Cao Hồng Lãnh

Về tên gọi Cao Hồng Lãnh, trong hồi ký của mình, đồng chí Phan Thêm chia sẻ, Bác Hồ và các đồng chí thấy ông là người cao ráo, lại có ý chí phấn đấu nên đặt cho họ Cao, còn lấy tên Hồng Lĩnh là bởi nó gần với nghĩa khí núi Hồng Lĩnh và cũng để đối với tên Hải Thâm của ông trước đó. Sau này, anh em Nam Bộ chuyển tên Lĩnh thành Lãnh cho dễ gọi. Từ đó, tên Cao Hồng Lãnh được sử dụng trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Phan Thêm.

Trong quá trình hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc luôn theo dõi sát sao tình hình trong nước để tìm thời điểm thích hợp trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Đầu năm 1940, tình hình thế giới có nhiều biến chuyển mau chóng. Sự kiện Chính phủ Pháp đầu hàng phát xít Đức (tháng 6.1940) theo Người nhận định là thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. "Ta phải tìm mọi cách về nước để tranh thủ nắm thời cơ. Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng”. Lúc này, đồng chí Cao Hồng Lãnh được giao nhiệm vụ cùng đoàn công tác chuẩn bị tốt nhất điều kiện tổ chức đưa Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước lãnh đạo Cách mạng Việt Nam.

gày 28.1.1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua mốc 108 (nay là cột mốc 675) biên giới Việt Nam - Trung Quốc về đến Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Như vậy, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sau 30 năm bôn ba hoạt động ở nước ngoài trở đã về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo Cách mạng Việt Nam.

Trong thời gian hoạt động tại vùng Cao - Bắc - Lạng, đồng chí Cao Hồng Lãnh đã có nhiều đóng góp quan trọng vào xây dựng và phát triển tổ chức đảng, Mặt trận Việt Minh, các hội cứu quốc, phong trào học văn hóa... Đồng chí được cử làm thành viên đoàn đại biểu tỉnh Cao Bằng tham dự Đại hội Quốc dân tại Tân Trào để quyết định Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

Cũng trong thời gian này, Cao Hồng Lãnh được Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dạy viết báo và làm việc tại Báo Việt Nam độc lập - tờ báo do Người sáng lập, là cơ quan ngôn luận của Mặt trận Việt Minh, số ra đầu tiên ngày 1.8.1941.

Cách mạng Tháng Tám - 1945 bùng nổ, Cao Hồng Lãnh được Bác Hồ và Trung ương Đảng cử làm thành viên đoàn đại biểu Tổng bộ Việt Minh do đồng chí Hoàng Quốc Việt làm Trưởng đoàn vào Nam Bộ. Tại hội nghị Xứ ủy, đồng chí Cao Hồng Lãnh được cử làm Ủy viên Ban kháng chiến Nam Bộ, được giao nhiệm vụ tổ chức đón các đồng chí tù chính trị từ Côn Đảo về, thống nhất các nhóm cộng sản Hoa kiều và thành lập “Hội Việt - Hoa hữu hảo” miền Tây Nam Bộ.

Trong những năm đầu “Nam Bộ kháng chiến”, Cao Hồng Lãnh đã có những đóng góp to lớn giúp đẩy mạnh phát triển công tác Mặt trận Việt Minh, công tác chính trị trong quân đội và công tác tiếp viện cho các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, Cần Thơ, Trà Vinh, Long Xuyên, Châu Đốc, Rạch Giá...

Từ năm 1951, đồng chí được phân công làm Ủy viên Ban cán sự Trung ương Đảng ở hải ngoại, Bí thư Chi bộ Đảng Biện sự xứ Quảng Châu. Từ năm 1959, đồng chí được Trung ương điều động về nước công tác tại Bộ Ngoại giao, làm Phó Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng, phụ trách Ban cán sự Đảng ngoài nước cho đến năm 1977.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, Cao Hồng Lãnh được Đảng và Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc...