Cánh thư không có hồi âm

Ngày ấy, mỗi lần có người đưa thư đi qua đầu làng, bà Lành lại bỏ dở công việc, vội bước ra cổng.

Bà không biết hôm nay có thư của con hay không.

Nhưng bà vẫn chờ.

Con trai bà, Nam, lên đường nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi mốt tuổi. Ngày tiễn con, bà chỉ kịp nhét vào ba lô của Nam vài chiếc áo, một chiếc khăn tay và gói lương khô nhỏ.

Trước lúc đi, bà nắm tay con thật chặt:

– Nhớ viết thư về cho mẹ nhé.

Nam cười:

– Mẹ cứ yên tâm. Con sẽ viết thường xuyên.

Chiếc xe chở những người lính trẻ rời khỏi làng trong một buổi sáng nhiều nắng. Bà Lành đứng bên đường nhìn theo cho đến khi chiếc xe chỉ còn là một chấm nhỏ phía cuối con đường.

Từ ngày con đi, căn nhà trở nên vắng lặng.

Chiếc giường của Nam vẫn được mẹ giữ nguyên. Bộ quần áo cũ vẫn được gấp ngay ngắn. Trên bàn học vẫn còn một cuốn sổ anh bỏ lại.

Nhưng điều bà chờ nhất vẫn là những lá thư.

Một tháng sau, lá thư đầu tiên về.

Nam viết rằng anh vẫn khỏe, đồng đội rất tốt, mọi người luôn giúp đỡ nhau. Anh hỏi thăm sức khỏe của mẹ, hỏi mùa lúa năm nay thế nào, cây bưởi trước sân đã ra hoa chưa.

Cuối thư, anh viết:

“Mẹ đừng lo cho con. Con sẽ cố gắng. Hòa bình rồi con sẽ về.”

Bà Lành đọc đi đọc lại lá thư ấy.

Bà không kể với ai rằng đêm hôm đó bà đã ôm lá thư vào lòng rồi khóc.

Đó là những giọt nước mắt của nhớ thương, nhưng cũng là những giọt nước mắt của niềm vui.

Từ đó, những cánh thư trở thành niềm mong đợi của bà.

Mỗi khi có thư, bà lại mang sang nhà hàng xóm nhờ đọc giúp. Bà không biết chữ nhiều, nên mỗi dòng viết từ chiến trường đều được bà nghe thật chậm.

Có lần, người đưa thư đến muộn.

Bà đứng ngoài cổng từ sáng đến chiều.

Đến tối vẫn không có gì.

Bà tự nhủ:

“Chắc đường xa, mai nó sẽ đến.”

Ngày mai rồi lại ngày kia.

Cuối cùng, lá thư cũng đến.

Nam viết rằng anh nhớ nhà. Anh nhớ bữa cơm mẹ nấu, nhớ tiếng gà gáy buổi sáng và nhớ con đường làng.

Bà đọc xong, cười suốt cả ngày.

Những năm tháng chiến tranh cứ thế trôi qua bằng những lá thư.

Có khi vài tuần.

Có khi vài tháng.

Nhưng mỗi lá thư đều khiến căn nhà nhỏ như có thêm tiếng người.

Rồi một ngày, thư từ Nam bắt đầu thưa dần.

Một tháng không có thư.

Hai tháng.

Ba tháng.

Bà Lành vẫn chờ.

Người trong làng khuyên bà đừng quá lo, vì chiến tranh khiến việc liên lạc khó khăn.

Bà gật đầu.

Nhưng đêm xuống, bà thường ngồi bên ngọn đèn nhỏ, lấy những lá thư cũ ra đọc lại.

Bà đọc đến thuộc lòng.

Nhất là dòng chữ:

“Hòa bình rồi con sẽ về.”

Bà tin con mình sẽ về.

Bà phải tin.

Một buổi chiều, một người đồng đội của Nam trở về quê.

Anh đứng trước cổng nhà bà rất lâu mới bước vào.

Bà Lành nhìn anh, linh cảm một điều chẳng lành.

– Nam đâu con?

Người lính trẻ cúi đầu.

Anh không nói được.

Bà hiểu.

Chiếc ghế bên hiên nhà bỗng trở nên quá rộng.

Bà ngồi xuống, đôi tay run run.

Không có tiếng khóc.

Chỉ có một câu hỏi rất khẽ:

– Nó có nhắn gì cho mẹ không con?

Người đồng đội lấy từ trong túi ra một mảnh giấy nhỏ.

Đó là vài dòng Nam viết dở.

Lá thư chưa hoàn thành.

Không có lời chào.

Không có lời tạm biệt.

Chỉ có mấy dòng ngắn kể rằng anh nhớ mẹ, nhớ quê và mong một ngày được trở về.

Cánh thư ấy không bao giờ có hồi âm.

Bởi người viết đã không còn.

Những năm sau đó, bà Lành vẫn giữ tất cả những lá thư của con trong một chiếc hộp gỗ.

Nét chữ đã nhạt theo thời gian.

Giấy đã ố vàng.

Nhưng bà không bao giờ vứt đi.

Có người hỏi:

– Giữ những lá thư ấy để làm gì khi nó không thể viết thêm nữa?

Bà chỉ đáp:

– Vì đó là những ngày nó còn ở bên tôi.

Nhiều năm sau, bà cũng già yếu.

Một buổi chiều, bà gọi các con cháu lại, đưa chiếc hộp gỗ cho người cháu lớn.

Bà nói:

– Giữ lấy. Sau này kể cho các em biết, ngày trước chú Nam cũng từng có một tuổi trẻ như các cháu.

Chiếc hộp được trao lại qua nhiều năm.

Những lá thư vẫn còn đó.

Và câu chuyện về một người lính trẻ cũng còn đó.

Một người đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một người mẹ đã dành cả những năm tháng còn lại để chờ đợi.

Một cánh thư không có hồi âm.

Nhưng tình yêu trong những dòng chữ ấy chưa bao giờ im lặng.

Ngày hôm nay, chúng ta có thể gửi một tin nhắn và nhận được hồi âm chỉ sau vài giây. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, một lá thư có thể phải đi qua hàng trăm con đường, qua rất nhiều ngày chờ đợi.

Và có những cánh thư mãi mãi không thể nhận được hồi âm.

Không phải vì người ở quê nhà quên viết.

Mà bởi người nhận đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi chiến trường.

Cánh thư không có hồi âm ấy vẫn nằm trong chiếc hộp gỗ năm nào, như một lời nhắc nhở về những người đã đi xa và những người ở lại đã dành cả đời để nhớ.

Chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng những lá thư năm ấy vẫn còn.

Và mỗi dòng chữ bạc màu vẫn kể cho chúng ta nghe về một thời tuổi trẻ – một thời mà một lá thư từ chiến trường có thể khiến cả một gia đình chờ đợi, hy vọng và thương nhớ suốt một