Cao Dẳng Sư Phạm Tây Ninh- Nguyễn Trọng Hàm
Tác giả : Nguyễn Minh Tuyết Lan
Thông Tin nhân chứng lịch sử
Họ tên: Đại tá Nguyễn Trọng Hàm
Nhân Chứng: Đại tá Nguyễn Trọng Hàm – Nhân chứng lịch sử của tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”
Nội Dung tác phẩm: Đồng chí Nguyễn Trọng Hàm sinh năm 1922; quê quán tại Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội; hộ khẩu thường trú tại số 35 Trần Hưng Đạo, phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, cán bộ tiền khởi nghĩa, nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) và đã nghỉ hưu. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với những năm tháng đấu tranh oanh liệt của dân tộc, đặc biệt là cuộc chiến đấu bảo vệ Thủ đô Hà Nội trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.
Đại tá Nguyễn Trọng Hàm sinh ra và lớn lên tại phố Hàng Thiếc, Hà Nội. Từ năm 1944, khi còn rất trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng với nhiệm vụ tuyên truyền, rải truyền đơn chống thực dân Pháp ngay giữa lòng Thủ đô. Tháng 5 năm 1945, ông trực tiếp tiêu diệt một tên quan năm Nhật tại Hà Nội, khiến quân Nhật vô cùng khiếp sợ. Điều đó cho thấy lòng yêu nước, sự gan dạ và tinh thần cách mạng kiên cường của người thanh niên Hà Nội lúc bấy giờ.
Khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ, ông được giao nhiệm vụ làm Đại đội trưởng Đại đội tự vệ phố Hàng Thiếc, sau này là Trung đội trưởng Trung đội 2 thuộc Tiểu đoàn 102, Trung đoàn Thủ đô. Trung đội do ông chỉ huy gồm 36 cán bộ, chiến sĩ – những thanh niên mang trong tim lời thề thiêng liêng: “Tự vệ thành sống chết với Thủ đô”, “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.
Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, thiếu thốn vũ khí và trang bị, Đại tá Nguyễn Trọng Hàm vẫn cùng đồng đội ngày đêm luyện tập quân sự, chuẩn bị cho chiến đấu. Ông từng xúc động kể lại rằng phần lớn vũ khí khi ấy do nhân dân quyên góp, còn lại chủ yếu là vũ khí thô sơ. Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng nhất không phải là súng đạn mà chính là lòng yêu nước và ý chí quyết tâm chiến đấu của quân dân Hà Nội. Chính tinh thần ấy đã trở thành sức mạnh to lớn giúp quân dân ta vượt qua mọi gian khổ.Đặc biệt, hình ảnh những chiến sĩ quyết tử luyện tập sử dụng bom ba càng đã trở thành biểu tượng anh hùng của Hà Nội kháng chiến. Dù biết rằng khi ôm bom lao vào xe tăng địch sẽ phải hy sinh, nhưng các chiến sĩ vẫn xung phong tham gia. Trong số 36 người của Trung đội 2, chỉ có 10 chiến sĩ được chọn huấn luyện sử dụng loại vũ khí đặc biệt này. Điều đó thể hiện tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của thế hệ thanh niên Hà Nội năm xưa.
Tối ngày 19-12-1946, khi tiếng đại bác từ pháo đài Láng vang lên mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp, Hà Nội bước vào những ngày chiến đấu ác liệt. Dưới sự chỉ huy của Đại tá Nguyễn Trọng Hàm, các tổ tự vệ chiến đấu ngoan cường tại các phố Hàng Thiếc, Thuốc Bắc, Hàng Ngang, Hàng Đào… Quân và dân Hà Nội dựng chiến lũy, đào giao thông hào, phá đường, đục thông nhà để đánh địch. Mỗi góc phố, mỗi căn nhà đều trở thành chiến địa khốc liệt.
Không chỉ chiến đấu dũng cảm, quân dân Thủ đô còn thể hiện tinh thần đoàn kết sâu sắc. Nhân dân Hà Nội mang đèn ra treo trước cửa để động viên các chiến sĩ luyện tập, cùng nhau dựng chướng ngại vật, tiếp tế và bảo vệ lực lượng kháng chiến. Từ công nhân, học sinh, sinh viên đến tiểu thương, phu xe… tất cả đều chung lòng bảo vệ Hà Nội.
Trong suốt 60 ngày đêm chiến đấu giữa lòng Thủ đô, Trung đoàn Thủ đô đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giam chân địch, tạo điều kiện để Trung ương Đảng, Chính phủ và nhân dân sơ tán an toàn lên chiến khu. Đó là chiến công mang ý nghĩa lịch sử to lớn đối với cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.
Đặc biệt, ngày 27-1-1947, khi nhận được thư của Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô với lời căn dặn: “Các em là đội cảm tử. Các em quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, Đại tá Nguyễn Trọng Hàm và đồng đội vô cùng xúc động. Lời dạy ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần yêu nước và ý chí chiến đấu của quân dân Việt Nam.
Ngày nay, dù đã ở tuổi cao, Đại tá Nguyễn Trọng Hàm vẫn tích cực tham gia các hoạt động truyền thống và giáo dục thế hệ trẻ. Ông luôn mong muốn lớp trẻ hôm nay hiểu hơn về sự hy sinh của cha anh để sống có trách nhiệm, biết cống hiến cho quê hương, đất nước.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tá Nguyễn Trọng Hàm là minh chứng tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, lòng quả cảm và ý chí kiên cường của người Hà Nội trong những năm tháng kháng chiến. Ông xứng đáng là một nhân chứng lịch sử sống động, góp phần lưu giữ và truyền lại cho các thế hệ mai sau những giá trị thiêng liêng của dân tộc Việt Nam anh hùng.
