Cao Bá Quát và "Khí phách của một nhà nho"

Cao Bá Quát là một danh sĩ lỗi lạc thời nhà Nguyễn, nổi tiếng với tài năng văn chương xuất chúng đến mức dân gian tôn vinh là "Thánh Quát" (Trong câu: "Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán"). Tuy nhiên, ông lại mang trong mình tâm hồn phóng khoáng, không chịu gò mình trong khuôn sáo của triều đình.

Ông là tác giả của câu nói nổi tiếng: "Nhất sinh đê thủ bái mai hoa" (Cả đời chỉ biết cúi đầu trước hoa mai), thể hiện sự tôn thờ cái đẹp tinh khiết và khí tiết thanh cao, không chịu quỳ gối trước cường quyền. Vì phẫn nộ trước cảnh quan lại tham nhũng, áp bức dân nghèo, ông đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương. Dù thất bại, nhưng tên tuổi Cao Bá Quát vẫn mãi là biểu tượng cho tinh thần tự do và sự chính trực của người trí thức Việt.