CAO TẤT ĐẮC – NGƯỜI PHÁ BOM GIỮ ĐẢO CỒN CỎ, NGƯỜI CON ANH HÙNG CỦA XỨ THANH

CAO TẤT ĐẮC – NGƯỜI PHÁ BOM GIỮ ĐẢO CỒN CỎ, NGƯỜI CON ANH HÙNG CỦA XỨ THANH

Giữa biển khơi miền Trung, Cồn Cỏ là một hòn đảo nhỏ nhưng có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Để giữ được hòn đảo được mệnh danh là “hòn đảo thép”, những người lính nơi đây không chỉ phải đối mặt với tàu chiến, máy bay và bom đạn mà còn phải sống giữa những quả bom có thể phát nổ bất cứ lúc nào. Trong cuộc chiến ấy, có những người lính cầm súng chiến đấu với kẻ thù, nhưng cũng có những người lặng lẽ chiến đấu với chính những quả bom mà địch để lại. Họ phải bò đến bên những khối sắt chết chóc, tìm cách vô hiệu hóa chúng để trận địa không bị phá hủy, để đồng đội được an toàn và để những khẩu pháo vẫn có thể tiếp tục nhả đạn. Một trong những người lính đặc biệt ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Cao Tất Đắc, người con quê hương Hoằng Hóa, Thanh Hóa.

Cao Tất Đắc sinh ngày 16 tháng 10 năm 1944, tại xã Hoằng Đồng, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Tháng 4 năm 1963, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông lên đường nhập ngũ. Những năm tháng tuổi thanh xuân của người con xứ Thanh không gắn với cuộc sống bình yên của quê nhà mà gắn với những chiến trường nơi bom đạn ngày đêm trút xuống. Từ tháng 10 năm 1964 đến tháng 3 năm 1966, ông là Hạ sĩ, Tiểu đội phó thuộc Đại đội Công binh 19, Trung đoàn 270, được giao nhiệm vụ bảo vệ đảo Cồn Cỏ.

Cồn Cỏ trong những năm tháng ấy là một chiến trường vô cùng ác liệt. Quân Mỹ liên tục sử dụng máy bay và tàu chiến đánh phá nhằm hủy diệt các trận địa, cắt đứt tuyến chi viện và tìm cách chiếm giữ hòn đảo có vị trí chiến lược này. Bom đạn trút xuống đảo ngày đêm. Mỗi lần máy bay địch xuất hiện, những người lính trên đảo lại phải đối mặt với một cuộc thử thách sinh tử. Nhưng điều đáng sợ không chỉ nằm ở những quả bom đang rơi xuống. Sau mỗi trận oanh kích, mặt đất còn có thể ẩn chứa những quả bom chưa phát nổ, đặc biệt là bom nổ chậm – những “quả bom chết” có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào.

Trong hoàn cảnh ấy, nhiệm vụ của những người lính công binh phá bom trở nên đặc biệt nguy hiểm. Họ không được đơn giản phá hủy những quả bom mà phải tìm cách vô hiệu hóa chúng, tháo ngòi nổ để bảo đảm an toàn cho trận địa và tận dụng được nguồn vật liệu chiến đấu. Điều đó đồng nghĩa với việc người lính phải tiếp cận rất gần một thứ vũ khí mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến chính mình và đồng đội phải trả giá bằng mạng sống.

Cao Tất Đắc luôn là người xung phong đi đầu trong những tình huống nguy hiểm nhất. Khi bom vừa ngừng rơi, giữa những hố bom còn bốc khói và mặt đất rung chuyển bởi những đợt oanh kích liên tiếp, ông cùng tổ công binh lại bước vào trận địa. Không có tiếng súng đối mặt, không có chiến tuyến rõ ràng, nhưng mỗi bước chân đến gần một quả bom đều là một lần người lính đặt mạng sống của mình trước hiểm nguy. Đặc biệt, những quả bom nổ chậm khiến công việc càng trở nên căng thẳng, bởi chúng có thể phát nổ bất ngờ sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày.

Bằng lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và kỹ năng của người lính công binh, Cao Tất Đắc cùng tổ công tác đã vô hiệu hóa 175 quả bom, mìn các loại, trong đó ông trực tiếp tháo đầu nổ của nhiều quả bom nổ chậm. Mỗi quả bom được tháo ngòi thành công là một lần trận địa được bảo vệ, một lần tính mạng của đồng đội được giữ lại và một lần những khẩu pháo cao xạ 37mm có thể tiếp tục chiến đấu. Phía sau con số 175 không chỉ là thành tích của một người lính, mà là 175 lần đối diện với hiểm nguy, 175 lần phải đặt sự sống của bản thân trong tình thế mong manh để giữ an toàn cho cả đơn vị.

Điều đáng quý ở Cao Tất Đắc là ông không chỉ hoàn thành nhiệm vụ của một người lính công binh. Khi cần thiết, người lính phá bom ấy vẫn trực tiếp cầm súng chiến đấu. Cùng với các lực lượng trên đảo, ông tham gia bảo vệ trận địa, góp phần bắn tàu chiến địch, giữ vững Cồn Cỏ. Giữa biển Đông, hòn đảo nhỏ trở thành biểu tượng của ý chí không khuất phục. Những người lính nơi đây hiểu rằng giữ đảo không chỉ là giữ một mảnh đất giữa biển khơi, mà còn là giữ vững một vị trí chiến lược, giữ tuyến đầu của miền Bắc trước sự đánh phá của kẻ thù.

Từ tháng 10 năm 1964 đến tháng 3 năm 1966, Cao Tất Đắc đã sống và chiến đấu trên Cồn Cỏ trong điều kiện khắc nghiệt như thế. Những ngày tháng ấy đã tôi luyện ông thành một người lính có bản lĩnh đặc biệt: bình tĩnh trước hiểm nguy, quyết đoán khi xử lý bom mìn và luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân. Nhưng chiến trường của ông không chỉ dừng lại ở Cồn Cỏ. Sau thời gian bảo vệ đảo, ông tiếp tục cùng đơn vị thực hiện nhiệm vụ tại nhiều chiến trường ác liệt khác, tiếp tục phá hàng trăm quả bom, góp phần bảo vệ đồng đội, Nhân dân, các tuyến giao thông vận tải và hoạt động sản xuất.

Với những chiến công và sự cống hiến ấy, Cao Tất Đắc trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng công binh phá bom trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Đặc biệt, tháng 5 năm 1967, ông vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong cuộc gặp gỡ đặc biệt ấy, Người đã tặng ông một chiếc đồng hồ. Đối với một người lính từng nhiều lần đứng trước những quả bom có thể phát nổ bất cứ lúc nào, chiếc đồng hồ ấy không chỉ là một món quà. Đó là kỷ vật thiêng liêng, là sự ghi nhận của vị lãnh tụ đối với những cống hiến thầm lặng mà lớn lao của người chiến sĩ.

Có lẽ không khó để hình dung ý nghĩa của chiếc đồng hồ đối với một người lính phá bom. Đồng hồ vốn để đo thời gian, nhưng cuộc đời Cao Tất Đắc lại gắn với những khoảnh khắc mà mỗi giây, mỗi phút đều có thể quyết định sự sống và cái chết. Khi đứng trước một quả bom nổ chậm, người lính phải chiến đấu với thời gian. Khi tháo từng bộ phận của một đầu nổ, sự bình tĩnh và chính xác trong từng khoảnh khắc có thể cứu sống cả một đơn vị. Vì thế, món quà Bác Hồ trao tặng càng trở nên đặc biệt, như một sự gửi gắm niềm tin và sự trân trọng đối với người chiến sĩ đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Ngày 18 tháng 6 năm 1969, Cao Tất Đắc vinh dự được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Danh hiệu cao quý ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với những chiến công mà ông đã lập nên trong những năm tháng chiến đấu. Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số hay những phần thưởng, có lẽ chúng ta vẫn chưa thể cảm nhận hết sự phi thường trong công việc của người lính phá bom.

Bởi một người lính cầm súng có thể nhìn thấy kẻ thù trước mặt, nhưng người lính phá bom lại phải đối diện với một kẻ thù gần như vô hình. Một quả bom nằm im dưới đất có thể trông hoàn toàn bất động, nhưng bên trong nó là sức hủy diệt có thể bùng lên bất cứ lúc nào. Người lính phải tiến đến gần nó, phải quan sát, phải thao tác thật chính xác và phải giữ cho đôi tay không run dù biết rằng một sai lầm nhỏ có thể là lần cuối cùng mình còn được nhìn thấy đồng đội. Đó là một cuộc chiến của lòng can đảm, của trí tuệ và của khả năng làm chủ nỗi sợ hãi.

Với Cao Tất Đắc, mỗi quả bom được vô hiệu hóa thành công không chỉ là một chiến công mà còn là một lần ông bảo vệ sự sống. Phía sau 175 quả bom, mìn được xử lý ở Cồn Cỏ là những đồng đội có thể tiếp tục chiến đấu, những khẩu pháo có thể tiếp tục bảo vệ đảo, những con đường có thể tiếp tục thông suốt và những người dân có thể tiếp tục cuộc sống, lao động trong tiếng bom đạn chiến tranh.

Hôm nay, Cồn Cỏ đã trở thành một vùng đất bình yên giữa biển khơi. Những thế hệ trẻ được sống trong hòa bình có thể khó hình dung một hòn đảo nhỏ từng phải hứng chịu những trận bom dữ dội đến mức nào. Càng khó hình dung hơn hình ảnh những người lính công binh lặng lẽ bước vào trận địa sau mỗi đợt oanh kích, nơi dưới chân họ có thể là những quả bom nổ chậm chưa biết lúc nào phát nổ. Nhưng chính từ những nơi như thế, những con người như Cao Tất Đắc đã góp phần làm nên một Cồn Cỏ kiên cường – một “hòn đảo thép” không khuất phục trước bom đạn.

Người con Hoằng Hóa ấy đã dành tuổi thanh xuân của mình cho những trận địa đầy bom đạn. Ông không tìm kiếm sự nổi tiếng, cũng không đứng ở nơi dễ dàng nhất của chiến trường. Công việc của ông là bước đến gần hiểm nguy nhất, làm những việc mà nếu không có người thực hiện thì đồng đội có thể phải trả giá bằng tính mạng. Chính sự âm thầm ấy lại làm nên vẻ đẹp đặc biệt của người lính công binh.

Câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Cao Tất Đắc vì thế không chỉ là câu chuyện về một người đã phá được bao nhiêu quả bom. Đó là câu chuyện về một người con xứ Thanh đã dùng lòng dũng cảm và đôi bàn tay của mình để giành lại sự sống từ những khối sắt chết chóc. Từ Cồn Cỏ đến những chiến trường ác liệt khác, ông đã nhiều lần đứng giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, nhưng vẫn lựa chọn bước lên phía trước.

Và có lẽ, điều đáng để thế hệ hôm nay ghi nhớ nhất chính là hình ảnh người chiến sĩ năm xưa đứng trước một quả bom nổ chậm, biết rằng hiểm nguy đang ở ngay trước mắt nhưng vẫn bình tĩnh thực hiện nhiệm vụ. Bởi phía sau ông là đồng đội, là trận địa, là hòn đảo cần được giữ vững và rộng hơn nữa là Tổ quốc đang cần những người lính như ông.

Từ một người con của Hoằng Đồng, Hoằng Hóa, Thanh Hóa, Cao Tất Đắc đã trở thành một trong những người lính tiêu biểu của thế hệ chống Mỹ. Những quả bom ông phá năm nào rồi cũng nằm lại trong quá khứ, những trận chiến rồi cũng lùi xa theo năm tháng, nhưng lòng dũng cảm của người lính phá bom giữ đảo vẫn còn nguyên giá trị. Đó là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình, về sự hy sinh thầm lặng của những người lính và về trách nhiệm phải biết trân trọng từng ngày bình yên mà cha ông đã đánh đổi bằng cả tuổi trẻ và tính mạng của mình.

Cao Tất Đắc – người phá bom giữ đảo Cồn Cỏ – đã không chỉ tháo những đầu nổ của bom đạn. Ông cùng đồng đội đã góp phần tháo bỏ một phần hiểm nguy trên con đường bảo vệ Tổ quốc, để từ những ngày tháng khốc liệt ấy, một hòn đảo thép vẫn đứng vững giữa biển khơi và một đất nước hòa bình được tiếp nối đến các thế hệ hôm nay.