Cao Bá Quát: Chuyện về "Văn chương và Chữ viết"

Cao Bá Quát: Chuyện về "Văn chương và Chữ viết"

Cao Bá Quát không chỉ là thủ lĩnh khởi nghĩa mà trước hết là một tâm hồn thi sĩ tự do, người được xưng tụng là "Thánh Quát". Một trong những câu chuyện truyền cảm hứng nhất về ông là hành trình luyện chữ. Thuở nhỏ, dù văn hay chữ tốt về nội dung nhưng nét chữ của ông lại rất xấu, khiến ông nhiều lần bị điểm kém trong các kỳ thi. Một lần, một bà cụ hàng xóm nhờ ông viết đơn kêu oan, nhưng vì chữ quá xấu, quan trên không đọc được nên đã đuổi bà cụ về. Chứng kiến nỗi đau của bà cụ, ông đã vô cùng hối hận.

Từ đó, mỗi đêm, Cao Bá Quát tự trói chân vào cạnh giường, buộc tóc lên xà nhà để khỏi buồn ngủ rồi miệt mài luyện chữ. Ông đặt ra quy định mỗi đêm phải viết đủ mười trang giấy mới được nghỉ. Sau nhiều năm khổ luyện, nét chữ của ông trở nên thanh thoát, sắc sảo như rồng bay phượng múa, nức tiếng khắp kinh kỳ. Câu chuyện này không chỉ nói về sự kiên trì mà còn về trách nhiệm của người trí thức đối với cộng đồng: tài năng chỉ thực sự có giá trị khi nó được trình bày một cách tôn trọng và giúp ích được cho người khác.

Bên cạnh đó, văn chương của ông luôn mang hơi thở của thời đại. Khi đi sứ sang các nước Đông Nam Á, ông đã nhìn thấy tàu hơi nước, thấy những tiến bộ của khoa học phương Tây và đau lòng trước sự bảo thủ của triều đình nhà Nguyễn. Ông đã dùng thơ ca để phê phán thói xu nịnh, ích kỷ của quan lại đương thời. Dù cuộc đời kết thúc trong bi kịch của một cuộc khởi nghĩa thất bại, nhưng hình ảnh "Thánh Quát" cúi đầu trước hoa mai vẫn là biểu tượng bất diệt của lòng tự trọng và khí tiết của người trí thức chân chính.