ý nghĩ duy nhất cháy bỏng: “Phải phá sập cái lô cốt này bằng mọi giá!”.

Vì cánh tay gãy lủng lẳng vướng víu không thể ôm nổi khối bộc phá nặng nề, anh La Văn Cầu đã đưa ra một quyết định phi thường khiến lịch sử phải ngả mũ. Anh quay sang người đồng đội nằm bên cạnh là anh Nông Văn Thêu, hét lớn trong tiếng bom rền: "Thêu! Dùng dao chặt phắt cánh tay này đi cho tôi!".

Anh Thêu nhìn cánh tay đẫm máu của đồng đội, rớt nước mắt run rẩy không dám ra tay. Anh Cầu liền quát: "Cắt đi! Vì Đảng, vì nhân dân, chặt nhanh đi để tôi kịp lao lên!".

Trước sự kiên quyết của đồng đội, anh Thêu nghiến răng, dùng lưỡi dao sắc lẹm chặt đứt phần da thịt còn dính lại. Cánh tay phải rơi xuống, anh La Văn Cầu không một tiếng rên rỉ. Anh dùng bàn tay trái còn lại độc nhất, ôm chặt khối bộc phá 12kg vào lồng ngực, dùng sức bình sinh của đôi chân rỉ máu, trườn lên, rướn người lao thẳng về phía đồn địch.

Bằng một ý chí sắt đá vượt lên trên mọi giới hạn sinh học của con người, anh tiếp cận sát chân lô cốt, giật kíp nổ rồi rạp người lăn xuống khe cạn. Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên. Chiếc lô cốt mẹ của địch tan tành mây khói, hỏa lực ngưng bạt. Chớp thời cơ, tiếng kèn xung phong của quân ta vang dội, hàng ngàn chiến sĩ ào ạt tiến vào giải phóng hoàn toàn đồn Đông Khê.

Vĩ thanh

Sau chiến công hiển hách ấy, anh La Văn Cầu được đưa về tuyến sau điều trị và vinh dự trở thành một trong bảy người đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1952.

Câu chuyện "chặt tay phá đồn" của người con dân tộc Tày — La Văn Cầu đã trở thành biểu tượng huyền thoại, một bài học lịch sử nằm lòng của biết bao thế hệ học sinh Việt Nam. Sức mạnh của ông không đến từ vũ khí tối tân, mà đến từ một cánh tay bằng xương bằng thịt sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc — một "cánh tay thép" trường tồn cùng thời gian.